حمیده چوبک، مدیر پایگاه میراثفرهنگی الموت و چهره ماندگار میراثفرهنگی، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا درباره حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی و آسیب به برخی بناها و محوطههای تاریخی کشور اظهار کرد: واقعیت این است که در شرایط جنگی، کنترل کامل پیامدها دشوار است. در چنین وضعیتهایی، میراثفرهنگی که سرمایه مشترک بشریت محسوب میشود نیز در معرض تهدید قرار میگیرد و گاه بدون آنکه نقشی در منازعات داشته باشد، قربانی خشونت و تخریب میشود.
او با تاکید بر ضرورت درسآموزی از شرایط پیشآمده افزود: تجربههای تلخ جنگ نشان میدهد که باید موضوع حفاظت از عرصه و حریم بناهای تاریخی با نگاه کلان و راهبردی مورد توجه قرار گیرد. مدیریت سرزمین و برنامهریزیهای توسعهای باید بهگونهای طراحی شود که حریم ایمنی و حفاظتی آثار تاریخی بهعنوان یک اصل بنیادین در سیاستگذاریها لحاظ شود.
این باستانشناس پیشکسوت با اشاره به پیوند مفاهیم فقهی با اصول حفاظت از میراثفرهنگی تصریح کرد: در فقه اسلامی اصل مهم «لاضرر و لاضرار» وجود دارد که میتواند مبنایی نظری برای مفهوم حریم و ایمنی آثار تاریخی باشد. بر اساس این اصل، هر اقدامی که موجب آسیب به منافع عمومی و میراث جمعی جامعه شود، مردود است؛ بنابراین توجه به حریم حفاظتی بناها و محوطههای تاریخی باید در برنامهریزیهای کلان کشور بهطور جدی مدنظر قرار گیرد.
چوبک در ادامه با اشاره به نقش جامعه علمی و فرهنگی جهان در صیانت از میراث تمدنی گفت: ارتباط و تعامل میان باستانشناسان، انجمنهای علمی و سازمانهای فرهنگی بینالمللی میتواند نقش مهمی در آگاهسازی افکار عمومی جهان نسبت به تهدیدات متوجه میراث تاریخی ایفا کند. بازتاب جهانی تخریب آثار فرهنگی نهتنها موجب حساسیت بیشتر جامعه بینالمللی میشود، بلکه میتواند به تقویت سازوکارهای حفاظت از میراث مشترک بشریت نیز کمک کند.
مدیر پایگاه میراثفرهنگی الموت همچنین نسبت به خطرات احتمالی متوجه موزهها و گنجینههای فرهنگی هشدار داد و افزود: در شرایط جنگی علاوه بر تخریب ناشی از حملات نظامی، خطر تعرض به موزهها و سرقت اشیای تاریخی نیز وجود دارد. تجربه برخی کشورها، از جمله عراق، نشان میدهد که در دوران جنگ موزهها با خطر دستبرد و غارت مواجه میشوند؛ از اینرو ایمنسازی موزهها و تقویت تدابیر حفاظتی برای صیانت از آثار تاریخی باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
او در بخش دیگری از سخنان خود با ابراز تأسف از آسیب دیدن برخی بناهای تاریخی ارزشمند، از جمله بنای مجلس سنا، دانشگاه افسری، خانه تیمورتاش و برخی آثار تاریخی اصفهان، بر ضرورت انعکاس دقیق و گسترده این رخدادها در سطح جهانی تاکید کرد و نقش رسانهها را در مستندسازی و اطلاعرسانی در این زمینه بسیار مهم دانست.
چوبک در پایان با بیان اینکه ایران سرزمینی سرشار از آثار تاریخی و گنجینههای تمدنی است، تصریح کرد: میراثفرهنگی ایران، بخشی از حافظه تاریخی بشریت به شمار میآید؛ از اینرو صیانت از آن مسئولیتی مشترک است و امید میرود با هوشیاری نهادهای مسئول و توجه جامعه جهانی، از وارد آمدن خسارتهای بیشتر به این سرمایههای ارزشمند جلوگیری شود.
انتهای پیام/
نظر شما