ناتیا موسوی، فعال حوزه گردشگری، در یادداشتی نوشت: استان یزد با برخورداری از ظرفیتهای متنوع تاریخی، فرهنگی و گردشگری، ظرفیت مناسبی برای بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی در بازطراحی گردشگری دارد؛ ظرفیتی که میتواند به ارتقای تجربه گردشگران و توسعه پایدار گردشگری در استان منجر شود.
امروز، ۲۷ سپتامبر، همزمان با روز جهانی گردشگری با شعار «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» (Digital Agenda and Artificial Intelligence to Redesign Tourism) گرامی داشته میشود؛ شعاری که بر نقش فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی در تحول شیوههای برنامهریزی، مدیریت، ارائه خدمات و تجربه گردشگری تأکید دارد.
در این چارچوب، استان یزد به دلیل برخورداری از ظرفیتهای گسترده در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری، از جمله بافت تاریخی، آثار و بناهای تاریخی، معماری منحصربهفرد، قناتها، موزهها، صنایعدستی و ظرفیتهای گردشگری، زمینههای متعددی برای بهرهگیری از فناوریهای نوین و حرکت به سمت گردشگری هوشمند دارد. استفاده هدفمند از ظرفیتهای دیجیتال و هوش مصنوعی میتواند در کنار حفاظت و معرفی میراث فرهنگی، به ارتقای تجربه گردشگران، بهبود مدیریت مقصد و توسعه خدمات و محصولات جدید گردشگری در یزد کمک کند.
بافت تاریخی یزد و مجموعه آثار و بناهای تاریخی آن میتواند یکی از مهمترین بسترهای بهکارگیری فناوریهای نوین در گردشگری باشد. استفاده از فناوریهایی همچون واقعیت افزوده، واقعیت مجازی، مدلسازی سهبعدی و هوش مصنوعی این امکان را فراهم میکند که اطلاعات تاریخی و معماری آثار از قالبهای سنتی معرفی خارج شده و در قالب تجربههای تعاملی در اختیار گردشگران قرار گیرد.
در این چارچوب، گردشگر میتواند با استفاده از تلفن همراه یا تجهیزات واقعیت افزوده، اطلاعات تکمیلی مربوط به یک بنا را دریافت کند، وضعیت تاریخی بخشهای ازبینرفته یا تغییرکرده آن را بهصورت بازسازی دیجیتال مشاهده کند و از طریق سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی درباره تاریخچه، معماری و کارکرد بنا پاسخ پرسشهای خود را دریافت کند.
یکی دیگر از ظرفیتهای قابل توسعه، ایجاد سامانه هوشمند برنامهریزی سفر در مقصد است. چنین سامانهای میتواند با تحلیل اطلاعاتی نظیر مدت اقامت، علایق گردشگر، بودجه، زمان در دسترس، شرایط آبوهوایی، فاصله میان جاذبهها و میزان ازدحام، برنامه سفر شخصیسازیشده ارائه کند.
به این ترتیب، گردشگر به جای استفاده از اطلاعات پراکنده، میتواند از یک نظام یکپارچه برای انتخاب جاذبهها، تنظیم مسیر بازدید، دریافت اطلاعات تاریخی و فرهنگی و دسترسی به خدمات گردشگری استفاده کند. این رویکرد میتواند به افزایش بهرهوری سفر و توزیع متوازنتر گردشگران در سطح مقصد کمک کند.
مدیریت جریان گردشگران یکی از زمینههای مهم استفاده از داده و هوش مصنوعی در مقاصد گردشگری است. در یزد، بهویژه در محدوده بافت تاریخی و جاذبههای پرتردد، میتوان با استفاده از دادههای مربوط به تعداد بازدیدکنندگان، زمان ورود و خروج، ظرفیت اماکن و الگوی زمانی سفر، وضعیت ازدحام را تحلیل و پیشبینی کرد.
نتایج این تحلیلها میتواند برای هدایت گردشگران به سمت جاذبههای کمتردد، پیشنهاد زمان مناسب بازدید و توزیع فضایی و زمانی تقاضای گردشگری مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد علاوه بر ارتقای تجربه گردشگر، میتواند در کاهش فشار بر بناها و فضاهای تاریخی و مدیریت پایدار مقصد مؤثر باشد.
گردشگری سلامت از دیگر حوزههایی است که ظرفیت پیوند با فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی را دارد. برخورداری یزد از زیرساختها و ظرفیتهای پزشکی، در کنار پیشینه فرهنگی و تاریخی این شهر، امکان شکلگیری محصولات جدید در حوزه گردشگری سلامت را فراهم میکند.
