روزبه آلیانی، رئیس دفتر بررسی و همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گیلان در یادداشتی نوشت: در فهرست روستاهای پیشنهادی ایران برای کسب عنوان «بهترین روستای گردشگری جهان» از سوی سازمان جهانی گردشگری ملل متحد(UNTOURISM)، نامی می‌درخشد که تلاقی‌گاه جنگل و دریاست: گیسوم(Gisoum). این روستای منحصربه‌فرد در استان گیلان، نه تنها یک مقصد گردشگری، بلکه یک میراث طبیعی و فرهنگی است. اما در مسیر دشوار رقابت جهانی، تنها وجود جاذبه‌های طبیعی کافی نیست. آنچه یک مقصد را از یک تفرجگاه محلی به یک برند جهانی تبدیل می‌کند، قدرت روایت‌گری و مدیریت حرفه‌ای است؛ نقشی که مستقیماً بر عهده راهنمایان گردشگری است.

۱. گیسوم؛ فراتر از یک جاده جنگلی

گیسوم تنها به دلیل تونل درختی مشهورش شناخته نمی‌شود. این روستا مجموعه‌ای از تنوع زیستی، فرهنگ تالشی، صنایع دستی محلی و اقتصاد مبتنی بر گردشگری پایدار است. برای آنکه گیسوم در تراز جهانی دیده شود، باید لایه‌های پنهان آن، از آداب و رسوم محلی تا شیوه‌های سنتی صیادی و آشپزی بومی به گردشگران معرفی شود. راهنمایان گردشگری در اینجا نقش مترجمان فرهنگی را ایفا می‌کنند که زبان طبیعت و سنت را برای گردشگر خارجی و داخلی معنا می‌بخشند.

۲. راهنمایان گردشگری؛ معماران تصویر ذهنی (Brand Image)

یکی از معیارهای اصلی(UNTOURISM) برای انتخاب بهترین روستای گردشگری، ارتقا و حفاظت از منابع فرهنگی است. راهنمایان گردشگری با دانش تخصصی خود به دو مورد می‌پردازند:

روایت‌گری (Storytelling): آن‌ها می‌توانند تاریخچه تعامل مردم محلی با جنگل‌های هیرکانی را بازگو کنند. شنیدن داستان‌های بومی درباره درختان کهنسال یا افسانه‌های تالشی، ارزش افزوده ذهنی برای گردشگر ایجاد می‌کند که از خود منظره ماندگارتر است.

تغییر نگاه از کمیت به کیفیت: راهنمای حرفه‌ای گردشگر را متقاعد می‌کند که گیسوم فقط برای عکاسی سریع نیست؛ بلکه مکانی برای گردشگری آهسته(Slow Tourism) و درک آرامش طبیعت است.

۳. آموزش جامعه محلی و حفاظت از زیست‌بوم

راهنمایان گردشگری حلقه وصل میان سیاست‌های کلان دولت و بدنه جامعه محلی هستند. در مسیر جهانی شدن گیسوم، راهنمایان به مردم روستا آموزش می‌دهند که چگونه با حفظ اصالت خود، پذیرای گردشگران بین‌المللی باشند.

ترویج رفتار مسئولانه: راهنما با تذکر نکات زیست‌محیطی به گردشگران (مانند عدم رهاسازی زباله در جنگل یا رعایت حریم ساحل)، از تخریب منابعی که هویت گیسوم هستند جلوگیری می‌کند. روستایی که می‌خواهد جهانی شود، باید پاکیزه و پایدار بماند.

توانمندسازی اقتصادی: راهنمایان با سوق دادن گردشگران به سمت اقامتگاه‌های بوم‌گردی و خرید محصولات دست‌ساز روستاییان، مستقیماً به اقتصاد محلی تزریق نقدینگی می‌کنند. این امر باعث می‌شود جامعه محلی خود را ذی‌نفع جهانی شدن روستا بداند و از آن حمایت کند.

۴. بازاریابی دیجیتال و تولید محتوای تخصصی

در دنیای امروز، حضور در فضای مجازی کلید دیده شدن است. راهنمایان گردشگری اغلب خود تولیدکنندگان محتوا هستند. انتشار تصاویر، ویدئوها و گزارش‌های تخصصی به زبان‌های مختلف توسط راهنمایان، نام گیسوم را در موتورهای جستجو و شبکه‌های اجتماعی بین‌المللی بالا می‌برد.

وقتی یک راهنمای معتبر بین‌المللی، گیسوم را به عنوان جایی که جنگل به دریا سلام می‌کند توصیف می‌کند، اعتبار این مقصد نزد مخاطب جهانی چندین برابر می‌شود.

۵. چالش‌ها و نیازهای پیش رو

برای آنکه راهنمایان بتوانند نقش خود را در معرفی گیسوم به درستی ایفا کنند، نیاز به زیرساخت‌هایی دارند:

آموزش‌های تخصصی: راهنمایان منطقه باید با استانداردهای(UNTOURISM) آشنا شوند تا بدانند کدام جنبه‌های روستا برای داوران بین‌المللی جذاب‌تر است.

ایجاد مرکز اطلاع‌رسانی مدرن: وجود یک پایگاه ثابت برای راهنمایان در ورودی گیسوم می‌تواند سطح خدمات‌رسانی را ارتقا دهد.

تسهیلات برای گردشگری تخصصی: گیسوم پتانسیل بالایی در پرنده‌نگری و گیاه‌شناسی دارد. تربیت راهنمایان متخصص در این حوزه‌ها، گیسوم را به مقصدی برای گردشگران باکیفیت و ثروتمند تبدیل می‌کند.

۶. گیسوم(Gisoum) در تراز جهانی؛ یک هم‌افزایی ملی

انتخاب گیسوم به عنوان روستای جهانی، تنها افتخاری برای گیلان نیست، بلکه دستاوردی ملی است. راهنمایان گردشگری به عنوان خط مقدم مواجهه با گردشگر، می‌توانند با ارائه خدماتی فراتر از انتظار، خاطره‌ای بسازند که منجر به تبلیغات دهان‌به‌دهان (Word of Mouth) در سطح بین‌المللی شود.

داوران سازمان جهانی گردشگری علاوه بر زیرساخت‌ها، به تجربه زیسته گردشگر در روستا نیز اهمیت می‌دهند. این تجربه مستقیماً تحت مدیریت راهنمایان است. آن‌ها هستند که می‌توانند نشان دهند در گیسوم، مدرنیته و سنت چگونه در کنار هم همزیستی مسالمت‌آمیز دارند.

نتیجه‌گیری

روستای گیسوم با تمام زیبایی‌های مسحورکننده‌اش، برای رسیدن به قله گردشگری جهان نیازمند یک صدای رسا است. راهنمایان گردشگری، این صدای رسا هستند. آن‌ها با دانش، فن بیان و تعهد خود به حفظ محیط‌زیست، می‌توانند گیسوم را از یک جاده گذری به یک مقصد غایی در نقشه گردشگری جهان تبدیل کنند.  

سرمایه‌گذاری بر روی آموزش و حمایت از راهنمایان محلی و استانی، کوتاه‌ترین و هوشمندانه‌ترین مسیر برای نشاندن نشان «بهترین روستای گردشگری جهان» بر سینه سبز گیسوم است. اگر قرار است ایران با گیسوم در جهان فخر بفروشد، معماران این افتخار بی‌شک راهنمایان گردشگری خواهند بود.

انتهای پیام/