پاسداشت هنر سنگ‌تراشی سنتی بختیاری در نمایشگاه هفته دولت خوزستان

مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر) گفت: سنگ در فرهنگ بختیاری تنها یک مصالح یا نشانی بر مزار نیست، بلکه بستری برای روایت هویت، تاریخ و زندگی مردم این سرزمین است؛ هنری که از شیرسنگی و سنگ‌های مزار تا اجزای معماری سنتی امتداد یافته و در نمایشگاه هفته دولت با اجرای زنده استاد حاجی‌بابا خدابخشی بار دیگر در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفت.

به‌گزارش خبرنگار میراث‌آریا، صادق شیخی، با اشاره به اهمیت برگزاری این رویداد اظهار کرد: هنر سنگ‌تراشی سنتی که در لیست رشته‌های صنایع دستی تحت عنوان حجاری سنتی شناخته می‌شود، ریشه‌ای عمیق در فرهنگ بختیاری دارد و الهام‌گرفته از هنر ادوار تاریخی است. در این سبک، هنرمندان با استفاده از ابزارهای اصیل و دستی نظیر پتک، تیشه، چکش، قلم، سنگ سمباده، شانه سنگ‌تراش و سایر ابزارهای تخصصی، آثار بدیعی را خلق می‌کنند که هر یک روایتگر بخشی از تاریخ و فرهنگ غنی منطقه است.

مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر) در تشریح گستره این هنر و روش طراحی آثار افزود: برخلاف تصور رایج، هنر حجاری در منطقه ما فقط محدود به ساخت سنگ مزار همچون شیرسنگی، رودل و سنگ بالاسری نبوده است؛ بلکه این صنعت در گذشته در همه سطوح معماری سنتی کاربرد داشته و از جمله اجزای سازه‌ای و عناصر تزئینی معماری، از سنگ‌های چهارتراش گرفته تا قطعات سنگی با نقش‌و نگارهای دستی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده است.

 او افزود: طرح و نقش‌ها در سنگ‌های مزار ، کاملاً برگرفته از محیط پیرامون و جایگاه اجتماعی فرد درگذشته صورت می‌گرفت؛ به گونه‌ای که هر نقش، معنای خاصی داشت و یادآور دلاوری، شجاعت، شغل، جنسیت و یا سایر ویژگی‌های شخصیتی متوفی بود.

شیخی با اشاره به اهمیت مکان‌های تاریخی مرتبط با این هنر افزود: به عنوان نمونه، قبرستان تاریخی شهسوار ایذه یکی از شاخص‌ترین مکان‌هایی است که انواع سنگ‌های مزار همچون شیرسنگی، رودل و سنگ بالاسری را در خود جای داده است. این قبرستان به دلیل ارزش تاریخی بسیار بالا، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و دارای عرصه و حریم مصوب است که نشان‌دهنده اهمیت صیانت از این گنجینه‌های سنگی است.

او در تشریح دشواری‌های این حرفه ادامه داد: سنگ‌های مورد استفاده در این هنر اغلب از مناطق کارتا، انجیرستان، روستاهای دهمیران، مال ویران و سایر مناطق تهیه می‌شدند. همچنین روش حمل سنگ‌های بزرگ که در اصطلاح محلی به آن شیرکش می‌گفتند، خود نشان‌دهنده عظمت و دشواری این کار است.

مدیر پایگاه میراث ملی منظر فرهنگی و تاریخی ایذه (آیاپیر)  در معرفی هنرمند برجسته این نمایشگاه تصریح کرد: در میان اساتید این حوزه، حاجی‌بابا خدابخشی با حدود ۴۰ سال سابقه فعالیت، جایگاه ویژه‌ای دارد. نکته متمایز درباره ایشان، پیوندِ عمیقِ هنر حجاری با موسیقی است؛ به‌گونه‌ای که او بیش از ۵۰ سال است در کنار حرفه سنگ‌تراشی به نوازندگی نی نیز مشغول است. حضور ایشان در نمایشگاه و اجرای زنده سنگ‌تراشی در کنار نوای دل‌نشین نی، با استقبال گرم و تحسین بازدیدکنندگان روبه‌رو شد و توانست پیوند میان صنعت و هنر را به خوبی به تصویر بکشد.  

او با ابراز نگرانی نسبت به آینده این هنر خاطرنشان کرد: امروزه اگرچه تعداد معدودی از اساتید در مناطق بختیاری همچنان به این حرفه اصیل مشغول هستند، اما با توجه به کاهش استفاده از این سبک، بیم آن می‌رود که این هنر کم‌رنگ شود. به همین منظور، این پایگاه با همکاری اداره میراث فرهنگی شهرستان ایذه و ظرفیت‌های مردمی همچون اقامتگاه بوم‌گردی دشت سوسن و سایر دوستداران میراث‌فرهنگی، برنامه جامعی را برای مستندنگاری دقیق و ثبت ملی این رشته در دستورکار قرار داده است.

شیخی با اشاره به تجلیل از هنرمندان این عرصه اظهار داشت: در جریان بازدید از نمایشگاه، باحضور محمد جوروند، مدیرکل میراث‌فرهنگی استان، معاونان او و سایر مسئولان، از استاد حاجی‌بابا خدابخشی به پاس سال‌ها تلاش بی‌وقفه در حفظ این میراث ارزشمند تقدیر و تجلیل شد.

 او ابراز امیدواری کرد: با شناسنامه‌دار کردن هنرمندان و حمایت‌های مستمر، شاهد تداوم و پویایی این هنر اصیل باشیم.
 

پاسداشت هنر سنگ‌تراشی سنتی بختیاری در نمایشگاه هفته دولت خوزستان

پاسداشت هنر سنگ‌تراشی سنتی بختیاری در نمایشگاه هفته دولت خوزستان

پاسداشت هنر سنگ‌تراشی سنتی بختیاری در نمایشگاه هفته دولت خوزستان

پاسداشت هنر سنگ‌تراشی سنتی بختیاری در نمایشگاه هفته دولت خوزستان

انتهای پیام/

کد خبر 1405060900834
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha