مجتبی گهستونی، روزنامه‌نگار و دبیر سرویس نخبگان و سمن‌های میراث آریا در یادداشتی نوشت: طرح دیوارنگاری با محوریت «پویش زنان طلایه‌داران امید و مقاومت» و با همکاری بین بخشی دستگاه‌های مختلف و هماهنگی فرمانداری شهرستان بهبهان در محلات قدیم شهر در حال اجراست که با تأکید بر نقش‌آفرینی اجتماعی بانوان و با رویکردی توسعه یافته نسبت به مراحل پیشین، در نقاط مختلف شهر بهبهان دنبال می‌شود.

در روند اجرای این طرح، با هماهنگی امور بانوان و خانواده فرمانداری بهبهان و گروهی از بانوان هنرمند شهرستان با حضور میدانی و مشارکت فعال به خلق دیوارنگاره‌هایی می‌پردازند که با هدایت و پشتیبانی فرمانداری شهرستان بهبهان، همراهی دستگاه‌های اجرایی و به همت مجموعه هنری باران هنر و انجمن بازآفرینی محلات بهبهان طراحی و اجرا می‌شود.

هدف از اجرای این دیوارنگاره‌ها ارتقای زیبایی بصری محلات، تقویت هویت شهری و برجسته‌سازی نقش زنان در جریان‌های فرهنگی و اجتماعی است.

این دیوارنگاره‌ها ضمن بهبود سیمای شهری، به عنوان عناصری الهام‌بخش، پیوندی میان گذشته، حال و آینده شهر برقرار کرده است و در تقویت حس تعلق، امید و همبستگی اجتماعی در میان ساکنان محلات نقش‌آفرینی می‌کنند.

نقش هنر در فرآیند بازآفرینی شهری صرفاً به معنای بهسازی کالبدی و مرمت ابنیه نیست، بلکه فرآیندی چندلایه است که باید ابعاد اجتماعی، فرهنگی و هویتی را به صورت همزمان در بر گیرد. محلات قدیمی حافظه تاریخی شهر هستند و هرگونه مداخله در آن‌ها باید مبتنی بر شناخت این حافظه جمعی باشد.

استقرار مجموعه هنری در بافت قدیمی، تلاشی در راستای فعال‌سازی فرهنگی این محدوده است. بخش دیگری از نقاشی‌های دیواری اجراشده با الهام از مشاغل سنتی، آیین‌های بومی و سبک زندگی گذشته، در واقع بازنمایی میراث ناملموس منطقه محسوب می‌شوند.

بهبهان شهری با پیشینه تمدنی ارزشمند است و همجواری آن با محوطه تاریخی ارجان اهمیت توجه به میراث فرهنگی را دوچندان می‌کند. هنر شهری می‌تواند به عنوان رسانه‌ای مؤثر، این پیشینه تاریخی را به نسل امروز منتقل کند.

هنگامی که تصاویر مرتبط با مشاغل سنتی مانند نمدمالی، گیوه‌دوزی و سایر صنایع‌دستی بر دیوارهای محله نقش می‌بندد، در واقع تاریخ اجتماعی آن منطقه به زبان تصویر روایت می‌شود. این اقدام علاوه بر زیباسازی محیط، موجب تقویت حس تعلق اجتماعی در میان ساکنان می‌شود.

یکی از مهم‌ترین نتایج این اقدام، افزایش تعامل اجتماعی در محله بوده است. ساکنان با مشاهده فرآیند خلق آثار، به بیان خاطرات و روایت‌های خود می‌پردازند و همین مشارکت مردمی، روح تازه‌ای به فضای محله می‌بخشد. بازآفرینی زمانی محقق می‌شود که مردم خود را جزئی از این فرآیند بدانند.

هدف‌گذاری علی نصرت‌الله، صنعت‌گر حوزه میراث فرهنگی و مدیر آموزشگاه هنری «باران هنر» بهبهان و خالق نقاشی‌های دیواری در بهبهان، تبدیل محدوده‌ها به گذر فرهنگی و هنری است؛ فضایی که علاوه بر حفظ اصالت تاریخی، به بستری برای فعالیت‌های هنری، برگزاری جشنواره‌های محلی و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی شهر تبدیل شود. البته تحقق این امر مستلزم هم‌افزایی میان هنرمندان، مدیریت شهری و نهادهای مرتبط با میراث فرهنگی است.

به گفته این هنرمند شهری، این طرح‌ها با رویکرد بازآفرینی هنری و با هدف احیای هویت فرهنگی و اجتماعی محلات تاریخی در حال اجرا است.

ایده این پروژه از دغدغه حفظ میراث‌فرهنگی ناملموس محلات قدیمی شکل گرفت. این نقاشی‌ها تلاشی برای ثبت تصویری بخشی از آن هویت ارزشمند و انتقال آن به نسل امروز است.

در این کار از بیانی ساده و ساختاری منسجم استفاده شده تا تصویر از فاصله دور نیز خوانایی لازم را داشته باشد. تلاش شده ترکیب‌بندی، رنگ‌بندی و فرم‌ها متناسب با فضای معماری محله انتخاب شوند تا اثر به صورت طبیعی در زمینه شهری بنشیند و تحمیل‌شده به نظر نرسد.

هدف اصلی، تقویت حس تعلق اجتماعی و هویت محله‌ای است. هنر شهری می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر در بازآفرینی فضاهای فرسوده عمل کند و ضمن زیباسازی، باعث تعامل اجتماعی، افزایش نشاط شهری و توجه نسل جوان به پیشینه فرهنگی شهر شود.

فرسودگی دیوارها، شرایط اقلیمی و محدودیت‌های اجرایی از جمله چالش‌های موجود بوده‌اند. با این حال، تلاش شده با آماده‌سازی مناسب سطح کار و انتخاب متریال مقاوم، کیفیت و ماندگاری اثر تضمین شود.

انتهای پیام/