• شنبه 28 مهر 1397
  • 08:11

 مینا روحانی*

28 اردیبهشت، روز جهانی موزها

28 اردیبهشت، روز جهانی موزها

از سال 1977 میلادی که مجمع شورای بین‌المللی موزه‌ها (ایکوم) در شهر مسکو، روز 28 اردیبهشت ماه برابر با 18 ماه می میلادی را به عنوان روز جهانی موزه‌ها نام‌گذاری کرده است، این شورا این روز را در سطح جهانی جشن می‌گیرد. 
 

در چنین روزی موزه‌ها با همیاری مردم با تکیه بر اهمیت نقش موزه‌ها به‌عنوان نهادهایی که در خدمت جامعه و توسعه آن هستند برنامه‌های خلاق و فعالیت‌های مرتبط با موضوع این روز جهانی را برگزار می‌کنند.  

هدف از برگزاری این روز افزایش آگاهی نسبت به این حقیقت است که موزه‌ها یکی از راه‌های تبادل فرهنگی، توانمندسازی فرهنگی و توسعه تفاهم دو جانبه، همکاری و صلح در میان جوامع مردمی هستند. رویدادها و فعالیت‌های بزرگداشت جشن روز جهانی موزه‌ها می‌تواند برای یک روز، آخر هفته یا کل یک هفته برنامه‌ریزی شود. در سال 2017 میلادی، بیش از 37هزار موزه از 158 کشور دنیا در این رویداد مشارکت کردند.

هر ساله موضوعی برای بزرگداشت این روز مهم در نظر گرفته می‌شود. موضوع سال 2018 میلادی این شورا، «روز جهانی موزه‌ها : موزه‌های ترا پیوسته، رویکردهای نو، مردمان نو»  تعیین شده است. "ترا پیوسته" واژه ای است که در سال 2001 میلادی برای طراحی وسایل ارتباط جمعی چندگانه دنیای امروزی نظیر پست الکترونیک، پیام رسان فوری، تلفن یا اینترنت در نظر گرفته شده است. این اتصالات شبکه جهانی هر روز پیچیده تر، متنوع تر و یکپارچه تر می‌شود. در دنیای ترا پیوسته امروزی، موزه‌ها هم به این گرایش پیوند خورده اند. انتخاب موضوع روز جهانی موزه‌ها در سال 2018  نیز بر همین اساس صورت گرفته است. 

در واقع، درک نقش موزه‌ها بدون در نظر گرفتن تمام ارتباطاتی که آنها ایجاد می‌کنند، غیر ممکن است. موزه‌ها بخش مهمی از جوامع محلی، چشم انداز فرهنگی و محیط طبیعی آنها هستند. به لطف تکنولوژی، موزه‌ها اکنون می‌توانند به جذب مخاطبان اصلی خود در دور دست‌ها دست یابند، این امر انجام شدنی نیست مگر از راه‌های مختلفی مانند دیجیتالی کردن مجموعه‌ها، اضافه کردن عناصر چند رسانه‌ای به نمایشگاه یا چیزی ساده به عنوان هشتگ که اجازه می‌دهد بازدید کنندگان تجربه‌های خود را در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارند. 

در طی سال‌های گذشته موزه‌ها با همکاری مردم بومی و نهادهای محلی پروژه‌های مشترک بی شماری را اجرا کرده‌اند. در این راستا، موزه‌ها به‌منظور جذب مجامع جدید و تقویت روابط خود با آنها، باید روش‌های جدیدی را برای تفسیر و ارائه مجموعه‌های خود پیدا کنند. به همین دلیل، شورای بین‌المللی موزه‌ها، از تمام نهادهای فرهنگی جهان دعوت کرده است تا ضمن مشارکت در این جشن نسبت به تغییر رویکرد خود در امر معرفی مجموعه‌هایشان و مخاطبان اجتماعی خود، چشم انداز فرهنگی و محیط طبیعی اقدام کنند.

برای معرفی بهتر این روز، شورای بین‌المللی موزه‌ها پوستری را هر ساله طراحی کرده است، ایکوم در پوستر روز جهانی موزه‌ها در سال 2018 میلادی، سعی کرده تا دنیای ترا پیوسته را منعکس کند. در این طراحی، نکته چالش برانگیز انتقال مفهوم ترا پیوستگی به مخاطب به صورت ملموس است. در این راستا، کدهای کیو آر (QR) به عنوان عنصر اصلی بصری، به عنوان نماد نوآوری و تنوع وسیع ارتباطات انتخاب شده‌اند. این بارکدها، از پیکسل‌هایی تشکیل شده‌اند که می‌توانند به صورت بی‌نهایت ترکیب شوند.

پوستر سال 2018 میلادی این کدهای کیو آر (QR) را در قالب  بلوک‌هایی که در بازی معما (تتریس گیم ) مشاهده می‌کنیم، به نمایش در آورده است. از طریق این پوستر، موزه‌ها تشویق می‌شوند تا مخاطبان بیشتری را به خود جلب کنند یا با نوآوری های جدید با مخاطبانشان ارتباط برقرار کنند. با انجام چنین کاری، موزه‌ها به گونه‌ای مستقل تبدیل به خلق کنندگان، هدایت کنندگان و ایجاد کنندگان ارتباطات جدید می‌شوند. 

از سال 2011 میلادی، شورای بین‌المللی موزه‌ها حامی شب اروپایی موزه‌ها است که هر ساله در روز یکشنبه قبل از روز جهانی موزه‌ها جشن گرفته می‌شود. در سال 2018، شب اروپایی موزه‌ها، در شامگاه 29 اردیبهشت ماه 1397 ( 19ماه می 2018 ) برگزار می‌شود. این رویداد فرهنگی برای اولین بار در سال 2005 میلادی از سوی وزارت فرهنگ و ارتباطات فرانسه برگزار شده است. در طی این شب درهای موزه‌ها تا ساعت یک بامداد بر روی بازدید کنندگان به صورت رایگان باز است.

با خوش آمدگویی به بازدیدکنندگان در شب، موزه‌ها نگرشی جدید را برای مخاطبان مجموعه‌های خود ایجاد می‌کنند.


* کارشناس دفتر امور بین الملل 

امتیاز به خبر :