• جمعه 15 فروردین 1399
  • 06:42

برای نجات گردشگری بعد از کرونا چه باید کرد؟

کرونا و نبرد تن‌به‌تن وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی

کرونا و نبرد تن‌به‌تن وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی

صنعت گردشگری نه‌تنها در ایران بلکه در تمام دنیا به دنبال شیوع پاندومی کرونا تحت تأثیر قرارگرفته و بسیاری از کشورها با اقتصادهای متکی به این صنعت، دچار ضربه بزرگی شده که گردشگری ایران نیز به سهم خود در اقتصاد ضربه بزرگی را متحمل شده است اما مهم‌ترین عامل در ضعف این صنعت پس از شیوع کرونا بنیان نوپای آن است.

به‌گزارش میراث‌آریا به‌نقل از ایسنا، به دنبال کرونا، فعالیت کسب‌وکارهای این صنعت به میزان چشمگیری متوقف‌شده‌اند و خطر نابودی و انحلال، بسیاری از این فعالیت‌ها را تهدید می‌کند اما وزارت نوپای میراث‌فرهنگی به میدان آمده تا صنعت رو به افول گردشگری را با تدابیر و اقداماتی کارساز نجات دهد.

وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در وهله‌های ابتدایی بحران کرونا، اقداماتی مانند کنترل پاسپورت مسافران و شناسایی افرادی که در ماه‌های اخیر به چین سفرکرده‌اند، آموزش پرسنل در خصوص نحوه شناسایی و برخورد با مسافران مشکوک به بیماری و اقدامات پیشگیرانه، انجام اقدامات کنترل عفونت در هتل، ضدعفونی کردن نقاط در تماس دست، رعایت پروتکل استاندارد بهداشتی، رعایت بهداشت فردی توسط پرسنل تأسیسات گردشگری، تعامل با مراکز بهداشتی درمانی و به‌روزرسانی مطالعات، جلوگیری از اشتغال پرسنل مشکوک یا مبتلابه بیماری را به‌طور مداوم انجام داده و هم‌راستا با وزارت بهداشت و کادر درمانی کشور که فعالیت‌های خود را در راستای مبارزه با کرونا آغاز کرده بودند، ضدعفونی تمام واحدهای گردشگری را به‌عنوان یکی از اولین مصوبات خود اعلام کرد.

دکتر علی‌اصغر مونسان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در این شرایط که جزو فصول پررونق گردشگری بود، در دو نامه جداگانه به معاون توسعه مدیریت این وزارتخانه و مدیران کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ۳۱ استان کشور، مراتب لغو مراسم نوروز گاه‌ها و تعطیلی موزه‌ها در نوروز ۹۹ را ابلاغ کرد و علاوه بر اعلام تعطیلی موزه‌ها، کاخ‌موزه‌ها و اماکن فرهنگی-تاریخی در ایام تعطیلات رسمی نوروزی دریکی از دیگر مصوبات خود، پیرو تعطیلی مراسمات مذهبی، تصریح کرد: «مقتضی است ضمن لغو تمام برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است، از هرگونه اقدامی که منجر به تجمع افراد در مراکز گردشگری، تفریحی و فرهنگی می‌شود، اجتناب شود.»

صنعت گردشگری پا به‌پای خط مقدم مبارزه با کرونا

یکی از مصوبات این وزارت به فعالیت واحدهای اقامتی و هتل‌ها مبنی بر همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اختصاص یافت به‌طوری‌که قراردادی با تعدادی از مراکز اقامتی و هتلی در شهرهای مختلف به‌منظور بهره‌مندی از خدمات آن‌ها برای سپری کردن دوران نقاهت بهبودیافتگان بیماری کرونا نیز منعقد شد.

البته در استان‌های مختلف نیز صنعت گردشگری به‌عنوان صنعتی پایدار و پاک تحقق مسئولیت‌های اجتماعی را به اوج رساند و در همراهی کشور در مبارزه با کرونا خودنمایی کرد به‌طوری‌که «سید مصطفی فاطمی» مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری یزد نیز دریکی از نشست‌های خود در ستاد استانی مبارزه با کرونا از اعلام آمادگی واحدهای اقامتی یزد خبر داد.

