• یکشنبه 28 مهر 1398
  • 22:57

مدیر پایگاه بیابان لوت خراسان جنوبی؛

ده سلم؛ نگین سبز بیابان لوت

ده سلم؛ نگین سبز بیابان لوت
ده سلم یکی از روستاهای حاشیه شهرستان نهبندان و مهمترین آبادی در راه باستانی شهداد (خبیص) به نهبندان (نه) به دلیل داشتن نخلستانی وسیع و بیش از 25 نوع خرما لقب نگین سبز بیابان لوت را از آن خود کرده است.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری؛ میراث طبیعی بیابان لوت درحالی به صورت مشترک بین استان های خراسان جنوبی، کرمان و سیستان و بلوچستان در 29 مرداد ماه 1393 به شماره 203 در فهرست میراث طبیعی ملی قرار گرفت که پرونده این اثر در سال 2015 برای ثبت در فهرست میراث جهانی به یونسکو ارسال شد.

زهرا رضایی ملکوتی مدیر پایگاه بیابان لوت خراسان جنوبی در خصوص اهمیت روستای ده سلم گفت: روستای ده سلم در 285 کیلومتری بیرجند و 85 کیلومتری جنوب غرب نهبندان قرار دارد. فاصله این روستا تا شهداد 210 کیلومتر است.

مدیر پایگاه بیابان لوت خراسان جنوبی با اشاره به اینکه ده سلم مهمترین آبادی در راه باستانی شهداد (خبیص) به نهبندان (نه) است، ادامه داد: این راه از دوره پیش از اسلام تا 70 سال گذشته از اهمیت تجاری زیادی برخوردار بوده است.

وی تصریح کرد: تا زمانی که کاروان های شتر کالاهای مورد نیاز را جابجا می‌کردند این مسیر یکی از مهمترین مسیرهای تجاری بین کرمان، خراسان و مُکران به شمار می رفت.

رضایی ملکوتی با اشاره به اینکه، در روستای ده سلم، صنایع دستی، به واسطه ورود گردشگران به این منطقه رشد قابل توجهی داشته است، افزود: قالی بافی، قالیچه بافی، پارچه بافی، حصیربافی و انواع سوزن دوزی های سنتی از مهمترین فعالیت های صنایع دستی در این روستا به شمار می رود.

مدیر پایگاه بیابان لوت خراسان جنوبی همچنین شاخصه اصلی روستا را برخورداری از آب بیشتر و گرمتر از سایر روستاها و نخلستان های آن می داند و می افزاید: نخلستان هایی که در روستای ده سلم وجود دارد در کمتر جایی در شهرستان نهبندان دیده می شود به گونه ای که نخلستان های آن در کنار ماسه های کویر مناظر بسیار زیبایی را خلق کرده اند.

در روستای ده سلم ویژگی های بارز مناطق کویری نمایان شده و خانه های خشت و گلی و نخلستان های خرما
جلوه هایی از زیبایی آن است. در گوشه ای از نخلستان خرمای آن و در بافت قدیم روستا، قلعه قدیمی ده سلم با نام قلعه محمدتقی خان قرار دارد. علاوه بر این قلعه، دو قلعه قدیمی دیگر هم با نام های شوره گز و بَکرآباد در نزدیکی دهسلم موجود هستند. از ویژگی های منحصر به فرد این روستا وجود بیابان زیبای لوت در این منطقه است.

بیابان لوت با هزاران کیلومتر مربع مساحت، بزرگترین بیابان ایران است. این منطقه از لحاظ زمین ساختی به 3 قسمت لوت شمالی, لوت مرکزی و لوت جنوبی تقسیم بندی می شود. در 35 کیلومتری جنوب روستای ده سلم و در شرق بیابان لوت پدیده منحصر به فرد تپه های ماسه ای که به ریگ یلان معروف هستند واقع اند. ریگ یلان تجمع عظیمی از انواع ساخت های ماسه بادی به وسعت 10 هزار کیلومتر مربع است. دراین ناحیه بلندترین هرمهای ماسه ای ایران وجود دارند.

همچنین، پدیده های ژئومورفولوژيکی منحصر به فردی در کویر لوت طی هزاران سال شکل گرفته که این منطقه را به عنوان یک منطقه منحصر به فرد در جهان تبدیل کرده است. در این بیابان به پدیده‌ های بی نظیر طبیعی، استثنایی و شگفت انگیزی نظیر کلوت ها و یاردانگ ها، نبکاها (گلدان های صحرا یا تل گز)، هرم های ماسه ای، مخروط های آتشفشانی، دشت های پوشیده از گدازه های بازالتی و ... می توان اشاره کرد. این ویژگی ها توانسته دانشمندان و گردشگران زیادی را به این منطقه بکشاند.
در بخش هایی از این بیابان گونه های با ارزش جانوری نظیر گربه و روباه شنی، انواع مار و عقرب و گونه های خاص پرندگان مانند زاغ بور -که پرنده آندمیک ایران است- و ... مشاهده می شود.
گفتنی است، اِصطَخری، اِبن حوقَل و اَلمَقدسی از میان جغرافی دانان قدیم از این مسیر یاد کرده اند و جهانگردان قرون اخیر چون گالیندوی انگلیسی، زایلِر آلمانی، گابریِل و اِستِراتیل زوئراتریشی این مسیر را طی کرده اند. با توجه به آثاری که از گذشته در روستای دهسلم باقی مانده، قدمت آن به اندازه نهبندان تخمین زده می شود.

شایان ذکر است، در خصوص وجه تسمیه روستای ده سلم در اسناد و حافظه تاریخی مردم نقل و قول های متفاوتی ثبت و ضبط شده است. به طوری که برخی بر معتقدند، این روستا نام خود را از یکی از سرداران ابومسلم خراسانی گرفته است. عده ای از اهالی روستا نیز معتقدند که در ابتدا دو برادر به نام های سلم و تور، قنات های این روستا را آباد کرده اند که ده سلم کنونی را سلم، آباد کرده و به ده سلم معروف شده است. بنا به روایتی دیگر اولین فردی که قنات این روستا را آباد کرده، احتمالا نامش سلم یا سلیم بوده که این روستا به ده سلم شهرت یافته است.
امتیاز به خبر :