میراث آریا ـ آنچه این روزها به عینه قابل مشاهده است این است که صنایعدستی کهگیلویه و بویراحمد در تقاطع دو واقعیت متناقض ایستاده است، از یک سو گنجینهای از هنر و هویت بومی که در دستان هزاران هنرمند زنده نگه داشته میشود و از سوی دیگر، بازاری محدود، واسطههایی که سود تولیدکنندگان را میبلعند و هنرمندانی که از معیشت مینالند.
همین تضاد بود که بعدازظهر دوشنبه یکم تیرماه به همت سید مجتبی امیرحسینی مدیر کل میراثفرهنگی و حوزه معاونت صنایعدستی خود جلسهای برگزار شد تا فعالان صنایعدستی را روبهروی یدالله رحمانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد به همراه معاون اقتصادی خود و همچنین مدیران کل پست، پارک و علم و فناوری و مدیران حوزه روستایی و عشایری نشاند تا بیپرده از دردهایشان بگویند و بشنوند که آیا این بار وعدهها به واقعیت تبدیل میشوند؟
در این نشست علاوه بر ارائه گزارش عملکرد، هنرمندان و کارآفرینان دغدغهها و پیشنهادهای خود را درباره بازار فروش، بیمه، تسهیلات، نمایشگاهها و حمایتهای اقتصادی مطرح کردند.
صنایعدستی؛ ظرفیت اقتصادی و هویتی استان کهگیلویه و بویراحمد
در ابتدای این نشست که با حضور تعداد زیادی از خبرنگاران و گزارشگران صدا و سیمای مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد برگزار شد، سید مجتبی امیرحسینی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به جایگاه صنایعدستی در استان گفت: صنایعدستی یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و هویتی استان است و با توجه به پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی این خطه، میتواند به یک ارزش اقتصادی پایدار و مؤثر در توسعه استان تبدیل شود.
او با تشریح عملکرد دو سال اخیر افزود: توسعه آموزش، حمایت از تولید، پرداخت تسهیلات، بازاریابی و تجاریسازی محصولات از مهمترین برنامههای ادارهکل بوده است.
امیرحسینی با اشاره به آموزش بیش از ۳۴۰۰ نفر در رشتههای مختلف صنایعدستی اظهار کرد: آموزشها هم از طریق بخش خصوصی و هم با استفاده از اعتبارات دولتی انجام شده و بخشی از این آموزشها نیز در زندانهای استان برای توانمندسازی زندانیان برگزار شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد از صدور و تمدید بیش از ۴هزار مجوز صنایعدستی بهصورت الکترونیکی خبر داد و گفت: در حوزه حمایت از تولید نیز تسهیلات متعددی از محل منابع مختلف بانکی و اعتبارات ملی به هنرمندان پرداخت شده است.
او با اشاره به مهمترین چالشهای پیش روی صنایعدستی استان گفت: محدودیت بازار فروش، ضعف نظام بازاریابی، پراکندگی تولیدکنندگان، نبود برند واحد استانی، ضعف در بستهبندی محصولات، محدودیت فروش الکترونیکی و حضور واسطهها از چالشهای اصلی این حوزه هستند.
امیرحسینی با اشاره به برنامهریزی برای تحول بنیادی در رویکرد این حوزه تأکید کرد: صنایعدستی باید از یک فعالیت صرفاً حمایتی به یک فعالیت اقتصادی و بازارمحور تبدیل شود.
مدیرکل میراثفرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد راهبردهای اصلی توسعه صنایعدستی استان را اینگونه برشمرد: توسعه بازار داخلی، ایجاد بازارهای پایدار فروش، راهاندازی بازارچههای صنایعدستی، برگزاری نمایشگاههای تخصصی، تکمیل زنجیره ارزش صنایعدستی و توسعه صادرات غیرنفتی استان.
او همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد و افزود: محصولات صنایعدستی استان باید متناسب با نیاز بازارهای امروز بهروزرسانی شوند و در حوزههای طراحی، رنگبندی، بازارپسندی، بستهبندی و بازاریابی نوین باید از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و پارک علم و فناوری بهره گرفته شود.
امیرحسینی بر ایجاد مسیر مستقیم فروش و حذف واسطهها نیز تأکید کرد و گفت: تلاش میشود هنرمندان صنایعدستی بدون واسطه بتوانند محصولات خود را از هر نقطه استان به دست مصرفکنندگان برسانند و این اقدام میتواند تحول مهمی در اقتصاد صنایعدستی استان ایجاد کند.