این در حالی بود که هتل‌های یزد قبل از این ابلاغ‌ها و مصوبات، به‌طور خودجوش واحدهای خود را تعطیل کردند و با فعالیت‌های کمک‌کننده خود به کادر درمان برای صنعت گردشگری کشور افتخار آفریدند.

تعطیلی واحدهای غیررسمی یک تیر و دو نشان

 پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۸ به دنبال جلساتی مبنی بر تصمیم‌گیری‌هایی در مورد مسائلی مانند تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا پایان سال جاری، پیشنهادهای وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برای جبران خسارات فعالان گردشگری توسط ستاد ملی مبارزه با کرونا برگزار شد.

مونسان در این جلسه، تعطیلی مراکز غیرمجاز، مهمانسراهای دولتی، زائرسراها و اماکنی ازاین‌دست که تحت نظارت کامل وزارت نیستند را با همکاری نیروی انتظامی مقرر کرد، چراکه باوجود اقدامات مؤثری که با جدیت نیز از سوی ادارات میراث‌فرهنگی دنبال می‌شد بازهم واحدهای اقامتی غیرمجاز که بازار خوبی را در شرایط تعطیلی واحدهای رسمی اقامتی یافته بودند، درصدد استفاده از این موقعیت برآمدند.

این مسئله، ازنظر خسارت با تداخل در فعالیت واحدهای رسمی و هم در تداوم فعالیت چرخه شیوع کرونا تأثیر مستقیم داشت لذا وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با همکاری تشکل‌های بخش خصوصی، اقدامات لازم برای شناسایی و معرفی واحدهای غیرمجاز گردشگری به مراجع ذی‌ربط به‌منظور تعطیلی و جلوگیری از فعالیت آن‌ها را مصوب کرد به‌طوری‌که در استان یزد نیز این اقدامات به‌طورجدی پیگیری و تاکنون ۱۷۰ واحد شناسایی و بیش از ۲۰ واحد غیرمجاز نیز پلمب شده‌اند.

لغو تمدید پروانه‌های گردشگری تا اردیبهشت 99

باوجود اقداماتی متعددی که در کشور و به‌تبع آن در استان‌ها در حال انجام بود، همچنان برخی از ادارات شاهد رفت‌وآمدهای متقاضیان و ارباب‌رجوع بودند که یکی از این ادارات نیز میراث‌فرهنگی بود، در همین راستا با توجه به نیاز به کاهش تردد، تکریم ارباب‌رجوع و پیشگیری از شیوع بیماری کرونا صدور دستورات جدیدی لازم بود لذا روز شنبه ۱۷ اسفند ۹۸، ولی تیموری معاون گردشگری کشور و دبیر کمیته نظارت بر اماکن عمومی، مراکز زیارتی و سیاحتی و ورزشی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا خطاب به مدیران کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ۳۱ استان کشور در یک ابلاغیه جدید، عنوان کرد: «هرگونه مجوز شامل پروانه بهره‌برداری، گواهی‌نامه حرفه‌ای، مجوز فعالیت یا کارت راهنمای گردشگری و موارد دیگر که تمدید آن مستلزم مراجعه حضوری است تا پایان اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۹ دارای اعتبار بوده و تا تاریخ مذکور نیاز به تمدید ندارد.»

رسیدگی به شکایات مردم از حوزه وزارت میراث‌فرهنگی نیز ازنظر این وزارت مغفول نماند به‌طوری‌که مصوب شد تا ضمن تشدید نظارت بر فعالیت تأسیسات تحت پوشش به‌خصوص ازنظر بهداشتی، به شکایت مردم و گردشگران از تأسیسات گردشگری با قید فوریت رسیدگی شود از طرفی علاوه بر برگزاری روزانه کمیته رسیدگی به شکایات گزارش، اقدامات به حوزه ستادی ذی‌ربط هم ارسال شود.

