• جمعه 15 آذر 1398
  • 04:21

گذری بر جذابیت های تاریخی کردستان

بافت قدیمی محله «قطارچيان» سنندج مرمت شد

بافت قدیمی محله «قطارچيان» سنندج مرمت شد

محله باستانی «قطار چيان» در راستای حفظ و نگهداری بناهای تاریخی توسط اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كردستان مرمت شد.

به گزارش روابط عمومی اداره میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان کردستان، محله باستانی «قطار چيان» در راستای حفظ و نگهداری بناهای تاریخی توسط اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كردستان به صورت اضطراری مرمت شد.

بر اساس این گزارش، مرمت و احياء منزل قرني، تملك و احياء مجموعه منزل عطايي و گله داري و حفظ بافت تاريخي محل با نظارت كامل برساماندهي و نوسازي آن  از جمله اقداماتی است که در راستای حفظ این بافت قدیمی انجام شده است.

محله قطارچيان داراي اماكن تاريخي و قديمي شاخصي و عمارت هاي متعددي  است كه بسياري از آنها در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده اند.

گفتنی است، محله قطارچيان يكي از محلات قديمي و تاريخي شهر سنندج و مربوط به دوره زنديه به بعد است كه از نظر موقعيت مكاني در حد فاصل خيابان كشاورز، بلوار كردستان، خيابان مردوخ شمالي و ميدان آزادي قرار گرفته است. بافت پلكاني این محله از ويژگي هاي منحصر به فرد آن است که  به واسطه وضعيت توپوگرافي محل بوجود آمده، بطوريكه قابل مقايسه با غالب بافت هاي روستايي كردستان است.

شواهد معماري و طبيعي محل نشان دهنده اوان شكل گيري بافت مسكوني در اين محل است .

سابقاً رودخانه دره بيان در محل بلوار كردستان کنونی جاري بوده است كه در حاشيه بافت مسكوني محله قطارچيان داراي چشم انداز زيبايي بوده است.

محله قطارچيان داراي اماكن تاريخي و قديمي شاخصي و عمارت هاي متعددي  است كه بسياري از آنها در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده اند.

از شاخص ترين اين اماكن و عمارت هاي تاريخي و قديمي مي توان به عمارت وكيل الملك (مساحت بالغ بر 8000مترمربع)، عمارت غياثي،  گرمابه وكيل، گرمابه پاشاخان، مسجد قوله(ملامومن)، مجموعه منازل عطايي، گله داري و هادي خان، منزل قرني، منزل ذوالفقاري، منزل دكتر خسروي، منزل آيت الله مردوخ و سر درب و منزل بابان اشاره كرد، كه با تمهيدات اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كردستان و مشاركت مردم و مالكين بناهاي تاريخي، حيات و فعاليت در بسياري از آنها ادامه دارد. 

عمارت وكيل الملك:

قدمت عمارت تاريخي وكيل الملك به دوره هاي افشاريه- زنديه و قاجاريه باز مي گردد. اين بنا در شهر سنندج، محله قطارچيان و خيابان كشاورز واقع شده است.

موقعيت جغرافيايي :

عمارت وكيل از سمت جنوب به خيابان وكيل(كشاورز)، ازسمت شمال بازار وكيل، از سمت شرق اداره پست و تلگراف و پارك وكيل(كه تنها سمت باقيمانده ساختمان وكيل مي باشد)و در قسمت غرب به كوچه وكيل منتهی می شود كه در گذشته حياط و اصطبل عمارت بوده است. حمام خصوصي خانواده وكيل كه روبروي عمارت مركزي و در بين سه عمارت قرار دارد درحال حاضر ورودي عمارت شعاعي دركوچه وكيل و ورودي عمارت هاي مركزي و جنوبي از خيابان وكيل است.

بر اساس این گزارش، اين بنا مشتمل بر باغاتي در حدود يك هكتار وسه بخش مسكوني وتشريفاتي  است که علاوه بر اين بناها بازارچه اي نيز دركنار آنها بنام بازار وكيل وجود داشته است.

معماري بنا:

اين عمارت داراي پلاني ساده و درون گرا و مانند بناهاي دوره اصفهاني است. اين بنا شامل سه دريها، پنج دريها و دو دريها و همچنين ايوان است. اصل ساخت عمارت وكيل را به دوره زنديه مرتبط مي دانند كه در دوره هاي بعدی تكميل شده است.

