میراث آریا: استان گیلان روستاهای متعددی دارد که یکی از زیباترین آنها روستای گیسوم است که محل تلافی جنگل هیرکانی، دریای خزر و فرهنگ تالشی است.

اینجا، مسیر رسیدن از درختان به دریا، خود یک تجربه گردشگری است و زندگی مردم روستا همچنان با ریتم جنگل، آب و فصل‌ها پیوند دارد.

گیسوم که یکی از مقاصد مهم گردشگری ایران است، جذابیت‌های فراوانی دارد که یکی از آنها وجود گونه‌های گیاهی متنوعی است که تعداد آنها به ۸۰ گیاه می‌رسد، این روستا در فهرست ثبت جهانی نیز قرار دارد. جنگل‌های هیرکانی ۸۰ گونه درخت دارد که ۵۰ گونه درخت بزرگ و ۳۰ گونه درختچه هستند.

گونه انجیلی؛ گیاهی رنگارنگ در دل جنگل گیسوم

وقتی از جاده اصلی وارد محدوده گیسوم می‌شوید، گونه معروف انجیلی را می‌بینید که در فصل پاییز رنگارنگ است و جذابیت خاصی دارد. این گیاه که در این جنگل خودنمایی می‌کند، در فهرست ثبت ملی قرار دارد و بناست در فهرست ثبت جهانی نیز قرار گیرد.

چوب انجیلی بسیار سخت بوده و به این دلیل در زبان تالشی و مازنی به آسوندار یا همان درخت چوب آهنی معروف است. برگ‌های این درخت در فصل پاییز رنگ‌های زیبایی به خود می‌گیرند  و به همین دلیل فضای جنگل‌های شمالی را برای گردشگران جذاب می‌کنند.

توسکای قشلاقی؛ یا همان تونل سبز گیسوم

شاید بدانید توسکای قشلاقی همان درخت‌های تو در توی این جنگل است که تونل سبز این جنگل را پوشانده است. خاستگاه این گیاه در جنگل‌های هیرکانی است و به دلیل نزدیکی حدود ۵۰۰ متر به دریا رشد مناسبی در این منطقه دارد، وقتی از ساحل خزر به سمت ارتفاعات کوهستان‌های منطقه هیرکانی می‌روید، گونه‌هایی مثل شمشاد جنگلی و یا توسکا یا لرگ یا گونه انجیلی را مشاهده می‌کنید.

توسکای قشلاقی وظیفه فراهم کردن غذا و سرپناهی برای حیوانات وحشی را به عهده دارد. توسکاهایی که در منطقه شمال دیده می‌شوند، از اغلب گیاهان زودتر برگ و شکوفه می‌دهند و به دلیل  آب گرم زیرزمین، دیرتر از همه گیاهان خشک می‌شوند، اما در منطقه گیسوم گونه درختی انجیلی بسیار خاص است.

قره قاط؛ یا همان بلوبری

درخت لرگ، گونه‌های تمشک به عنوان گونه‌های مهاجم، قره قاط با نام امروزی بلوبری، خانواده بغولات یا همان شبدرها از گیاهان موجود در این جنگل هستند.

درخت بلند مازو؛ بلندترین درخت شمال

در گیسوم، بلند مازو به عنوان بلندترین درخت شمال است و بلندترین آنها در شهر آمل با ارتفاق ۶۵ متر است. گونه‌های نارون، اقاقیا، داغداغان، درخت انجیلی، ممرز، توسکا، ولیک، آلوچه‌های ترش در این منطفه فراوان هستند.

مصطفوی: اغلب گیاهان جنگل گیسوم خواص درمانی دارند

فاروق مصطفوی لومر فعال حوزه گردشگری و اولین لیدر اکوتوریسم بخش اسالم و مناطق شمالی در این زمینه و در گفت و گو با خبرنگار میراث، درباره خواص درمانی گیاهانی که در جنگل گیسوم قرار دارند، گفت: از نظر علم گیاه‌شناسی، گیاهی نیست که دارو و خاصیت دارویی نداشته باشد. همه گیاهان به نوبه خود خواصی دارند. گونه درختی گیاه توسکا یا غان گونه درختی است که در دفع اوره و نقرس موثر است و با جوشاندن برگ آن می‌توانند بیماری خود را درمان کنند.

او افزود: گیاه آقطی یا گیاه پلم گیاهی دارویی است که در شمال و حاشیه جاده‌های شهرستان تالش ثبت شده است. این گیاه هم از گل هم از میوه و هم از ریزوم که ساقه‌های زیرزمینی هستند باعث تکثیر شده است. از گذشته گیاه آقطی یا پلم در درمان عفونت‌های مختلف به خصوص عفونت‌های ناشی از شکستگی‌ها، زخم‌ها، عفونت‌های پوستی، به صورت جوشانده موثر بوده است. در علم پزشکی نیز شربت فیتوگیریپ یک داروی بسیار قوی در درمان سرماخوردگی است.

این گیاه‌شناس ادامه داد: گونه ولیک که با جنس زالزالک مشترک است، برای درمان‌های گوارشی و اسپاسم روده و کارکرد بهتر معده موثر است. میوه گونه ولیک مثل سرخ ولیک یا سیاه ولیک از دمنوش‌های قوی در کاهش قند خون است.

مصطفوی لومر افزود: به دلیل وجود دریای خزر و رطوبت و ابهت دامنه این دریا، باعث شده دا عصر یخبندان به محدوده اثر نکند و معروف‌ترین گونه گیاهی هیرکانی که راش است، آخرین تاج پوشش درختی مناطق هیرکانی در آنجا رشد کند.

فعال حوزه گردشگری ادامه داد: در بخش‌هایی از این جنگل که مورد تداخل بشر قرار نگرفته است، گونه‌های اصیل محدود بوده و به محض اینکه تخریب می‌شود، آنها کچل شده و گونه‌های مهاجم و درختچه ها رشد می‌کنند و در کنار آن درخت‌های مرتعی قرار دارند.

او با بیان دیگر گونه‌های گیاهی در این جنگل که خواص درمانی و دارویی دارند، ادامه داد: در گذشته گونه آلوچه ترش یا جنگلی که از آن رب آلوچه می‌گیرند، در درمان تب برفکی موثر بوده است.

اولین لیدر اکوتوریسم بخش اسالم و مناطق شمالی افزود: گیاه معروف گزنه در این منطقه بسیار فراوان است و خواص درمانی خوبی دارد که با آن چای درست می‌کنند و در درمان بیماری‌های گوارشی استفاده می‌شود.

مصطفوی در ادامه با اشاره به گیاه دیگری در این منطقه گفت: گونه بلند مازو، که میوه‌اش شبیه بلوط است، کارکرد دارویی زیادی دارد. بلوط‌های شرقی و غربی داریم و بلوط غرب در زاگرس در درمان بیماری‌های دامی کاربرد دارند. در حالت کلی از نظر طب سنتی، بیشتر گیاهان چمنی برای ما اولویت دارند تا گیاهان درختی.

او با معرفی گیاه داغداغان نیز بیان کرد: گونه معروف دیگری که در این منطقه دیده می‌شود، داغ داغان است که خواص دارویی دارد و خوراک پرنده‌ها در فصل زمستان است.

گزارش از مائده‌سادات میرفندرسکی

انتهای پیام/