در مصوبه دیگری از این وزارت خانه باهدف حمایت از مردم و فعالان گردشگری، هماهنگی با دبیرخانه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و اخذ پروتکل‌های مربوطه و ابلاغ آن به تأسیسات گردشگری، زیارتی و ورزشی در سطوح ستادی و استانی موردبررسی قرار گرفت.

تعطیلات جایگزین نوروز، تقویت نشاط مردم و گردشگری

کرونا برای صنعت گردشگری جنگی اقتصادی بود که اقتصاد ذی‌نفعان گردشگری را مورد هدف قرارداد و جبران صنعت متضرر و زخمی گردشگری به بازسازی نیاز داشت، همین عامل نیز منجر به ارائه پیشنهاد تعطیلات چندروزه از سوی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شد.

این مسئول در نشست مربوطه تصریح کرد: «با توجه به افت درآمدهای مراکز گردشگری در نوروز، برنامه‌ریزی‌هایی برای تعریف و ارائه فرصت تعطیلاتی به مردم ارائه شد تا مردم باهدف تقویت و بهبود بهداشت روانی، بعد از مهار بیماری کرونا بتوانند سفر کنند و از این طریق رونق گردشگری را دوباره در کشور داشته باشیم.»

البته دغدغه بیرون رفتن از خانه هم همچنان در شهرهایی مانند یزد که فصل بهار بهترین و ارزشمندترین فرصت گردش و گشت‌وگذار برایشان بود، از دست می‌رفت و همین عامل زمینه را برای سهل‌انگاری مردم و استفاده از این فرصت مغتنم فراهم کرده بود اما وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بیانیه‌ای ضمن دعوت مردم برای سفر نرفتن و در خانه ماندن به‌منظور مقابله با کرونا، تمهیدات ویژه سفر برای هم‌وطنان بعد از فروکش کردن شیوع کرونا را وعده داد.

مونسان بابیان این‌که مهم‌ترین انگیزه سفر و گردشگری کمک به ارتقای سلامت جسمی و روحی انسان‌هاست، خطرآفرینی و ناامنی برای مسافران به دنبال شیوع کرونا را لازمه حذف سفر در این بازه زمانی دانست و گفت: « از عموم مردم می‌خواهم با خودداری از سفر، نوروز ۹۹ را در کنار اعضای خانواده در منزل با صحت و سلامتی سپری کنند.»

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بیانیه‌ای ضمن دعوت مردم برای سفر نرفتن و در خانه ماندن به‌منظور مقابله با کرونا، تمهیدات ویژه سفر برای هم‌وطنان بعد از فروکش کردن شیوع کرونا را وعده داد. او وعده داد تا پس از شکست کرونا شرایط خوبی را درشان ملت ایران و به‌منظور ایجاد موجی از سفرهای نشاط‌انگیز فراهم خواهد کرد.

ایجاد فرصت سفر همگانی به‌خصوص اعیاد فطر و قربان با لحاظ کردن بنزین سفر و تخفیفانی مانند هتل‌ها و تأسیسات گردشگری در سراسر کشور و همچنین پیشنهادهای اقتصادی به هیات دولت و رئیس‌جمهور، توسط این وزارت موردبررسی قرار گرفت.

یکی از دیگر مصوبات این وزارت باهدف کمک به مردم در خانه ماندن و حفظ سلامت آن‌ها، پر کردن اوقات فراغت مردم با اقداماتی مانند گردشگری مجازی بود که این مسئله نیز موردبررسی قرار گرفت.

«گام» برای جبران معضل سرمایه در گردش

گردشگری صنعت در حال فروپاشی و متضرری بود که برای احیای آن باید تسهیلاتی را در نظر می‌گرفتند لذا وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بخشی دیگر از مصوبات خود از اجرای طرح گام بانک مرکزی برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع‌دستی خبر داد و به تصویب طرح تعویق سه‌ماهه اقساط تسهیلات، حق بیمه کارفرمایی، مالیات و قبوض حامل‌های انرژی برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع‌دستی در خصوص مصوبه جلسه کارگروه مدیریت آثار و پیامدهای اقتصادی ناشی از شیوع ویروس کرونا نیز اشاره کرد.

