میراث آریا: در رویکردهای نوین شهرسازی فضای سبز دیگر تنها بهعنوان یک عنصر زیباییشناختی یا مکمل بصری شهرها تلقی نمیشود بلکه بهعنوان یکی از پایههای اصلی توسعه پایدار شهری شناخته میشود. این تحول مفهومی نتیجه درک عمیقتر از نقش اکوسیستمهای شهری در تابآوری شهرها در برابر بحرانهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی است.
فضاهای سبز شهری شامل پارکها، بوستانها، کمربندهای سبز، درختکاریهای خیابانی و حتی فضاهای طبیعی حفاظتشده درون یا پیرامون شهر هستند، این عناصر در کنار هم یک شبکه زیستی شهری ایجاد میکنند که عملکرد آن فراتر از زیباسازی محیط است.
این شبکه میتواند به کاهش آلودگی هوا، تنظیم دمای شهری، جذب کربن، کاهش مصرف انرژی و حتی کاهش هزینههای سلامت عمومی منجر شود بهطوریکه از منظر برنامهریزی شهری وجود فضای سبز کافی یکی از شاخصهای اصلی زیستپذیری شهر محسوب میشود و بهطور مستقیم بر کیفیت حکمرانی شهری اثر میگذارد. همچنین از منظر اجتماعی فضای سبز به عنوان یک بستر مهم برای تعاملات انسانی عمل میکند.
پارکها و بوستانها محل گردهمایی خانوادهها، جوانان و کودکان هستند و به شکلگیری روابط اجتماعی سالم کمک میکنند بهطوریکه این فضاها با ایجاد محیطی آرام، امن و دلپذیر به کاهش تنشهای روانی ناشی از زندگی شهری مدرن کمک کرده و نقش مهمی در افزایش نشاط و امید اجتماعی دارند.
در واقع می توان ادعا کرد هر درخت و هر فضای سبز در شهر بخشی از کیفیت زندگی شهروندان را بازتعریف میکند و به شهر هویت انسانیتری میبخشد. از بُعد زیستمحیطی، فضای سبز یکی از موثرترین ابزارها برای مقابله با چالشهای شهری مانند آلودگی هوا، افزایش دما و پدیده جزایر حرارتی است.
درختان با جذب دیاکسیدکربن و تولید اکسیژن، کیفیت هوا را بهبود میبخشند و با ایجاد سایه و تبخیر سطحی، دمای محیط را کاهش میدهند. این موضوع در شهرهایی با اقلیم گرم و خشک مانند زاهدان اهمیت دوچندان پیدا میکند جایی که تابستانهای طولانی، کمبود بارندگی و گسترش گرد و غبار، زندگی شهری را تحت تاثیر قرار میدهد، در چنین شرایطی فضای سبز نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت حیاتی برای حفظ تعادل زیستمحیطی شهر محسوب میشود.
ابعاد اقتصادی فضای سبز، موتور پنهان رشد شهری و جذب سرمایه در زاهدان
فضای سبز علاوه بر کارکردهای زیستمحیطی و اجتماعی آثار اقتصادی عمیقی نیز دارد که گاه کمتر مورد توجه قرار میگیرد که یکی از مهمترین این آثار تاثیر آن بر صنعت گردشگری شهری است. شهرهایی که از فضاهای سبز گسترده، پارکهای زیبا و محیطهای طبیعی برخوردارند معمولا در جذب گردشگران موفقتر عمل میکنند زیرا گردشگران در کنار بازدید از جاذبههای تاریخی و فرهنگی به دنبال فضاهای آرام، طبیعی و قابل استراحت نیز هستند، این موضوع میتواند به افزایش مدت اقامت گردشگران و رشد درآمدهای محلی منجر شود.
از سوی دیگر فضای سبز نقش مهمی در ارتقای ارزش اقتصادی زمین و املاک دارد، مطالعات شهری نشان دادهاند که نزدیکی به پارکها و فضاهای سبز معمولا باعث افزایش قیمت مسکن و جذابیت سرمایهگذاری در آن مناطق میشود.
همچنین سرمایهگذاران در ارزیابی شهرها به شاخص کیفیت زندگی توجه ویژه دارند، شهری که از فضای سبز مناسب برخوردار باشد در نگاه سرمایهگذاران شهری سالمتر، پایدارتر و کمریسکتر تلقی میشود این موضوع میتواند جریان سرمایه را به سمت شهر هدایت کند و به رشد اقتصادی آن کمک کند.
تحول فضای سبز در زاهدان، از کمبود تاریخی تا جهش توسعهای
رشد ۳۲ درصدی فضای سبز فعال در زاهدان را میتوان یکی از مهمترین تحولات شهری این منطقه در سالهای اخیر دانست، افزایش سطح فضای سبز از ۳۷۶ هکتار به ۴۹۶ هکتار، نشاندهنده یک تغییر رویکرد جدی در سیاستگذاری شهری است.
اجرای پروژههایی مانند پارکهای جنگلی در سطح های ۷۰ و در ادامه ۵۰ هکتار دیگر بیانگر حرکت به سمت ایجاد فضاهای سبز گسترده و ساختاریافته است.