آموزش، مجوز و نخستین داوری مهر اصالت در استان
الماس قبادی، معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کهگیلویه و بویراحمد با تشریح جزئیات عملکرد این حوزه گفت: آموزش، توسعه و تربیت نیروی انسانی از مهمترین وظایف حوزه صنایعدستی است که از دو مسیر بخش خصوصی و اعتبارات دولتی دنبال میشود.
او افزود: آموزشگاههای خصوصی صنایعدستی با نظارت کارشناسان در زمینه برگزاری کلاسها، کیفیت آموزش، تعداد کارآموزان و برگزاری آزمونها فعالیت میکنند و در صورت تأمین اعتبار، دورههای آموزشی دولتی نیز برگزار میشود.
قبادی با اعلام آمار آموزشی این حوزه اظهار کرد: در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۶۸۵ نفر از طریق بخش خصوصی آموزش دیدند و این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۱۸۰۱ نفر افزایش یافت.
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد رشتههای گلیمبافی، جاجیمبافی، سفالگری و دستبافتههای سنتی را از رشتههای شاخص صنایعدستی استان برشمرد و گفت: این رشتهها ریشه در فرهنگ و هویت بومی استان دارند و باید با حمایت جدی حفظ و گسترش یابند.
او از برگزاری نخستین دوره داوری مهر اصالت صنایعدستی در استان خبر داد و اظهار کرد: در هشتمین دوره مهر اصالت ملی برای نخستین بار داوری آثار در استان انجام شد، ۵۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد و پس از ارزیابی، ۹ هنرمند موفق به دریافت مهر اصالت ملی شدند.
قبادی مهر اصالت را شناسنامه هویتی آثار صنایعدستی دانست و توضیح داد: آثار دارای این نشان از نظر کیفیت، اصالت و هویت فرهنگی در سطح بالاتری قرار میگیرند و امکان حضور در داوریهای ملی و بینالمللی را پیدا میکنند.
معاون صنایعدستی استان کهگیلویه و بویراحمد از اجرای یک طرح آموزشی دولتی نیز خبر داد و گفت: در این طرح ۶۸۰ نفر در ۱۴ شهرستان و منطقه استان آموزش دیدند و بیش از ۹۵ درصد این طرح اجرایی شده است.
او همچنین از آموزش ۲۰۰ نفر از زندانیان گچساران در رشتههای مختلف صنایعدستی خبر داد و افزود: این آموزشها در قالب تفاهمنامه با اداره زندانها انجام میشود تا زندانیان پس از آزادی بتوانند از این مهارتها برای اشتغال و کسب درآمد استفاده کنند.
قبادی با اشاره به خرید و نصب دستگاه شستوشو و پرداخت محصولات صنایعدستی در روستای سریشه گچساران گفت: این اقدام برای نخستین بار در استان انجام شده و هدف آن افزایش کیفیت محصولات تولیدی است.
معاون صنایعدستی استان کهگیلویه و بویراحمد با معرفی روستای سریشه افزود: این روستا نخستین روستای ثبت ملی صنایعدستی در کهگیلویه و بویراحمد است و بیش از ۹۵ درصد ساکنان آن در حوزه صنایعدستی فعالیت دارند.
تأکید بر فناوری، بازارسازی و برندسازی
ابوالحسن فروغی، مدیرکل پست استان کهگیلویه و بویراحمد در این نشست از آغاز همکاری مشترک با ادارهکل میراثفرهنگی برای راهاندازی زمینه فروش الکترونیکی محصولات صنایعدستی خبر داد.
او با تشریح ظرفیت سامانه «روستابازار» اظهار کرد: هنرمندان صنایعدستی میتوانند بهصورت رایگان دارای غرفه مجازی شوند و محصولات خود را بدون واسطه به خریداران سراسر کشور عرضه کنند.
فروغی افزود: این سامانه ضمن حذف دلالان، امکان فروش مستقیم، پرداخت امن، جمعآوری و ارسال محصولات را فراهم میکند و میتواند تحولی مهم در اقتصاد صنایعدستی استان ایجاد کند.
در ادامه سید نصرالله افتخاری، رئیس پارک علم و فناوری استان کهگیلویه و بویراحمد نیز با اشاره به ظرفیت صنایع خلاق، خواستار حضور گستردهتر فعالان صنایعدستی در زیستبوم فناوری شد و بر ضرورت استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان در حوزه بستهبندی، بازاریابی، فروش دیجیتال و توسعه بازار تأکید کرد.