او با تأکید بر ضرورت اجرایی طرح گام (گواهی اعتبار مولد) برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع‌دستی، گفت: «با اجرای این طرح، بخشی از معضل سرمایه در گردش آن‌ها که به دلیل شیوع ویروس کرونا به وجود آمده است، رفع می‌شود.»

او در مورد شرایط استفاده از این طرح برای صاحبان تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع‌دستی علاقه‌مند، خاطرنشان کرد:«آن‌ها توسط وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به بانک‌ها معرفی و با تضمین بانک، گواهی اعتبار دریافت می‌کنند، به‌این‌ترتیب در زنجیره ارزش، اوراق بهادار جای پول نقد را می‌گیرد.»

به گفته این مسئول، گواهی اعتبار مولد به‌عنوان ابزاری بازار محور و باقابلیت نقل‌وانتقال در بازارهای پول و سرمایه در کنار سایر ابزارهای موجود، تسهیلات جدیدی را برای تأمین اعتبار این بخش‌ها و رونق تولید فراهم می‌کند.

به گفته دکترمونسان گواهی اعتبار مولد به‌عنوان ابزاری بازار محور و باقابلیت نقل‌وانتقال در بازارهای پول و سرمایه در کنار سایر ابزارهای موجود، تسهیلات جدیدی را برای تأمین اعتبار این بخش‌ها و رونق تولید فراهم می‌کند. از دیگر اقدامات این وزارت خانه، استقرار دبیرخانه کمیته در معاونت گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری، شبکه‌بندی و تعیین وظایف هر یک از معاونین وزارتخانه برای مشارکت در کنترل و مقابله بیماری، معرفی نماینده تام‌الاختیار وزارتخانه برای استقرار دائمی در ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و تشکیل سه نشست تخصصی با حضور دستگاه‌های عضو، تشکل‌ها و فعالان بخش خصوصی مرتبط و ابلاغ مصوبات به ذی‌نفعان بود.

یکی از اقدامات مهم دیگر، اطلاع از وضعیت اقتصادی این صنعت به‌منظور اخذ تصمیمات و تدابیر لازم بود که باید هر چه زودتر انجام می‌شد، به همین منظور نیز وزیر میراث در مصوبه دیگری بر تدوین و ارائه گزارش مشروح از پیامدهای اقتصادی بیماری کرونا در صنعت گردشگری تأکید کرد.

علاوه بر آن وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به کارگروه مستقر در معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصاد و دارایی، اجرای سازوکارهای پیشگیری در سطوح ستادی و استانی در وزارتخانه و تهیه اقلام ضدعفونی در حد توان، تدوین دستورالعمل و تشکیل کارگروه‌های رسیدگی به شکایات مرتبط با لغو و ابطال سفرهای مردم، اعطای مرخصی‌های استحقاقی به کارکنانی که دارای بیماری‌های مزمن بوده‌اند، بررسی مقدماتی برای برقراری سیستم دورکاری خصوصاً برای تعطیلات نوروزی، لغو عمده جلسات و مسابقات، همایش‌ها و نشست‌های گروهی و حتی بازدیدهای استانی با جایگزینی ویدئوکنفرانس، آموزش‌های مجازی و از راه دور برای همکاران ستادی و استانی با موضوع مواجهه با بیماری کرونا با همکاری وزارت بهداشت و درمان، سیاست‌گذاری و اهتمام به برنامه‌ریزی‌های نوروزی برای کنترل سفرهای اجتناب‌ناپذیر مردم در ایام تعطیلات پیش رو و تولید خبر و محتوا از تمام فرایندها و تصمیمات کمیته نظارت بر اماکن عمومی گردشگری زیارتی و ورزشی باهدف اطلاع‌رسانی را نیز مصوب کرد.