این پروژهها تنها کاشت درخت یا توسعه پارکهای کوچک نیستند بلکه بخشی از یک نگاه کلان برای بازطراحی اکولوژیک شهر محسوب میشوند.
در واقع، این تحول نشان میدهد که با نگاه کلان مسوولان استانی و همراهی و هماهنگی دستگاههای اجرایی در این پروژه میتوان برداشت کرد که توسعه پایدار بدون توجه به محیط زیست شهری امکانپذیر نیست، بنابراین فضای سبز به یکی از محورهای اصلی توسعه شهری تبدیل شده است.
توسعه فضای سبز در زاهدان میتواند در بلندمدت تصویر ذهنی این شهر را در سطح ملی و منطقهای تغییر دهد بطوریکه شهری که پیشتر بیشتر با اقلیم گرم و خشک شناخته میشد اکنون در حال بازتعریف هویت شهری خود است.
این تغییر تصویر تنها یک مسئله تبلیغاتی نیست، بلکه یک تحول واقعی در ساختار شهری است که میتواند بر رفتار گردشگران، سرمایهگذاران و حتی ساکنان تاثیر بگذارد. شهرهای سبز بهطور معمول بهعنوان شهرهای آیندهنگر، پایدار و قابل زندگی بیشتر شناخته میشوند در نتیجه، حرکت زاهدان به سمت افزایش فضای سبز میتواند جایگاه آن را در شبکه شهری کشور ارتقا دهد.
پروژه ۱۲۰ هکتاری پارک جنگلی زاهدان، نماد توسعه شهری
استاندار سیستان و بلوچستان گفت: پارک جنگلی زاهدان با ایجاد ۱۲۰ هکتار فضای سبز بهعنوان یکی از بزرگترین پروژههای محیط زیستی و شهری در جنوب شرق کشور، نماد توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی شهری است.
منصور بیجار در بازدید از بخش (فاز) دوم پروژه پارک جنگلی زاهدان با بیان اینکه توسعه فضای سبز و ایجاد تفرجگاهها از مطالبههای دیرینه مردم زاهدان بوده، افزود: این پروژه با هدف افزایش سرانه فضای سبز در ۲ بخش اجرا شده است.
او با بیان اینکه بخش اول ۷۰ هکتار وسعت دارد، اظهار کرد: فاز دوم پارک جنگلی زاهدان که در مساحتی بیشاز ۵۰ هکتار و در امتداد بخش نخست قرار دارد آماده کشت نهال است.
استاندار سیستان و بلوچستان ادامه داد: شبکه اصلی آبرسانی در این پروژه بهطور کامل اجرا شده و اجرای شبکههای فرعی از روز شنبه هفته آینده آغاز خواهد شد.
او با اشاره به تکمیل ۸۰ درصد معابر اصلی و فرعی این پارک جنگلی، خاطرنشان کرد: سازه گلخانه نیز در این پارک برپا شده است.
بیجار با بیان اینکه نهالهایی از سه نقطه مختلف کشور برای این پارک جنگلی خریداری شده و کاشت آنها از اوایل اسفند ماه آغاز میشود، گفت: آمادگی لازم برای عرضه عمومی نهالها در این پارک نیز فراهم شده است.
پروژه پارک جنگلی زاهدان نماد تغییر در نگاه توسعه شهری است
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری سیستان و بلوچستان گفت: پارک جنگلی زاهدان فقط یک پروژه عمرانی و فضای سبز نیست بلکه نماد تغییر در نگاه به توسعه شهری با رویکرد احیای زیست بوم محسوب میشود.
عطاالله اکبری افزود: پارک جنگلی زاهدان که با بیش از ۲۲ هزار اصله نهال مثمر و غیرمثمر در مرحله اول توسعه یافته با هدف افزایش سرانه فضای سبز، کاهش گرد و غبار و تقویت نشاط عمومی در حال گسترش است.
او ادامه داد: در طراحی و اجرای این طرح از ظرفیت ۲۱ دستگاه اجرایی استفاده شده و مسیر آبیاری از طریق پساب تصفیه شده شهری و با رویکرد صرفهجویی هوشمند در منابع آب پیگیری میشود.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری سیستان و بلوچستان گفت: این پارک جنگلی در آینده نزدیک بهعنوان مکانی برای تفریح، ورزش و تعاملات اجتماعی، باعث تقویت حس تعلق و افزایش کیفیت زندگی در شهر میشود.
او تاکید کرد: در صورت بهره برداری مناسب از این پارک، زمینه جذب گردشگر و سرمایهگذار فراهم خواهد شد بههمین دلیل، حفظ و توسعه آن از اولویتهای مهم در برنامهریزی شهری سیستان و بلوچستان است.
اکبری از رشد ۳۲ درصدی فضای سبز فعال شهر زاهدن خبر داد و گفت: با احداث پارک جنگلی ۷۰ هکتاری و ۵۰ هکتاری فضای سبز این کلان شهر زاهدان از ۳۷۶ هکتار به ۴۹۶ هکتار رسیده است.
سیستان و بلوچستان با بیشاز سه میلیون و ۳۳۷ هزار نفر جمعیت، جوانترین استان کشور محسوب می شود؛ حدود ۷۰ درصد جمعیت این خطه را جوانان کمتر از ۳۰ سال تشکیل میدهند.
انتهای پیام/
نظر شما