به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، در شرایطی که صدای انفجار به بخشی از زیست روزمره برخی مناطق تبدیل شده و هم‌زمان، اخبار مربوط به آسیب‌های واردشده به فضاهای تاریخی و نشانه‌های فرهنگی در جریان است، جامعه با نوعی «اضطراب چندلایه» مواجه است؛ اضطرابی که نه‌تنها از تهدیدهای عینی، بلکه از نگرانی نسبت به آسیب‌دیدن حافظه تاریخی و هویت جمعی نیز تغذیه می‌کند.

فاطمه محمودآبادی، روانشناس بالینی، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به این وضعیت، اظهار کرد: در بحران‌های گسترده، ذهن انسان فقط به خطرات فیزیکی واکنش نشان نمی‌دهد، بلکه نسبت به تهدیدهایی که متوجه ریشه‌های هویتی و فرهنگی است نیز حساس می‌شود. به همین دلیل، مدیریت روانی جامعه در چنین شرایطی، نیازمند توجه هم‌زمان به امنیت روانی خانواده و کاهش بار ادراکی ناشی از اخبار است.

مدیریت اخبار؛ کنترل ورودی‌های اضطراب در شرایط بحران

وی با تاکید بر نقش تعیین‌کننده اخبار در شکل‌گیری اضطراب گفت: بخش قابل توجهی از فشار روانی این روزها، ناشی از مواجهه بی‌وقفه با جریان اخبار—اعم از اخبار جنگی یا گزارش‌های مربوط به خسارت‌های فرهنگی—است. این مواجهه اگر بدون مدیریت باشد، ذهن را در وضعیت آماده‌باش دائمی قرار می‌دهد.

او افزود: تنظیم زمان و منبع دریافت اخبار، یک اقدام ساده اما راهبردی است. خانواده‌ها باید دریافت اطلاعات را به زمان‌های محدود و منابع معتبر تقلیل دهند. این کار به معنای نادیده‌گرفتن واقعیت نیست، بلکه به معنای جلوگیری از فرسایش روانی در برابر حجم انبوه داده‌های استرس‌زا است.

خانه؛ کانون بازتولید امنیت در برابر نااطمینانی بیرونی

محمودآبادی با تاکید بر نقش خانواده تصریح کرد: در شرایطی که بیرون از خانه با نااطمینانی همراه است، درون خانه باید به یک فضای پیش‌بینی‌پذیر و آرام تبدیل شود. این امر از طریق حفظ روتین‌های ساده، تعاملات گرم خانوادگی و فعالیت‌های جمعی محقق می‌شود.

وی ادامه داد: بازی‌های گروهی، گفت‌وگو و حتی انجام کارهای روزمره به‌صورت مشترک، به افراد کمک می‌کند تا از تمرکز مداوم بر اخبار فاصله بگیرند و احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته باشند. این احساس کنترل، یکی از کلیدی‌ترین عوامل در کاهش اضطراب است.

کمک‌های اولیه روانشناختی؛ مداخله در لحظه بحران

این روانشناس با اشاره به افرادی که به‌طور مستقیم در معرض حوادث قرار گرفته‌اند، گفت: در این موارد، استفاده از اصول کمک‌های اولیه روانشناختی ضروری است. ایجاد حس امنیت، گوش دادن بدون قضاوت و پرهیز از فشار برای بازگویی جزئیات، از مهم‌ترین این اصول است.

او تاکید کرد: حضور همدلانه، حتی بدون ارائه راه‌حل فوری، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از تشدید آسیب‌های روانی داشته باشد.

کاهش اضطراب جمعی از مسیر حفظ پیوندهای هویتی

محمودآبادی در جمع‌بندی سخنان خود، با اشاره به تأثیر اخبار مرتبط با آسیب به میراث‌فرهنگی بر ذهن جامعه گفت: وقتی مردم درباره آسیب به نمادهای تاریخی و فرهنگی می‌شنوند، این مسئله می‌تواند به‌طور ناخودآگاه احساس ناامنی و بی‌ثباتی را تشدید کند، زیرا این نمادها بخشی از حافظه و هویت جمعی هستند.

وی افزود: در چنین شرایطی، تاکید بر تداوم، ماندگاری و قابلیت بازسازی این میراث، در کنار مدیریت صحیح اخبار، می‌تواند به تعدیل اضطراب کمک کند. جامعه باید بداند که همان‌طور که زندگی ادامه دارد، هویت فرهنگی نیز قابل حفاظت و احیاست.

انتهای پیام/