میراث آریا ـ شعلههای آتش در ارتفاعات و مراتع کهگیلویه و بویراحمد، تنها قامت درختان بلوط را خاکستر نمیکند؛ بلکه زنگ خطری جدی برای نابودی شریانهای اقتصادی و صنعت نوپای گردشگری در «پایتخت طبیعت ایران» است. تقاطع بحرانهای زیستمحیطی و تلاش برای بقای اقتصاد روستایی، شامگاه ۲۶ خرداد، محور گفتگوی زنده و چالشی سید مجتبی امیرحسینی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان در تلویزیون استانی بود. وی در این برنامه ضمن تشریح راهبرد کلان «هر روستا، یک بومگردی»، عبور از رویه فعلی و تبدیل استان از یک «گذرگاه ارتباطی» به «مقصد نهایی گردشگران» را تنها راه نجات اقتصاد پایدار منطقه دانست و تاکید کرد: جوامع محلی باید به عنوان نگهبانان اصلی طبیعت و فرهنگ نقشآفرینی کنند.
مشروح این گفتگوی تلویزیونی و مواضع مدیرکل میراث فرهنگی استان در ادامه آمده است:
در روزهای اخیر شاهد آتشسوزی مراتع و جنگلها در منطقه قلات گناوه شهرستان گچساران بودیم، با توجه به اینکه پایه گردشگری استان بر مبنای طبیعت است، این حوادث چه تبعاتی برای حوزه کاری شما دارد؟
گردشگری استان ما بر پایه طبیعت استوار است و با از بین رفتن طبیعت، عملاً ما یک فرصت بسیار مناسب را از دست میدهیم. این منابع طبیعی سرمایههایی هستند که امانت در دست ما بوده و وظیفه تکتک مردم و آحاد جامعه است که نسبت به این موضوع حساسیت داشته باشند و از طبیعت به دقت نگهداری کنند. این موضوع آتشسوزی در بلندمدت میتواند آسیبهای بسیار زیادی، حتی در حوزه اقتصادی، به استان ما وارد کند. ما نمیتوانیم گردشگری را صرفاً یک صنعت تفریحی به حساب بیاوریم؛ امروز در دنیا گردشگری را به عنوان یک صنعت پیشران قلمداد میکنند و سرمایهگذاریهای عظیمی برای محافظت از پایههای طبیعی آن انجام میدهند. استان ما بدون طبیعت، جنگل و آب، ارزش گردشگری خود را از دست میدهد، چرا که ما را به عنوان پایتخت طبیعت میشناسند. من از همه مردم تقاضا دارم نسبت به این موضوع احساس مسئولیت کنند، زیرا اگر این حوادث عمدی باشد، بسیار ناراحتکننده است.
نقش جوامع محلی در پیشگیری از این حوادث و همچنین حفظ میراث فرهنگی و گردشگری را چگونه ارزیابی میکنید؟
جوامع محلی میتوانند کمککار بسیار بزرگی در مهار این اتفاقات باشند تا دیگر شاهد سوختن منابع طبیعی و محیط زیست خود نباشیم. تجربه نشان داده است جوامع محلی میتوانند یاریگر اصلی ما در حوزه حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی و همچنین محافظت از آثار تاریخی و فرهنگی استان باشند. زمانی که جوامع محلی یار و یاور ما شوند و در کنار ما قرار گیرند، مطمئناً بسیار موفقتر از زمانی خواهیم بود که بخواهیم موضوعات را صرفاً به صورت بخشنامهای و اداری بررسی کنیم. جوامع محلی نقش بسیار مهمی در حفاظت و نگهداری از تمام ظرفیتهای استان دارند.
با توجه به اسناد بالادستی، نگاه وزارتخانه به شکوفایی سه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در استان چگونه است و چه برنامهای برای جوامع محلی دارید؟
یکی از سیاستهای کلان وزارت میراث فرهنگی، طرح «هر روستا یک بومگردی» است. این مسئله دقیقاً بر دخالت هدفمند جوامع محلی در طبیعت و موضوعاتی تمرکز دارد که باعث پیشرفت و توسعه اقتصادی هر روستا میشود. اگر ما مردم را به احداث بومگردی تشویق میکنیم، منظور صرفاً ساخت یک سازه نیست، بلکه ایجاد یک چرخه اقتصادی کامل در روستا است. در این چرخه، اقامت، خوراک محلی، خرید صنایع دستی، حمل و نقل و تورگردانی فعال میشود که باعث توسعه اقتصادی روستا شده و جوامع محلی مستقیماً از آن منتفع میشوند. شعار اصلی و اولویت ما، توسعه بومگردی در روستاها است.
چه روستاها و مناطقی در استان مستعد اجرای این طرح و تبدیل شدن به مقاصد گردشگری هستند؟
ما روستاهای زیادی داریم که قابلیت تبدیل شدن به روستاهای گردشگری را دارند. مناطق و روستاهایی مانند تسوج، مارین، دیشموک، المور و آرو ظرفیتهای بسیار خوبی برای توسعه بومگردی و رونق گردشگری دارند. با ورود بخش خصوصی به این مناطق، هنرمندان صنایع دستی ما نیز میتوانند فروش محصولات خود را افزایش دهند. یکی از مهمترین دغدغههای ما در حوزه صنایع دستی بحث بازاریابی و فروش است که با توسعه گردشگری روستایی، این مشکل نیز برطرف شده و درآمد اقتصادی پایداری شکل میگیرد. جادههای ما در یک شاهراه ارتباطی قرار دارند که جنوب کشور را به مرکز و شمال وصل میکند؛ ما باید از این حالت عبورِ گذری خارج شویم و خود به یک مقصد گردشگری تبدیل شویم.
آیا مطالعاتی برای سنجش میزان سودآوری این طرحها و جلوگیری از تغییرات نامطلوب فرهنگی در روستاها انجام شده است؟
بله، ما مطالعات جامعی را در محورهای دیل، آرو، مارین، المور و موگر آغاز کردهایم. مشاوران در حال انجام کارهای زیرساختی و مطالعاتی هستند که به عنوان یک سند توسعه در اختیار ما قرار خواهد گرفت. به عنوان مثال، در روستای مارین پس از برگزاری جشنواره انار، اتفاقات بسیار خوبی افتاد و بخش اعظمی از محصولات باغی روستا با قیمت مناسب به فروش رفت. پس از آن جشنواره، جامعه محلی با اطمینان پذیرفت: گردشگری میتواند باعث توسعه اقتصادی شود. در بحث فرهنگی نیز، ورود گردشگر نیازمند زمینهسازی است تا فرهنگ اصیل ما بر گردشگر تأثیر بگذارد، نه اینکه گردشگر باعث تغییر فرهنگ و بافت روستایی ما شود. این نیازمند فرهنگسازی است تا جوامع محلی با اعتماد به نفس از هویت خود دفاع کنند. همچنین در زمینه استفاده از منابع آبی مانند سد کوثر، مطالعات ساحلی آغاز شده است و امیدواریم به زودی وارد فاز اجرایی و سرمایهگذاری شود.
انتهای پیام/
نظر شما