بازگشت ۷۰۰ میلیارد وجوه پرداختی مردم برای لغو سفر

فارغ از این اقدامات، برخی از مردم هزینه‌هایی را صرف رزرو خدمات و تأسیسات گردشگری کرده بودند که این نگرانی نیز به دغدغه‌های جامعه اضافه‌شده بود، به همین دلیل معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در اجرای مصوبات ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا با همکاری و همراهی مدیران و کارکنان تأسیسات گردشگری از بازگشت بیش از ۷۰۰ میلیارد ریال از وجوه پرداختی توسط مردم و گردشگران برحسب درخواست آنان برای لغو سفرهای خود خبر داد.

حتی به‌منظور رعایت حقوق متقابل مردم، فعالان و تأسیسات گردشگری در چارچوب قانونی موظف شدند، چنانچه از تاریخ اول اسفندماه سال جاری تا اطلاع ثانوی، گردشگری درخواست انصراف از سفر کند، تمام تأسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری بدون هیچ‌گونه جریمه‌ای نسبت به بازگرداندن وجوه دریافتی از گردشگران اقدام کنند.

بااین‌حال ولی تیموری معاون گردشگری از گردشگران درخواست کرد تا با توجه به شرایط اقتصادی خاص فعالان گردشگری در این بحران در صورت امکان، به‌جای اخذ نقدی وجوه خود، سفر را به زمان مناسب‌تری موکول کنند.

اما در حالی فعالان صنعت گردشگری باید هزینه‌های مردم را برمی‌گرداندند که اکثر این هزینه‌ها صرف خرید اقلام موردنیاز یا ارتقای خدمات و زیرساخت تأسیسات گردشگری شده بود لذا این اقدام خسارت چشمگیری را به این صنعت وارد می‌کرد، به همین منظور معاون گردشگری اعلام کرد که برای جبران خسارات واحدهای اماکن عمومی، نامه‌ای به معاونت اقتصادی ریاست جمهوری ارسال‌شده که در دست بررسی قرارگرفته و امیدوار به اخذ نتایج و تصمیمات خوبی است.

ولی تیموری معاون گردشگری اعلام کرد: «برای جبران خسارات واحدهای اماکن عمومی، نامه‌ای به معاونت اقتصادی ریاست جمهوری ارسال‌شده که در دست بررسی قرارگرفته و امیدوار به اخذ نتایج و تصمیمات خوبی است. مسائل دیگر نیز ازنظر وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مغفول نماند و جلساتی نیز به‌منظور جلوگیری از سوءاستفاده برخی کشورها برای تشدید ایران‌شناس به بهانه بیماری کرونا و خدشه‌دار کردن خصلت مهمان‌نوازی ایرانیان نیز برگزار شد که در راستا رعایت اصول اخلاقی موردنظر قرار گرفت.

پیش آمد بحران کرونا، پروتکل بازگشایی واحدهای اقامتی تعطیل‌شده در اثر شیوع کرونا، پروتکل تعطیلی موزه‌ها در اثر شیوع کرونا، پروتکل بهداشتی و حفاظتی واحدهای اقامتی فعال در زمان شیوع کرونا، پروتکل بازگشایی واحدهای سیاحتی، تفریحی و موزه‌های تعطیل‌شده در اثر شیوع کرونا، پروتکل بهداشتی و حفاظتی واحدهای اقامتی طرف قرارداد با وزارت بهداشت و درمان برای اسکان بیماران بهبودیافته نیز از دیگر اقداماتی است که این وزارت خانه تاکنون انجام داده است.

بااین‌حال هرچند شاهد اقدامات مطلوبی از سوی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هستیم اما صنعت گسترده گردشگری محدود به این وزارتخانه نیست و می‌طلبد تا تمام کشور دست‌به‌دست هم بدهند و برای احیای صنعتی که هزاران فرد در آن مشغول به کار هستند و تداخلی با محیط‌زیست و فرهنگ و تاریخ و تمدن یک سرزمین ندارد و مسیر سبز توسعه را پیش روی کشور قرار داده است، اقدامات لازم را در راستای ترمیم آن به کار بگیرند.

مهدی ارجمند امتیاز به خبر :