مهدی غفاری خضری، مدیر برندینگ در حوزه گردشگری و هتلداری در یادداشتی برای میراث آریا نوشت: روز جهانی گردشگری برای فعالان این صنعت، فقط یک مناسبت برای تبریک و برگزاری مراسم نیست؛ فرصتی است برای اینکه یک‌بار دیگر درباره مسیر آینده گردشگری فکر کنیم.امسال این موضوع اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا شعار روز جهانی گردشگری ۲۰۲۶، "دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری" انتخاب شده است. شعاری که نشان می‌دهد فناوری دیگر یک موضوع فرعی برای صنعت گردشگری نیست و به یکی از عناصر اصلی آینده این صنعت تبدیل شده است.  
تا چند سال پیش، منظور ما از گردشگری دیجیتال بیشتر رزرو آنلاین، فروش اینترنتی و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی بود ، حالا هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای شده که می‌تواند در انتخاب مقصد، برنامه‌ریزی سفر و حتی مدیریت هتل نقش داشته باشد. هوش مصنوعی در حال تغییر دادن شیوه‌ای است که مسافر مقصد خود را انتخاب می‌کند، هتل پیدا می‌کند، برنامه سفر می‌چیند و حتی درباره تجربه‌ای که قرار است در مقصد داشته باشد تصمیم می‌گیرد. سازمان ملل نیز در پیام روز جهانی گردشگری ۲۰۲۶ تأکید کرده است که هوش مصنوعی در حال تغییر انتخاب مقصد، نحوه فعالیت کسب‌وکارهای گردشگری و طراحی تجربه سفر است. 

اما نباید از یک موضوع مهم غافل شد: هوش مصنوعی قرار نیست جای نیروی انسانی را در هتلداری بگیرد. در هتلداری، خیلی از چیزهایی که مهمان به خاطرشان برمی‌گردد، هنوز با نرم‌افزار ساخته نمی‌شوند. نحوه برخورد کارکنان ، کیفیت میزبانی و حسی که در طول اقامت دریافت می‌کند. یک مسافر فقط برای خوابیدن در یک اتاق هتل سفر نمی‌کند؛ او به دنبال آرامش، کشف ، ارتباط ، خاطره و حس خوب است. فناوری می‌تواند بسیاری از کارها را سریع‌تر  انجام دهد، اما هنوز نمی‌تواند جای یک برخورد محترمانه، یک لبخند واقعی را به‌طور کامل بگیرد.
به همین دلیل، قرار نیست انسان و فناوری مقابل یکدیگر قرار بگیرند؛ مسئله این است که هر کدام وظیفه‌ای را که بهتر انجام می‌دهند بر عهده بگیرند.

اتفاقات صنعت گردشگری در روزهای اخیر نیز همین مسیر را نشان می‌دهد. در Arabian Travel Market 2026  که از ۱۴ تا ۱۷ سپتامبر در مرکز تجارت جهانی دبی برگزار شد، هوش مصنوعی و تحول دیجیتال از موضوعات محوری بودند. در بخش Future Stage  این رویداد، درباره نقش هوش مصنوعی در زیرساخت‌های سفر، ارتباط میان مقصدها، هتل‌ها، خطوط هوایی، دولت‌ها و دیگر اجزای زنجیره گردشگری صحبت شد. بحث هوش مصنوعی دیگر تنها درباره چت‌بات یا پاسخ‌گویی خودکار به مشتری نیست، بلکه صحبت از تغییر در ساختار و شیوه اداره صنعت گردشگری است.  

در هتلداری، این تحول می‌تواند کاملاً محسوس باشد. تصور کنید هتل بتواند از روی داده‌های موجود، الگوی ورود مهمانان را بهتر پیش‌بینی کند، تقاضا را در روزهای مختلف تشخیص دهد، انرژی را هوشمندتر مصرف کند، نیازهای مهمان را پیش از درخواست او شناسایی کند و حتی خدمات و پیشنهادهای خود را متناسب با ویژگی‌های هر مسافر تنظیم کند.
این موضوع برای برندینگ نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. در گذشته بخش مهمی از برند یک هتل را تبلیغات، طراحی، شعار و کمپین‌های رسانه‌ای می‌ساختند. اما امروز  برند، بیشتر از هر زمان دیگری، به "تجربه واقعی مهمان" وابسته است. اگر تصویر یک هتل در فضای دیجیتال بسیار جذاب باشد اما تجربه واقعی مهمان ضعیف باشد، فاصله میان وعده برند و واقعیت خیلی زود آشکار خواهد شد. برند هتل فقط لوگو، تبلیغات و اینستاگرام نیست و بخش مهمی از برند در زمان اقامت مهمان ساخته می‌شود.
از طرف دیگر، هوش مصنوعی یک فرصت مهم برای مقاصدی مانند ایران نیز محسوب می‌شود. ایران از نظر تاریخی، فرهنگی، طبیعی و غذایی ظرفیت‌های بسیار زیادی دارد، اما بخشی از این ظرفیت‌ها هنوز نتوانسته‌ آن‌طور که باید در بازارهای داخلی و بین‌ المللی دیده شوند. استفاده درست از فناوری می‌تواند به معرفی دقیق‌تر مقصدها، شناخت بازارهای هدف، تولید محتوای متناسب با مخاطب و تصمیم‌گیری بهتر در صنعت کمک کند.
البته استفاده از این فناوری بدون برنامه می‌تواند نتیجه معکوس هم داشته باشد. اگر همه مقصدها با یک زبان مشابه معرفی شوند، ممکن است گردشگری به سمت یکنواخت شدن حرکت کند. سازمان ملل نیز نسبت به همین مسئله هشدار داده و تأکید کرده است که استفاده کنترل‌نشده از هوش مصنوعی ممکن است گردشگران را به سمت تعداد محدودی از مقصدها و پلتفرم‌ها هدایت کند و برخی کسب‌وکارهای کوچک یا مقصدهای کمترشناخته‌شده را عقب بگذارد. 
به اعتقاد من، بحث دیگر بر سر استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی نیست. مسئله اصلی، نحوه استفاده از آن است.
این مرحله تقریباً پشت سر گذاشته شده است.  هتل‌ها و شرکت‌های گردشگری باید از همین حالا برای استفاده درست از این فناوری آماده شوند. مجموعه‌هایی که از داده برای تصمیم بهتر استفاده می‌کنند، از هوش مصنوعی برای سرعت و دقت بیشتر بهره می‌برند، اما همچنان تجربه انسانی، هویت فرهنگی و کیفیت میزبانی را در مرکز کار خود نگه می‌دارند.
شعار روز جهانی گردشگری ۲۰۲۶ را می‌توان همزان یک هشدار و یک فرصت دانست:  
گردشگری قرار است تغییر کند، اما مهم‌تر از خودِ تغییر ، این است که ما چه نقشی در طراحی این آینده داشته باشیم.

انتهای پیام/