بهگزارش میراثآریا بهنقل از روابطعمومی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، سیدمحمد بهشتی رئیس این پژوهشگاه، در نشست «بزرگداشت روز خلیجفارس» که عصر روز گذشته سهشنبه 12 اردیبهشت 96 در محل پژوهشگاه برگزار شد، این مطلب را مطرح کرد.
او با اشاره بهوجود خلیجفارس و دریای عمان در جنوب و دریای خزر در شمال کشور گفت: «در طول 40 ـ 50 سال اخیر شیطنتهای همسایگان جنوبی درخصوص نام جعلی برای خلیجفارس اوقات ایرانیان را تلخ کرده است و هر زمانی آنها با بردن این نام بهراحتی میتوانند ما را عصبانی کنند.»
بهشتی، با طرح این پرسش که چرا این دلخوری و ناراحتی در مورد دریای خزر اتفاق نمیافتد، تصریح کرد: «نام دریای خزر خیلی جعلیتر از خلیج عربی است؛ حداقل در کنار خلیجفارس اقوام عرب هنوز زندگی میکنند، اما در کنار دریای خزر هیچ خزری زندگی نمیکند و شاید با ذرهبین بتوان در متون تاریخی نام خزر را روی این دریا پیدا کرد.»
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری افزود: «این در حالی است که مکرر نام دریای مازندران، طبرستان، قزوین و جز آن را در متون تاریخی مشاهده میکنیم و جالب اینجاست که تقریباً غیر از ما که در کنار دریای خزر زندگی میکنیم همه همسایگان به اینجا دریای کاسپین (یونانی قزوین) میگویند.»
او اظهار کرد: «با کمی مطالعه درخواهیم یافت که خزرها یکی از گروههای تشکیلدهنده صهیونیسم بودهاند که الآن اینقدر با آنها مشکل داریم.»
بهشتی، با بیان اینکه این نام کمتر از 60 سال، یعنی در زمان دولت هویدا، روی این دریا گذاشته شده است، افزود: «پس چرا ما اوقاتمان از این نام تلخ نمیشود؟»
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری گفت: «استنباط من برمیگردد به ماهیت این دریا و نسبتی که مردمی که در کنار آن میزیستهاند با این دریا داشتهاند.»
او در توضیح این استنباط اظهار کرد: «عمر تمام شهرهای ساحل دریای مازندران نظیر بندر انزلی، نوشهر، بندر ترکمن و آستارا که اسکله دارند نهایتاً به دوره رضاشاه برمیگردد و شهرهای قدیمیتر مانند رشت، لاهیجان، رودسر و لنگرود در فاصله دورتری از دریا هستند.»
فرهنگ پشت به دریا
او با بیان اینکه فرهنگ مردم گیلان و مازندران پشتبهدریا بوده و اوقاتش از دریا تلخ است تصریح کرد: «در این فرهنگ قصه، افسانه و ترانهای درخصوص دریا وجود ندارد؛ اگر چیزی هم باشد جدید است.»
تمام عناصر شکلدهنده تمثیل و مثلهای این مناطق کوهستانیاند، اعم از حیوانات و پدیدههای طبیعی و جز آن، و در آنها هیچ نوع اشارهای به عناصر مربوط به دریا وجود ندارد که البته دلایل مفصلی دارد.
بهشتی گفت: «متأسفانه در این مناطق مرز را لب دریا میدانیم و قبل از این تا روسها پای خود را از کشتی به زمین میگذاشتند احساس نمیکردیم که به سرزمین ما تجاوز شده است؛ درصورتیکه در خلیجفارس انگلیسها اگر به سواحل نزدیک میشدند پادشاه قاجار اگر توان مقابله هم نداشت حداقل اوقاتش تلخ میشد.»
فرهنگ روبهدریا
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، با اشاره به اینکه در خلیجفارس همه شئون فرهنگی روبهدریاست، تصریح کرد: «علاوهبر غذا، آداب و رسوم و جز آن، نوروز مردمان این منطقه هم روبهدریاست، درصورتیکه نوروز در تمام ایران در یک زمان برگزار میشود. نوروز آنها زمانی است که در آن پویایی و حرکت در دریا وجود دارد، یعنی زمانی که کشتیها سفرها را آغاز میکنند.»
او با بیان اینکه نسبت ما با خلیجفارس شباهتی به نسبتمان با دریای مازندران ندارد افزود: «این تنها مختص به افرادی نیست که در این سواحل زندگی میکنند و این اوقات تلخی که در سطح ملی وجود دارد نشانه آن است که مختص به همه مردم ایران است.»
بهشتی گفت: «پشت به دریا بودن سواحل دریای مازندران مختص ساحلنشینان نیست، زیرا وقتی اسم آن را میگذارند خزر، هیچکدام از ما تا سواحل خلیجفارس و دریای عمان، اوقاتمان تلخ نمیشود و همگی پشت به دریای مازندران هستیم و این در حالی است که فرهنگ همگی ما رو به خلیجفارس و دریای عمان است. حتی مردم گیلان و مازندران فرهنگشان رو به خلیجفارس و دریای عمان است، درحالیکه دریای مازندران کنار آنهاست، ولی فرهنگشان پشتبهآن است.»
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، خلیجفارس را یک واقعیت فرهنگی دانست که در دل تمام ایرانیان جای دارد و افزود: «اینطور نیست که نسبت ایرانیها با این منطقه برمبنای فاصلهشان با آن فرق کند.»
او گفت: «زیاد هم دغدغه این را نداشته باشیم که افرادی از نام جعلی برای خلیجفارس استفاده کنند و آن را خلیج عربی بنامند، زیرا اینجا اسمش برخلاف برخی نامها اعتباری نیست، بلکه هویتی است.»
بهشتی باطلالسحر این موضوع را نامعتبر نشان دادن نام جعلی خلیج عربی و نشان دادن خلیجفارس بودنش دانست.
او گفت: «صحت نام خلیجفارس میشود با مطالعات علمی بهنمایش درآورد، ولی خلیج عربی بودن را نمیشود بهنمایش درآورد، چون این نام را هر جا نوشتهاند فقط با خرج کردن پول بوده است و اگر شما حجاب پول را بردارید حقیقت انکارناپذیر را آشکار کردهاید؛ البته کار ما سادهتر است، زیرا اگر پول آنها تمام شود و تمام خلیجهای عربی هم میپرند.»
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، در پایان، اظهار امیدواری کرد کارهایی که در حوزه مطالعات تاریخیفرهنگی خلیجفارس و دریای عمان درحال شکل گرفتن است توفندهتر، عمیقتر و جدیتر از قبل باشد.
انتهای پیام/
