به گزارش خبرنگار میراث آریا، علیرضا قلینژاد پیربازاری معاون فناوری و کاربردیسازی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری در پنل گفتوگو، «میراث ناملموس و بحران» که روز شنبه دوم خردادماه جاری در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد، با مقایسه فرآیند اعاده وضعیت در میراث ملموس و ناملموس گفت: اگر یک بنای تاریخی آسیب ببیند، با وجود مستندات دقیق که پیش از بحران فراهم آمده است، میتوان کالبد آن را دقیق تر و بهتر مرمت و احیا کرد؛ اما میراث ناملموس «ظریفتر و شکنندهتر» از بنا و بافتهاست.
او افزود: اگر از میراث زنده که زمینه شکلگیری آیینها، زبان و موسیقی است مراقبت نکنیم، و ابعاد مختلف آنرا با روشها و ابزار علمی مستندسازی نکنیم، آسیبهای وارده به آن اغلب جبرانناپذیر بوده و بازگشت جامعه به وضعیت متعادل بسیار طولانیتر از بازسازی ساختارها ی کالبدی و فیزیکی خواهد بود.
ثبت «زندگی» به جای ثبتِ شعاری
قلینژاد پیربازاری با اشاره به برخی برداشتهای غیر کارشناسی به ثبت ملی آثار، بر ضرورت مستندسازی عمیق و پژوهشی تأکید کرد و افزود: ثبت ملی نباید به اقدامی غیر پژوهشی و یا شعاری تقلیل پیدا کند. ما نباید فقط واژگان یا تصاویر و یا نتهای موسیقی را ثبت کنیم؛ بلکه باید زمینه حضور و بلوغ آنها را هم مستند کنیم. باید بدانیم یک واژه یا یک آیین جدای ویژگی های شکلی و فرمی، در چه ژمینه و یا بستر اجتماعی و فرهنگی شکل گرفته است یا یک قطعه موسیقی با چه آداب و توسط چه نوازندهای و در چه مناسبتی اجرا میشود. این لایههای عمیق پژوهشی است که میراث را زنده نگه میدارد.
هشدار درباره استفاده درست از میراث در دوران جنگ
معاون فناوری و کاربردیسازی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری به موضوع حساس استفاده از ظرفیتهای میراث فرهنگی در دوره بحران و جنگ اشاره کرد و گفت: ممکن است در دوران جنگ، از موسیقی یا آیینهایی برای بالا بردن انسجام اجتماعی استفاده شود؛ اما سیاستگذاران باید توجه کنند که این استفادهها تا چه حد تاثیر گذار و مفید است.
این پژوهشگر اضافه کرد: اگر از حد بگذرد،ممکن است اثر معکوس داشته باشد و اتمسفر حاصل برای بازگرداندن جامعه به وضعیت متعادل و عادی پس از جنگ محدودیتهایی بوجود اورد ، مشابه آیینهای سوگواری، که اگر بیش از حد طولانی شود، به بدنه جامعه آسیب میزند.
تمایز کار اجرایی و کار پژوهشی
او در پایان به تفاوت وظایف بخشهای اجرایی و پژوهشی اشاره کرد و خطاب به مدیران گفت: کار اجرایی ذاتا با عجله و برای پاسخگوییهای سریع و آنی است و همین امر ضریب خطا را بالا میبرد. وظیفه پژوهشگاه نمی تواند صرفا در ارائه راهحلهای اجرایی و آنی تعریف شود، بخشی از تکالیف اصلی، پژوهشگاه به عنوان نهاد حاکمیتی و مرجع پژوهشهای میراث فرهنگی و گردشگری، معطوف به نگاه از ارتفاع بالاتر و تدوین اسناد سیاستی میان مدت و بلند مدت است. پژوهشگر باید با نگاهی آینده نگرانه، مسیری را ترسیم کند که برنامهریز اجرایی بداند هر اقدام، کجا و به چه میزان باید محقق شود تا هم اصالت میراث حفظ شود و هم فعالیتهای اجرایی دچار اختلال نشود.
انتهای پیام/
نظر شما