در جایی میان کوه‌های زاگرس، زمانی که انسان هنوز در هوای سرد غارها نفس می‌کشید، اتفاقی آرام اما بنیادین آغاز شد؛ اتفاقی که بعدها آن را «بزرگ‌ترین چرخش تاریخ بشر» نامیدند.

محمدحسین عزیزی خرانقی، باستان‌شناس، روایت می‌کند: خروج انسان از غار تصمیمی ناگهانی نبود؛ سفری هزاران‌ساله بود که در آن، بشر اندک‌اندک شیوهٔ زیستش را بازتعریف کرد.

انسانِ شکارگر، که میلیون‌ها سال تنها مصرف‌کننده بود، حدود ۱۲ هزار سال پیش وارد دوره‌ای شد که نامش را «نوسنگی» گذاشتند؛ آغاز روستانشینی، آغاز مالکیت، آغاز جامعه. در زاگرس مرکزی—از گنج‌دره و آسیاب تا چغاگلان—یکی از مراکز اهلی‌سازی جهان پیدا شد. اینجا، حدود ۱۱ هزار سال پیش، بز و گوسفند اهلی شدند و همچنین گندم و جو، دو دانه‌ای که امروز ستون معیشت بشرند، نخستین‌بار در دست‌های انسان رام شدند.

«از دل خاک» این‌بار روایت می‌کند که چگونه انسان، در زاگرس، نه تنها دانه کاشت، که هویت، خانه، تکنولوژی و جامعه را نیز کاشت؛ نقطه‌ای که جهانِ ما از آن آغاز شد.

انتهای پیام/