ورودي هاي بنا:

ورودي اصلي داراي در چوبي بزرگي در سمت غرب بوده كه اطراف آن اتاق نگهباني بوده است و بعدها به موتورخانه تبديل شده است. ورودي ديگر اين بنا در قسمت كوچه وكيل قرار دارد.

خصوصيات حياط عمارت: عمارت داراي سه حياط است. ورودي ساختمان جنوبي به گونه اي است كه ورود به آن از دالانی صورت می پذیرد که از سسطح خيابان و حياط پائين تر است. (به علت آنكه شخص وارد شونده ديد مستقيم به درون حياط نداشته باشد)، در درون دالان در سمت چپ انباري براي نگهداري آذوقه وجود دارد و به سمت راست پله هايي كه به طبقه فوقاني ساختمان مي رود و همچنين انباري كوچكي وجود دارد. در داخل حياط و در سمت شرق قسمت شاه نشين و در سمت شمال پنج دريها ودر سمت جنوب كه قسمتي از آن تازه ساز است مشرف به حياط داخل است و سمت غرب كه بر خلاف جهات ديگر يك طبقه است، درحال حاضرتخريب شده و به عنوان سرايداري و قسمت خدماتي است که در وسط حياط حوض سنگي قرار دارد. هركدام از قسمتهاي نما كه عملكرد خاصي دارند، داخل قاب مستطيلي قاب شده اند، حوض سنگي وسط حياط متناسب با ابعاد حياط است وكنار آن سكويي موازي حوض و در جهت قبله قرار دارد. اين نما به طوركلي از آجرهايي به ابعاد 5*10*20و با ملات، گل اندود شده است.

ايوان عمارت:در قسمت شرقي حياط شاه نشيني قرار دارد كه به ايوان بلندي كه به سمت باغ (پارك فعلي) راه داشته است، اين ايوان در دو طبقه مشترك و داراي دو ستون سنگي با تزئينات حجاري است و قوسهاي آن جناقي است كه قوس مركزي داراي دهانه و ارتفاع بيشتري است. سقف اين ايوان از تير چوبی بوده و قوسهاي ديگر به صورت نيم دايره بوده كه شامل سه دري ها و دو دري ها ست، اين قوس هاي تكرار شده به پيروي از سبك قاجاريه است كه در عمارت خسروآباد نيز ديده مي شود. در بالاي اين نما ايوان سرتاسري با ستون هاي چوبي و سقفي از تيرهاي چوبي وجود دارد.

طريقه آبرساني به بنا:

آب اين مجموعه از دو قنات كناري و مياني تامين مي شده است. قنات مياني نزديك خسروآباد و قنات كناري زير تپه ملاحسين اواسط خيابان آبيدر است.

تزئينات معماري بنا:

از تزئینات اين عمارت می توان آجركاري در نماها، انواع اروسي ها، حجاري(ستونهاوازاره هاو...)، نقاشيها (حمام) و...  نام برد.

استادكاران و هنرمندان یازنده اين بنا:

از استاد كاران و معماران عمارت وكيل اطلاعات موثقي بدست نيامده و فقط ساختمان مركزي كه در دوره پهلوي مجددا"ساخته شده است توسط مهندس كمال الدين رحمانيان و مهندس مردوخي طراحی شده و معمار اين بنا استاد فتح ا...فروزادگان و بناهاي آن استادفتح ا...بابايي (اهل حومه سنندج) بوده اند.

همچنين اروسي هاي اين مجموعه مرجع اروسي سازي در سنندج توسط استاد نعمت الله محمودي كار شده است .

اين عمارت با گذشت سالها هنوز در نهايت پايداري و استحكام پا بر جاست و چون نگيني در قلب شهر سنندج خودنمايي  مي كند و حكايت از گذشته درخشان خويش دارد.

قناتهاي عمارت وكيل: آب مورد نياز ساختمان، حوض هاي مربوط و حمام مزبور از سه رشته قنات كه داراي آبدهي منظم و زيادي بوده تامين شده است.

اين قناتها شامل: قنات قديم امان ا...خان، قنات وكيل و قنات جنت باغي است.

عمارت وكيل از سه قسمت عمارت وكيل الملك، عمارت و كيل السلطان و عمارت وكيل الممالك تشكيل شده است كه كلكسيوينی از تزئينات و معماري قديمي و تاريخي در آن وجود دار

امتیاز به خبر :

عکسهای مرتبط