گنجینه‌های زنده مردم‌شناسی بیش از همیشه مورد توجه باشند/ مطالعات مردم شناسی در حوزه جنگ اخیر ضروری است

رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری با تأکید بر ضرورت توجه جدی‌تر به مردم‌شناسی و مردم‌نگاری گفت: گنجینه‌های زنده مردم‌شناسی روزبه‌روز کمتر می‌شوند و جایگزینی برای بسیاری از چهره‌های برجسته این حوزه که سال‌ها تجربه میدانی و پژوهشی اندوخته‌اند، به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.

به‌گزارش خبرنگار میراث‌آریا، محمدابراهیم زارعی در سخنرانی خود در رویداد «روایت روز ملی مردم شناسی و یادواره مردم‌شناسان خاموش» که سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، در محل پژوهشگاه برگزار شد، اظهار کرد: روز ملی مردم شناسی فرصتی ارزشمند است تا درباره چالش‌ها و چشم‌اندازهای مردم‌شناسی و تلاش‌های مردم‌شناسان گذشته و معاصر در این حوزه سخن بگوییم.

رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، با اشاره به درگذشت شماری از چهره‌های برجسته مردم‌شناسی در سال‌های اخیر افزود: در چند سال گذشته، به‌ویژه در پی همه‌گیری کرونا، حوادث و بیماری‌های سخت، جامعه مردم‌شناسی کشور شماری از چهره‌های ارزشمند خود را از دست داده است؛ افرادی که شاید نتوان در کوتاه‌مدت برای آنها جانشینانی شایسته یافت.
رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری ادامه داد: چهره‌های شاخص مردم‌شناسی، آثار و دستاوردهایی از خود به جا گذاشته‌اند که بیانگر دانش، تلاش و تجربه سال‌ها کار میدانی و پژوهش است و باید این میراث علمی و فرهنگی به نسل‌های آینده منتقل شود.
نگاهی به نزدیک به یک قرن مردم‌شناسی در ایران
زارعی با اشاره به پیشینه مردم‌شناسی در ایران گفت: امروز، با گذشت نزدیک به ۹۰ سال از شکل‌گیری نهادهای رسمی مردم‌شناسی، می‌توان کارنامه‌ای قابل توجه از تلاش مدیران، پژوهشگران و استادان این حوزه را بررسی کرد.
او افزود: در این مسیر، پژوهشگران و مدیرانی در نسل‌های مختلف، سنگ‌بنای مردم‌شناسی ایران را بنا نهادند و برای ایجاد زیرساخت‌های این حوزه تلاش کردند. فعالیت‌های پژوهشی در مراکز مردم‌شناسی و دانشگاه‌ها نیز موجب شکل‌گیری مجموعه‌ای ارزشمند از کتاب‌ها، مقالات و مطالعات میدانی شده است.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به فعالیت‌های پژوهشکده مردم‌شناسی اظهار کرد: با همت استادان و پژوهشگران، مردم‌نگاری‌ها و جمع‌آوری نمودهای فرهنگ عامه در سراسر ایران دنبال شد و مجموعه‌ای از پژوهش‌های ارزشمند شکل گرفت.
زارعی در ادامه با اشاره به سابقه شکل‌گیری مراکز تخصصی در حوزه میراث فرهنگی و مردم‌شناسی گفت: در مقاطعی، قرار گرفتن برخی مراکز تخصصی در کنار یکدیگر توانست نتایج خوبی به همراه داشته باشد و یکی از ادغام‌های موفق محسوب شود.

او با انتقاد از برخی تصمیمات ساختاری در سال‌های گذشته افزود: از گذشته تاکنون معتقدم که از ادغام‌های بدون پشتوانه کارشناسی باید پرهیز شود.
رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری تصریح کرد: مراکز تخصصی که در کنار یکدیگر شکل گرفته بودند، ظرفیت‌های ارزشمندی داشتند و باید درباره ساختار آن‌ها با نگاه کارشناسی تصمیم‌گیری می‌شد.
زارعی با اشاره به تجربه مدیریتی خود در استان کردستان گفت: در دوره‌ای که خودم مدیر استانی بودم، فعالیت‌های بسیار ارزشمندی در حوزه مردم‌شناسی انجام شد. برای انجام مطالعات، مردم‌نگاران و مردم‌شناسان به کردستان اعزام می‌شدند و گاهی نیز از استان‌های دیگر برای انجام پژوهش به ما کمک می‌کردند.
او افزود: قبلا گزارشات زیادی از حوزه مردم شناسی وجود داشت اما به نظر می‌رسد که از زمان انجام ادغام‌ها، با کاهش جدی گزارش‌ها و فعالیت‌های مردم‌شناسی مواجه شده‌ایم.
رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری ادامه داد: امروز تعداد مردم‌شناسان فعال در ساختارهای مربوط بسیار محدود است و جذب نیروی متخصص در این حوزه نیز با دشواری‌های زیادی مواجه شده است.  
ضرورت بازگشت به پژوهش‌های میدانی همزمان با جنگ 
زارعی با تأکید بر ضرورت تقویت پژوهش‌های مردم‌شناسی گفت: پژوهش بدون اعتبار و پشتیبانی لازم امکان‌پذیر نیست و نیاز است برای تقویت این حوزه بیشتر تلاش شود.

او ابراز امیدواری کرد که بار دیگر شرایطی فراهم شود تا پژوهش‌های مردم‌شناسی در سراسر کشور با قدرت بیشتری دنبال شود و گفت: امیدوارم روزی دوباره بتوانیم این کار را از نو آغاز و مطالعات مردم‌شناسی ایران را تکمیل کنیم؛ چراکه جامعه ما هر روز بیش از گذشته به این مطالعات نیاز دارد.
رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری با اشاره به تحولات و پیامدهای جنگ اخیر نیز اظهار کرد: امروز با توجه به اتفاقاتی که در پی جنگ رخ داده است، ضروری است دوباره به میدان برویم و بررسی کنیم چه اتفاقاتی برای مردم و جوامع مختلف رخ داده است. ثبت و مطالعه این تحولات، بخشی از وظیفه مردم‌شناسی و مردم‌نگاری معاصر است.

انتهای پیام/

کد خبر 1405061101000
دبیر مهدی ارجمند

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha