سیدمحمد رستگاری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد در یادداشتی نوشت: امروز بیست و هشتم اردیبهشت، ایران در آستانه یک تلاقی شگرف ایستاده است. روزی که در آن شکوه تاریخ، قداست خانواده و عمق اندیشه با یکدیگر پیوند می خورند. این هم زمانی، صرفا یک اتفاق تقویمی نیست، بلکه تذکری برای بازگشت به اصالت هایی است که هویت ما را در طول سده ها شکل داده اند. میراث فرهنگی در این سرزمین، همواره آمیزه ای از خرد، ایمان و هنر بوده است و امروز در این سه مناسبت بزرگ، می توان تبلور کامل این مثلث را مشاهده کرد.

موزه؛ نبض تپنده هویت در پیکره زمان
شورای بین المللی موزه ها «ایکوم» هر ساله شعاری را برای این روز انتخاب می کند، اما در ایران، موزه معنایی فراتر از یک مخزن برای نگهداری اشیای قدیمی دارد. میراث فرهنگی ما، اعم از ملموس و ناملموس، در واقع سبک زندگی ایرانی است که در طول تاریخ صیقل خورده و به ما رسیده است. وقتی درباره موزه صحبت می کنیم، در حقیقت از حافظه تاریخی یک ملت سخن می گوییم.

این حافظه در بافت های تاریخی شهرها، در خشت خشت بناهای کهن و در ظرافت صنایع دستی ما جاری است. برای مثال، شهر جهانی یزد به عنوان یک موزه زنده، نشان می دهد که چگونه انسان ایرانی با تکیه بر دانش بومی و قناعت، توانسته است تمدنی پایدار در دل کویر ایجاد کند. حفظ این میراث، تنها به معنای مرمت یک دیوار یا حفاظت از یک ظرف سفالی نیست، بلکه به معنای انتقال دانش و تجربه گذشتگان به نسل امروز است. میراث فرهنگی ریشه های ماست و درختی که ریشه در خاک داشته باشد، از طوفان های حوادث هراسی ندارد.

پیوند آسمانی؛ عالی ترین تجلی میراث ناملموس

امسال روز جهانی موزه با روز ازدواج و سالروز پیوند خجسته حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س) هم زمان شده است. این تقارن، فرصتی است تا به میراث ناملموس و سنت های اصیل خود نگاهی دوباره بیندازیم. خانواده، بنیادی ترین بخش میراث ناملموس است. در فرهنگ ما، ازدواج تنها یک قرارداد اجتماعی نیست، بلکه یک بنای مقدس است که بر پایه های مهر، وفاداری و اصالت بنا می شود.

سنت های ازدواج در مناطق مختلف ایران، از سفره های عقد تا آیین های شادمانی، همگی بخشی از گنجینه فرهنگی ما هستند که باید پاس داشته شوند. الگوی رفتاری و ساده زیستی در ازدواج برترین انسان ها، به ما می آموزد که ماندگاری یک پیوند در تجملات نیست، بلکه در معنویتی است که در زمینه زندگی جاری می شود. صیانت از فرهنگ خانواده و ترویج ازدواج آگاهانه و پایدار، در حقیقت صیانت از آینده ایران است. اگر بناهای تاریخی را پیکره این سرزمین بدانیم، خانواده روح حاکم بر این پیکره است.

حکیم عمر خیام؛ ریاضی دان لحظه های ناب
ضلع سوم این روز بزرگ، بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری است. خیام، دانشمندی است که مرزهای زمان را درنوردیده و با نگاهی عمیق به هستی، بر ارزش لحظه و زمان تاکید کرده است. فلسفه خیامی، پیوند عجیبی با روح میراث فرهنگی دارد. او به ما می آموزد که زمان چون برق و باد می گذرد و آنچه باقی می ماند، اثر و نشانی است که از انسان به جا می ماند.

تقارن روز موزه و روز بزرگداشت خیام، یادآور این نکته است که هر اثر تاریخی، در واقع یک لحظه منجمد شده از نبوغ انسان است. معماری ایرانی که در آن ریاضیات و نجوم با هنر و عرفان گره خورده است، بازتابی از اندیشه های بزرگانی چون خیام است. او در رباعیات خود بارها به فناپذیری جسم و ماندگاری روح و اثر اشاره کرده است. این نگاه حکیمانه، ما را بر آن می دارد که به میراث فرهنگی خود نه با نگاهی باستان شناسانه، بلکه با دیدگاهی فیلسوفانه بنگریم.

رسالت امروز ما در قبال میراث و اندیشه
تداخل این سه مناسبت، یک پیام روشن برای جامعه امروز دارد:زندگی در سایه اصالت. شایسته است با بهره گیری از ظرفیت های بی پایان موزه ها، این گنجینه های تمدنی را به تماشاگهی پویا برای پیوند نسل ها تبدیل کنیم. باید زمینه ای فراهم شود تا جوانان ما هنگام بازدید از یک اثر تاریخی یا مطالعه زندگی بزرگان، پیوند میان آن ها و زندگی امروز خود را درک کنند و این ارزش های کهن در متن زندگی روزمره جامعه نهادینه شود.توسعه گردشگری خانواده محور  و حمایت از هنرمندان صنایع دستی که با عشق، میراث گذشتگان را زنده نگه می دارند، از جمله اقداماتی است که در این مسیر دنبال می شود.

فرجام سخن
۲۸ اردیبهشت ماه، روز تجلیل از هویت ملی و دینی ماست. بیایید در این روز، با نگاهی دوباره به موزه ها، به عمق تاریخ سفر کنیم؛ با تأسی به سیره معصومین، بر قداست پیمان هایمان بیفزاییم و با تامل در آثار خیام، قدر لحظه های زیستن در این سرزمین کهن را بدانیم. ایران ما، با تمام تمدن و شکوه خود، میراثی است که باید با عشق و خرد، آن را به آیندگان بسپاریم. این یادگار بزرگ، امانتی است در دستان ما تا با شکوهی بیش از پیش، تداوم یابد.

موزه ها، کتاب های گشوده ای هستند که تاریخ را روایت می کنند؛ خانواده ها، کانون های گرمی هستند که آینده را می سازند و اندیشمندان، چراغ هایی هستند که مسیر را روشن می کنند. تقارن معنادار روز جهانی موزه، بزرگداشت حکیم خیام و روز ازدواج، شکوه درهم تنیده فرهنگ ایرانی را به رخ جهانیان می کشد. این ایام فرخنده بر تمامی فرهنگ دوستان و مردم شریف ایران خجسته باد.

انتهای پیام/