در این زمینه، فناوریهای هوشمند میتوانند در بخشهایی همچون مدیریت اطلاعات سفر، هماهنگی خدمات اقامتی و پزشکی و همچنین ایجاد خدمات دیجیتال مورد استفاده قرار گیرند.
یکی از کاربردهای مهم هوش مصنوعی در گردشگری، ایجاد شیوههای جدید روایتگری است. یزد به دلیل برخورداری از میراث تاریخی و فرهنگی گسترده، ظرفیت بالایی برای تبدیل اطلاعات تاریخی به تجربههای تعاملی و چندرسانهای دارد.
در این مدل، گردشگر میتواند به جای دریافت اطلاعات صرفاً از طریق تابلوهای معرفی یا بروشورها، با یک سامانه هوشمند گفتوگو کند و اطلاعات مورد نیاز خود را متناسب با زبان، سن، سطح آگاهی و علایق خود دریافت کند. استفاده از شخصیتهای مجازی، روایتهای صوتی، بازسازی تاریخی و محتوای تعاملی نیز میتواند ارتباط گردشگر با میراث فرهنگی را تقویت کند.
فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی میتوانند در توسعه بازار صنایعدستی یزد نیز نقش داشته باشند. تولید محتوای چندزبانه، معرفی هنرمندان، ثبت و ارائه پیشینه و داستان محصولات، بازاریابی دیجیتال و توسعه فروشگاههای آنلاین از جمله زمینههای قابل استفاده است.
همچنین میتوان برای هر محصول یک هویت دیجیتال ایجاد کرد تا گردشگر از طریق QR Code یا فناوریهای مشابه، اطلاعات مربوط به هنرمند، محل تولید، مواد اولیه، شیوه ساخت و پیشینه فرهنگی محصول را دریافت کند. چنین رویکردی میتواند ارتباط میان گردشگری فرهنگی و اقتصاد صنایعدستی را تقویت کند.
موزهها نیز میتوانند به یکی از بسترهای اصلی توسعه گردشگری هوشمند در استان تبدیل شوند. استفاده از مدلهای سهبعدی، واقعیت افزوده، واقعیت مجازی، راهنمای صوتی هوشمند و سامانههای پرسش و پاسخ مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند تجربه بازدید از موزهها را از یک تجربه صرفاً مشاهدهای به تجربهای تعاملی تبدیل کند.
این فناوریها همچنین امکان دسترسی گردشگران خارجی به اطلاعات چندزبانه و امکان ارائه محتوای متناسب با گروههای سنی و علایق مختلف را فراهم میکنند.
یکی از الزامات توسعه گردشگری هوشمند، دسترسی به دادههای دقیق و قابل تحلیل است. تجمیع دادههای مربوط به ورود گردشگران، اقامت، بازدید از جاذبهها، حملونقل، میزان مصرف خدمات، الگوهای خرید و رفتار گردشگران میتواند زمینه شکلگیری یک نظام تصمیمگیری دادهمحور را در مقصد فراهم کند.
تحلیل این دادهها با استفاده از هوش مصنوعی میتواند برای پیشبینی تقاضای گردشگری، شناسایی روندهای جدید، برنامهریزی زیرساختی، مدیریت ظرفیت جاذبهها و هدفمندکردن سیاستهای بازاریابی مورد استفاده قرار گیرد.
ظرفیت یزد در حوزه گردشگری دیجیتال و هوش مصنوعی صرفاً به استفاده از ابزارهای فناوری محدود نمیشود، بلکه میتواند به بازطراحی بخشی از فرایند تولید، عرضه، تجربه و مدیریت گردشگری منجر شود. ویژگیهای منحصربهفرد یزد، از جمله بافت تاریخی، معماری کویری، قناتها، صنایعدستی، موزهها و ظرفیتهای گردشگری، امکان آن را فراهم میکند که فناوریهای نوین در پیوند با هویت و میراث فرهنگی مقصد توسعه یابند.
بر این اساس، رویکرد مناسب برای یزد میتواند حرکت از «دیجیتالیکردن خدمات موجود» به سمت «طراحی مجدد تجربه گردشگری بر پایه داده، فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی» باشد. در چنین الگویی، فناوری نه بهعنوان هدف مستقل، بلکه بهعنوان ابزاری برای حفاظت و معرفی میراث، ارتقای تجربه گردشگر، مدیریت پایدار مقصد و توسعه اقتصاد گردشگری مورد استفاده قرار میگیرد.
انتهای پیام/
نظر شما