یاور عبیری، جامعه انجمن‌های حرفه‌ای اقامتگاه‌های بومگردی ایران در یادداشتی نوشت: ۲۱ فوریه، مصادف با ۲ اسفندماه، از سوی فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های راهنمایان گردشگری به عنوان «روز جهانی راهنمایان گردشگری» نامگذاری شده است. این روز فرصتی است برای تأمل در نقشی که این گروه حرفه‌ای در شکل‌دهی به تجربه سفر و انتقال مفاهیم عمیق فرهنگی به گردشگران ایفا می‌کنند.

راهنمایان گردشگری را نمی‌توان صرفاً در قالب شغلی خدماتی تعریف کرد. آنها در حقیقت راویانی هستند که با تسلط بر دانش میان‌رشته‌ای خود، لایه‌های پیدا و پنهان فرهنگ و تاریخ این سرزمین را برای مخاطبان آشکار می‌سازند. برخلاف تصور رایج که نقش آنها را به همراهی و توضیح ساده محدود می‌کند، راهنمای حرفه‌ای با شناخت عمیق از جامعه‌شناسی، تاریخ، هنر و جغرافیا، تصویری چندبعدی از مقصد پیش روی گردشگر می‌گشاید.

پیوند ناگسستنی راهنمایان و اقامتگاه‌های بومگردی

در سال‌های اخیر، گردشگری تجربه‌محور جایگزین گردشگری سطحی و گذرا شده است. در این میان، اقامتگاه‌های بومگردی به عنوان ویترینی از زیست‌بوم فرهنگی مناطق مختلف ایران، نقشی بی‌بدیل یافته‌اند. اما آنچه این فضاها را از یک مکان اقامتی صرف به یک تجربه فرهنگی متمایز تبدیل می‌کند، روایت‌هایی است که راهنمایان از دل آنها بیرون می‌کشند و به گردشگر منتقل می‌کنند.

اینجاست که نقش مکمل راهنمایان در کنار اقامتگاه‌ها معنا پیدا می‌کند. یک راهنمای مسلط به فرهنگ بومی، با قدرت روایتگری خود می‌تواند معماری یک اقامتگاه، خوراک محلی، آداب و رسوم و حتی شیوه زیست مردم منطقه را چنان زنده و ملموس روایت کند که گردشگر نه به عنوان یک بازدیدکننده، که به مثابه عضوی موقت از جامعه میزبان احساس تعلق کند.

راهنمایان؛ اتصال‌دهنده یک زنجیره

نکته حائز اهمیت آن است که راهنمایان گردشگری با وجود آنکه در ظاهر یک نفر هستند، اما حلقه اتصال زنجیره پیچیده صنعت گردشگری به شمار می‌روند. آنها پلی میان گردشگر و جامعه محلی، میان تقاضا و عرضه، و میان فرهنگ و اقتصاد هستند. این توانایی اتصال‌دهندگی، آنها را به عنصری کلیدی در پایداری چرخه گردشگری تبدیل کرده است.

تمایل راهنمایان به رونق گردشگری، ریشه در شناخت عمیق آنها از ظرفیت‌های این صنعت دارد. آنها به خوبی می‌دانند که رونق گردشگری در یک منطقه، به معنای رونق کسب و کارهای محلی، کاهش مهاجرت، ایجاد اشتغال پایدار و در نهایت حفظ میراث فرهنگی و طبیعی آن منطقه است.

تخصص چندوجهی؛ نقطه قوت راهنمایان

آنچه راهنمایان حرفه‌ای را از دیگر فعالان گردشگری متمایز می‌کند، وسعت دانش آنها در حوزه‌های مختلف است. یک راهنمای توانمند نه تنها در زمینه تاریخ و فرهنگ تخصص دارد، بلکه با صنایع دستی، میراث ملموس و ناملموس، اصول بازاریابی گردشگری و حتی مدیریت هتلداری آشنایی دارد. این تخصص چندوجهی به آنها امکان می‌دهد تا تصویری جامع و یکپارچه از مقصد ارائه دهند و نیازهای متنوع گردشگران را درک و پاسخ دهند.

بسط مفهوم پایداری به نقش راهنمایان

گردشگری پایدار زمانی معنا پیدا می‌کند که همه ارکان صنعت در مسیر حفظ منابع و منافع بلندمدت حرکت کنند. راهنمایان در این میان، نقشی فراتر از انتقال اطلاعات ایفا می‌کنند. آنها با جهت‌دهی آگاهانه به جریان سفر، معرفی مقاصد کمتر شناخته شده و کاهش فشار بر نقاط پرمخاطب، به توزیع متوازن سفر کمک می‌کنند.

از سوی دیگر، راهنمایان با آموزش غیرمستقیم گردشگران درباره رفتار مسئولانه در مواجهه با طبیعت و فرهنگ جوامع میزبان، به نهادینه‌سازی مفهوم پایداری در سطح فردی کمک می‌کنند. یک راهنمای آگاه می‌تواند گردشگر را به گونه‌ای هدایت کند که کمترین آسیب را به محیط و فرهنگ محلی وارد کند و بیشترین بهره را از تعامل اصیل با جامعه میزبان ببرد.

جامعه انجمن‌های حرفه‌ای اقامتگاه‌های بومگردی ایران ضمن گرامیداشت روز جهانی راهنمایان گردشگری، بر این باور است که تعمیق همکاری میان راهنمایان و فعالان بومگردی، مسیری هموار به سوی توسعه پایدار گردشگری کشور خواهد گشود.

انتهای پیام/