علی طلوعی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان تهران در یادداشتی نوشت: بعضی شهرها فقط یک جغرافیا نیستند؛ شبیه پرچمند. شبیه حافظه‌اند. شبیه زخمی که هرگز از یاد یک ملت نمی‌رود و در عین حال، شبیه غروری که همیشه زنده می‌ماند. خرمشهر از همان شهرهاست؛ شهری که نامش فقط روی نقشه نیست، در حافظه تاریخی مردم ایران حک شده است.
امروز ۴۴ سال از روزی می‌گذرد که خرمشهر آزاد شد؛ روزی که یک ملت ثابت کرد اگر تاریخ، فرهنگ و ایمان پشت مردم بایستد، هیچ اشغالی ماندگار نخواهد بود. سوم خرداد فقط سالروز یک پیروزی نظامی نیست؛ روز پیروزی هویت ایرانی است. روزی است که مقاومت، معنای تازه‌ای پیدا کرد و خرمشهر، برای همیشه به «شهر مقاومت» تبدیل شد.

هرچه از آن روزها فاصله می‌گیریم، بیشتر می‌توان فهمید که چرا مردم ایران در سخت‌ترین روزها ایستادند و چرا هنوز هم می‌ایستند. همان روحیه پایداری و همان ریشه‌های عمیق فرهنگی را امروز نیز در روزهای جنگ رمضان دیدیم؛ در شب‌هایی که مردم در میدان‌ها جمع می‌شدند، در پرچم‌هایی که برافراشته می‌ماند، در همدلی مردمی که دوباره نشان دادند ایران فقط یک سرزمین نیست؛ یک هویت تاریخی مشترک است.

حقیقت آن است که اگر دشمنان ایران، تاریخ این سرزمین و روح ملت ایران را درست فهمیده بودند، نه جنگ هشت ساله را آغاز می‌کردند و نه در سال‌های اخیر، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان را بر مردم این سرزمین تحمیل می‌کردند. آنان شاید قدرت نظامی ایران را محاسبه کردند، اما قدرت حافظه تاریخی این ملت را نفهمیدند؛ ملتی که قرن‌ها در برابر هجوم‌ها ایستاده و هنوز فرهنگ، زبان، هویت و ریشه‌هایش را حفظ کرده است.

ایران، سرزمین اقوام گوناگون است؛ اما همین تنوع فرهنگی، همیشه یکی از مهم‌ترین عوامل وحدت ملی بوده است. هر سال در نمایشگاه بین‌المللی گردشگری تهران، می‌توان جلوه‌ای از این شکوه را دید؛ از لباس‌ها و موسیقی اقوام گرفته تا آیین‌ها، زبان‌ها و سنت‌هایی که در عین تفاوت، زیر پرچم ایران به یک هویت مشترک می‌رسند. این همان حقیقتی است که خرمشهر نیز آن را معنا کرد؛ اینکه در لحظه دفاع از وطن، همه ایران یک صدا می‌شود.

دفاع مقدس امروز فقط یک واقعه تاریخی نیست؛ بخشی از میراث ناملموس ایران است. همان‌گونه که آیین‌ها، موسیقی‌ها و سنت‌های بومی نسل به نسل منتقل می‌شوند، فرهنگ ایثار، مقاومت و پایداری نیز باید به حافظه فرهنگی نسل‌های آینده سپرده شود. میراث فرهنگی فقط حفاظت از یک بنا یا شیء تاریخی نیست؛ حفاظت از روح یک ملت است.

در سال‌های آینده، نقش میراث‌فرهنگی در حفظ روایت مقاومت مردم ایران، بیش از گذشته اهمیت خواهد داشت. امروز باغ‌موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در تهران، فقط یک جاذبه گردشگری نیست؛ بخشی از حافظه معاصر ملت ایران است. همان‌گونه که روایت دفاع مقدس در این مجموعه زنده نگه داشته شده، امروز نیز باید حافظه تاریخی جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان برای نسل‌های آینده ثبت و روایت شود.

بی‌تردید میراث‌فرهنگی، گردشگری و روایت تاریخی، نقش مهمی در انتقال فرهنگ مقاومت به نسل جوان خواهند داشت. بخشی از این روایت، در بناها و اسناد تاریخی ثبت می‌شود و بخشی دیگر در حافظه شفاهی خانواده‌های شهدا، رزمندگان و مردمی که روزهای جنگ را زیسته‌اند. این میراث شفاهی، سرمایه‌ای ارزشمند است که باید حفظ شود؛ چراکه تاریخ فقط در کتاب‌ها نوشته نمی‌شود، در خاطرات مردم ادامه پیدا می‌کند.

امروز وظیفه ما فقط حفاظت از آثار تاریخی نیست؛ باید از روایت تاریخی ملت ایران نیز محافظت کنیم. میراث‌فرهنگی استان تهران برای ثبت مکان‌ها و رخدادهای مرتبط با جنگ رمضان، اقدامات لازم را دنبال خواهد کرد تا این بخش از تاریخ معاصر ایران نیز در حافظه ملی ماندگار شود. بدون تردید، در آینده این روایت‌ها می‌توانند به بخشی از گردشگری فرهنگی و گردشگری جنگ تبدیل شوند؛ ظرفیتی مهم برای معرفی روحیه ایثار، مقاومت و پایداری مردم ایران به گردشگران خارجی.

گردشگری فقط معرفی بناها و جاذبه‌ها نیست؛ معرفی روح ملت‌هاست. همان‌گونه که امروز بسیاری از کشورها، خاطره جنگ‌ها و مقاومت‌های تاریخی خود را به بخشی از روایت فرهنگی و گردشگری‌شان تبدیل کرده‌اند، ایران نیز باید روایت ایستادگی مردم خود را برای جهان بازگو کند. جهانی که باید بداند ملت ایران، در سخت‌ترین روزها نیز پشت تاریخ، فرهنگ و هویت خود ایستاده است.

حفظ یاد و نام خرمشهر، حفظ بخشی از هویت تاریخی ایران است. خرمشهر فقط یک شهر نیست؛ نماد پیوند مقاومت، فرهنگ و هویت ایرانی است. اگر این فرهنگ از طریق هنر، گردشگری، روایت تاریخی و میراث فرهنگی به نسل جوان منتقل شود، هیچ جنگی نخواهد توانست حافظه این ملت را شکست دهد.

خرمشهر آزاد شد، چون تاریخ و فرهنگ پشت مردم ایستاده بود. و تا وقتی این ریشه‌ها زنده است، ایران نیز خواهد ایستاد.

انتهای پیام/