محمدرضا تاجیک، نویسنده و ورامین شناس در یادداشتی نوشت: دشت تاریخی و مذهبی ورامین، مملو از آیین‌های سنتی و مذهبی است که به صورت خودجوش توسط مردمان آن و بنابر اعتقادات راسخ مذهبی شان هرساله در ایام مختلف و بخصوص ایام محرم و صفر، لیالی قدر، فاطمیه، مسلمیه و... در گوشه و کنار شهرها و روستاهای این دشت باحضور خیل عظیم مردم مذهبی و عزادار، باشکوه خاصی برگزار می‌شود.

یکی از مراسم‌های آیینی که هرساله برگزار می‌شود، مجالس تعزیه است که به نام ایران و توسط سازمان یونسکو به عنوان میراث معنوی ناملموس بشری به ثبت رسیده و ماندگار شده است.

هدف از تحریر این نوشتار، بررسی موضوع اجرای تعزیه چهل و هشتم در دهه آخر ماه صفر (روز ۲۸ صفر) در روستای تاریخی و مذهبی ایجدانک شهرستان ورامین به مناسبت بزرگداشت سالروز وفات حضرت محمد (ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع) در روز ۲۸ صفر و همچنین سالروز شهادت حضرت امام رضا (ع) در روز ۳۰ صفر است.

پس از اجرای هرساله مجلس تعزیه در روز اربعین حسینی، این مراسم مذهبی، دومین مجلس تعزیه‌ایی است که هرساله با شکوه تمام در دهه آخر ماه صفر در روستای ایجدانک برگزار می‌شود، اینگونه است که در روز ۲۸ صفر، قبل از ظهر اهالی ایجدانکی ساکن در سراسر شهرستان، استان و حتی کشور به این روستا می‌آیند و در قالب هیأت عزاداری با عنوان هیئت امام حسن مجتبی(ع) به صورت زنجیر زن و سینه زن با پای پیاده به سمت آستان مقدس امامزاده شاهزاده محمد(ع) روستای همجوار با عنوان روستای ایجدان حرکت نموده و در محوطه بزرگ آن با اجتماع دیگر هیئت‌های عزادار روستاهای همجوار، از یکدیگر استقبال کرده و به عزاداری می‌پردازند.

پس از برگزاری این مراسم، عزاداران که تعدادشان به حدود چهار هزار نفر می‌رسند، به روستای ایجدانک برگشته و در مسجد قدیمی و تاریخی امام حسن مجتبی(ع) روستا نماز ظهر و عصر را به جماعت اقامه می‌کنند.

بعد از اقامه نماز، عزاداران در این مسجد ناهار نذری را که خورشت قیمه به عنوان یک غذای نذری معروف حسینی در دشت ورامین بوده و بانی آن از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون یکی از روستائیان مذهبی این روستا به نام حاج علی اکبر(امیر) سیلسپور است، صرف می‌کنند.

پس از صرف ناهار نذری، از ساعت ۲ بعد از ظهر، اهالی عزادار آماده تماشای مجلس تعزیه شهادت امام حسن مجتبی(ع) در حیاط مسجد قدیمی می‌شوند.

مجلس تعزیه این روستا که پس از انقلاب اسلامی به اوج خود رسیده، سال‌ها است با موضوع مجلس جناب حر، توسط بیش از سی هنرمند و تعزیه گردان از منطقه دولت آباد شهر ری با شور و هیجان خاصی اجرا می‌شود و در واقع تئاتری با درون مایه مذهبی و دارای منشأء شجاعت و مظلومیت می‌باشد که مفاهیم ارزشمند مذهبی را در قالب موسیقی، خواندن اشعار و حرکت در صحنه به نحو مطلوبی به نمایش گذاشته و به بیننده منتقل می‌کند.

این تعزیه که به نوعی پاسداشت مناسبت سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) است، داستان‌ها و قصه‌های خودش را دارد که همه‌ی آن‌ها جزء میراث ناملموس شیعه است که توسط هنرمندان این حوزه به نمایش گذاشته می‌شود.

قطعا این زمینه و هنر فاخر مذهبی، در فرهنگ شیعی ما به خیلی از مطالب معنا می‌بخشد و پیام‌های مختلف ارزنده‌ایی داشته و ارزش‌های زیادی را زنده می‌کند.

به گفته برخی از پیران و ریش سفیدان روستای ایجدانک، اجرای این مجلس تعزیه در روز چهل و هشتم، قدمتی بیش از دویست سال داشته و از دوران اوایل سلسله قاجاریه تاکنون هرساله در روز ۲۸ صفر به مدت ۳ ساعت با حضور روستائیان عزادار با شکوه خاصی در حیاط مسجد قدیمی این روستا برگزار می‌شود.

آنچه که قابل ذکر است، اینکه مجالس تعزیه ازجمله میراث ناملموس کشورمان است که  توسط یونسکو در راستای ماندگاری در حافظه ملت‌ها، ثبت جهانی شده و توسط اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان ورامین، مجلس تعزیه و سوگواره مذهبی امام حسن مجتبی(ع) روستای ایجدانک نیز با قدمتی بیش از ۲۰۰ سال، به عنوان یک میراث ناملموس تاریخی، سنتی، معنوی و مذهبی در کشور در سال ۱۴۰۴ ثبت ملی شده است. 

انتهای پیام/