• یکشنبه 30 تیر 1398
  • 21:20

فرشاد به‌آفرین*

صنایع‌دستی، توسعه و ترویج، رونق تولید

صنایع‌دستی، توسعه و ترویج، رونق تولید

صنایع‌دستی هنری برخاسته از جان، آمیخته با هویت، تاریخ، فرهنگ، آداب و آیین‌های هر منطقه، که به زیباترین شکل ممکن کیفیت و سبک زندگی هنرمند سازنده خود را هویدا می کند؛ دستمایه‌های ظریف برای تعریفی عمیق از هر بوم با تمام جزئیات نهفته در آن، با چاشنی خیال و طعم زندگی.
 

صنایع دستی روایتگر پیوندهایی است که آدمی گهگاه در کشاکش روزمرگی و غنودگی در زندگی ماشینی بر آن رخت فراموشی پوشانیده است. پیوندهایی که خطوط نگارین دستهای پر رمز و راز هنرمندان با خلق یک اثر هنری میان ما و پیش و پس از ما‌می‌آفرینند و به یاد ما‌می‌آورند که تعریف کنونی از زندگی تنها نگاهی است از یک روزنه به جهانی فراخ و گسترده که چیزی جز نوری بسیار کم رمق نصیب ما نخواهد کرد.

شاهکار هنرمند ایرانی نبوغ و خلاقیتی است که در کمال ظرافت و بداعت توسط هنرمند بیان‌می‌شود، خلاقیتی که تصویر ذهن هنرمند را در قالب نقوش زیبایی بر روی فلز، سفال و آبگینه یا تار و پود دست بافت‌های گران‌مایه و بسیاری دیگر به تصویر‌می‌کشد.

در‌صنایع‌دستی این مرز و بوم ذوق هنری، بردباری، وسواس، ریزه کاری و فنون هنری بسیاری دیده می‌شود، به نحوی که رشته های اسرارآمیز را در قالب تصویر یک زندگی نهفته در دل خود جای داده است، یک زندگی همراه با شوق و زیبائی...

صنایع دستی علاوه بر بُعد هنری خود از دیرباز عامل ایجاد اشتغال و درآمد بیشتر در مناطق روستائی و عشایری و همچنین برخی شهرنشینان بوده و امروزه نیز به رغم گسترش محصولات صنعتی در همه کشورها،‌صنایع‌دستی نه تنها ارزش خود را از دست نداده است، بلکه هر روز بیشتر مورد توجه قرار‌می‌گیرد.

امروزه‌صنایع‌دستی کارکردهای جدیدی پیدا کرده و صرفا برای رفع نیازهای روزمره زندگی مورد استفاده قرار نمی گیرد، بلکه سمبل و نشان دهنده فرهنگ، پیشینه و تاریخ یک ملت است، از این روی تولید‌صنایع‌دستی در عصر کنونی بیشتر جنبه انتقال فرهنگ های مختلف را دارد.

اهمیت این مبحث در دنیای کنونی به حدی زیاد است که مجامع مختلف، برنامه های ساختاری متنوعی برای نهادینه شدن شاخص های آن در نظر گرفته و صنایع و حوزه هایی که به تحقق اهداف انتقال فرهنگ و هنر و رشد و رونق اقتصادی در جوامع کمک‌می‌کنند، بیش از گذشته مورد تاکید قرار‌می‌دهند.

با توجه به ماهیت این اهداف و قیاس آن با قابلیت های‌صنایع‌دستی ایران، به نظر‌می‌رسد که امکان خوبی برای محقق کردن آنها از رهگذر توسعه و تاکید بیشتر بر‌صنایع‌دستی مهیا شود، چراکه اشتغال و توانمند سازی اقتصادی این هنر و صنعت کهن، هم‌می‌تواند منجر به ارتقاء رفاه زندگی و رشد اقتصادی پایدار برای جامعه شود.

به دنبال تعریف‌صنایع‌دستی به عنوان صنعتی پاک و اثرگذار در توسعه اقتصاد و گردشگری، ایجاد فرصت تعامل بین هنرمندان مناطق مختلف کشور در قالب رویدادهایی نظیر نمایشگاههای ملی که گسترش ارتباط هنری و ارائه رویکرد عام‌تر و کاربردی‌تر‌صنایع‌دستی را تسهیل‌می‌کند، امری اجتناب ناپذیر میکند و جزئی از الزامات توسعه این صنایع به شمار‌می‌آید. برگزاری نمایشگاههای‌صنایع‌دستی علاوه بر ایجاد موج رونق در تولیدات هنرمندان، زمینه مناسب را در راستای تعامل ما بین هنرمندان و جامعه مخاطب فراهم خواهد ساخت که به تبع آن تبدیل دست آفریده هنری از یک کالای صرفا تزئینی به یک کالای کاربردی، رونق تولید و اشتغال در این زمینه را به همراه خواهد داشت.

آذربایجان شرقی به پشتوانه هنرمندان اصیل و خلاق خود همواره به عنوان یکی از استان های پیش رو در تولید‌صنایع‌دستی در کشور شناخته شده است. اعطای عنوان «تبریز، شهر جهانی فرش دستباف» از سوی شورای جهانی‌صنایع‌دستی، فعالیت بیش از 80 رشته‌صنایع‌دستی در استان، وجود بیش از سیزده هزار نفر هنرمند‌صنایع‌دستی با پانزده اثر دارای مهر اصالت یونسکو و همچنین 150 اثر دارای نشان ملی مرغوبیت گواهی بر حضور پر رونق‌صنایع‌دستی در این استان است.

این استان طی سال های گذشته با برگزاری نمایشگاه های ملی و بین المللی و دعوت از هنرمندان جای جای این سرزمین، در تلاش بوده تا در کنار حمایت از هنر دست هنرمندان این مرز و بوم، فضایی مناسب را جهت ایجاد تعامل و ارتباط مستقیم مابین هنرمندان و جامعه فراهم سازد تا روح زیبای این صنعت پاک در خانواده‌ها با‌شکوه‌تر تجلی یابد.

اکنون نمایشگاه ملی‌صنایع‌دستی آذربایجان شرقی در نهمین سال متمادی بار دیگر به پیشواز قدوم پر خیر و برکت هنرمندان این سرزمین خواهد رفت و در تلاش خواهد بود تا با توسعه و ترویج‌صنایع‌دستی رونق تولید را به معنای واقع کلمه رقم بزند.

 

* معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان شرقی

برچسب ها : آذربایجان شرقی
امتیاز به خبر :