مدیران حوزه روستایی و عشایری این استان نیز صنایعدستی را یکی از مهمترین ابزارهای حفظ هویت فرهنگی روستاها و عشایر دانستند و آمادگی خود را برای شناسایی هنرمندان، برگزاری رویدادها و کمک به برندسازی محصولات اعلام کردند.
گلایه هنرمندان از رکود بازار و مشکلات معیشتی
بخش مهمی از این نشست به بیان دغدغههای هنرمندان صنایعدستی اختصاص داشت.
فعالان این حوزه با اشاره به کاهش فروش، رکود بازار و مشکلات اقتصادی، خواستار حمایت بیشتر دولت، تسهیل در پرداخت تسهیلات، کاهش فشارهای بیمهای، برگزاری جشنوارهها و ایجاد فرصتهای جدید فروش شدند.
برخی از هنرمندان از شرایط دشوار معیشتی و بدهیهای مالی سخن گفتند و تأکید کردند که بسیاری از فعالان صنایعدستی در ماههای اخیر با مشکلات جدی اقتصادی مواجه شدهاند.
در این نشست همچنین موضوعاتی چون تکمیل بازارچههای دائمی صنایعدستی، استفاده از ظرفیت آبشار یاسوج برای عرضه محصولات، خرید هدایای ادارات از تولیدات هنرمندان استان، حمایت از کارگاههای آسیبدیده و برگزاری مجدد جشنواره کوچ عشایر نیز مطرح شد.
صنایعدستی باید به منبع درآمد پایدار تبدیل شود
یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد در جمعبندی این نشست با قدردانی از تلاش هنرمندان صنایعدستی گفت: هنر زمانی ماندگار و اثرگذار خواهد بود که در کنار حفظ اصالت و هویت فرهنگی، بتواند زمینه اشتغال و درآمد پایدار را نیز فراهم کند.
او با بیان اینکه صنایعدستی نباید صرفاً یک فعالیت تفننی باشد افزود: اگر این حوزه قرار است بهعنوان یک شغل دنبال شود، باید درآمدزا باشد و بتواند چرخه اقتصادی خانوادهها را تأمین کند.
رحمانی مهمترین نیاز امروز صنایعدستی را توسعه بازار دانست و اظهار کرد: از همان ابتدای تولید باید به فکر بازار فروش بود و بازاریابی و بازارسازی باید بهصورت علمی و حرفهای دنبال شود.
استاندار بر تکمیل بازارچههای دائمی صنایعدستی در سه شهرستان یاسوج، گچساران و دهدشت تأکید کرد و خواستار پیگیری جدی تأمین اعتبارات این پروژهها شد.
او همچنین بر توسعه شرکتهای دانشبنیان در حوزه صنایعدستی، استفاده از ظرفیت اقتصاد دیجیتال، اجرای تفاهمنامه همکاری با اداره پست، بهرهگیری از ظرفیت دهیاریها و برگزاری جشنواره کوچ عشایر تأکید کرد.
رحمانی از مدیران دستگاههای اجرایی خواست در تأمین هدایای سازمانی از تولیدات هنرمندان استان استفاده کنند و افزود: باید سهم صنایعدستی در تولید ناخالص داخلی استان افزایش یابد و این ظرفیت مهم اقتصادی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
صنایعدستی؛ نیازمند عبور از حمایتمحوری به بازارمحوری
آنچه در این نشست بیش از هر موضوعی مورد تأکید قرار گرفت، ضرورت عبور صنایعدستی استان از رویکرد حمایتی به رویکرد اقتصادی و بازارمحور بود. هرچند طی سالهای اخیر آموزش، صدور مجوز، پرداخت تسهیلات و برگزاری نمایشگاهها رشد قابل توجهی داشته، اما همچنان حلقه مفقوده این زنجیره، بازار فروش پایدار و دسترسی مستقیم تولیدکنندگان به مشتریان است.
راهاندازی فضاهای فروش دیجیتال، تکمیل بازارچههای دائمی، برندسازی محصولات بومی، حضور فعال در بازارهای ملی و بینالمللی و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان میتواند مسیر تازهای برای رونق صنایعدستی کهگیلویه و بویراحمد ترسیم کند؛ مسیری که در صورت تحقق، علاوه بر حفظ هویت فرهنگی، به ایجاد اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد محلی نیز منجر خواهد شد.
گزارش از امیر امیرپور
انتهای پیام/
نظر شما