سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به بهانه سفر یکروزه خود به استان اصفهان در پایگاه اطلاع رسانی دولت نوشت: برخی شهرها در جغرافیا قرار دارند و برخی دیگر در تاریخ؛ برخی محصول تصمیمات سیاسی‌اند و برخی حاصل انباشت قرن‌ها خرد، فرهنگ، هنر و تجربه زیسته یک ملت. اصفهان از دسته دوم است. اصفهان یک متن بزرگ تمدنی است؛ روایتی فشرده از آنچه ایران در طول هزاران سال آفریده، حفظ کرده و به جهان عرضه کرده است.

صبح دوشنبه ۲۵ خردادماه ۱۴۰۵ در هشتاد و یکمین سفر استانی خود و برای هفتمین بار طی دو سال گذشته وارد اصفهان شدم. این تکرار، برخاسته از یک باور راهبردی است؛ باور به اینکه آینده توسعه ایران بدون فعال شدن ظرفیت‌های بزرگ تمدنی آن امکان‌پذیر نیست و در میان همه این ظرفیت‌ها، اصفهان جایگاهی ممتاز و تعیین‌کننده دارد.

در ادبیات جدید توسعه، کشورهایی موفق‌ترند که بتوانند دارایی‌های نامشهود خود را به مزیت‌های رقابتی تبدیل کنند. سرمایه فرهنگی، هویت تاریخی، خلاقیت اجتماعی، میراث تمدنی و اقتصاد فرهنگ، امروز در بسیاری از کشورها نقشی به مراتب مهم‌تر از منابع طبیعی ایفا می‌کنند. جهان در حال عبور از اقتصاد مبتنی بر منابع به سمت اقتصاد مبتنی بر معناست و در چنین تحولی، اصفهان یکی از بزرگ‌ترین ذخایر راهبردی ایران محسوب می‌شود.

سفر اخیر من به اصفهان در شرایطی انجام شد که کشور در حال ورود به مرحله‌ای جدید از حیات ملی خود است. تجربه جنگ اخیر، همانند بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی، اگرچه هزینه‌هایی بر ملت ایران تحمیل کرد، اما همزمان ظرفیت‌های پنهان جامعه ایرانی را نیز آشکار ساخت. در چنین شرایطی، مسئله اصلی بازآفرینی امید، تقویت اعتماد و فعال‌سازی موتورهای جدید توسعه است. از همین منظر، افتتاح هتل پنج‌ستاره آیریک نماد یک مفهوم بزرگ‌ است؛ تداوم اعتماد به ایران.

در جهانی که نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی رو به افزایش است، هیچ شاخصی مهم‌تر از استمرار سرمایه‌گذاری نیست. سرمایه‌گذار پیش از آنکه منابع مالی خود را وارد یک پروژه کند، آینده را ارزیابی می‌کند. از این منظر، هر پروژه جدید در ایران، در واقع رأی اعتماد به آینده کشور است. به همین دلیل معتقدم تکریم سرمایه‌گذار بخشی از راهبرد ملی توسعه است.

اصفهان برای جهش بزرگ گردشگری ایران آماده است، اما واقعیت آن است که هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم. شهری که نام آن در حافظه فرهنگی جهان ثبت شده، شهری که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان آن را با میدان نقش‌جهان، معماری ایرانی، هنر اسلامی، صنایع‌دستی و شکوه تمدنی ایران می‌شناسند، باید از زیرساخت‌هایی متناسب با جایگاه جهانی خود برخوردار باشد. توسعه زیرساخت‌های اقامتی، حمل‌ونقل، خدمات گردشگری و سرمایه‌گذاری‌های نوین، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای آینده این شهر است. اما اگر بخواهم مهم‌ترین مسئله اصفهان را نام ببرم، آن مسئله صنایع‌دستی است.

در جهان امروز، کشورها برای ساختن تصویر خود در افکار عمومی جهانی، میلیاردها دلار هزینه می‌کنند. ایران صاحب ثروتی است که بسیاری از کشورها آرزوی آن را دارند؛ هنری که قرن‌ها بدون نیاز به تبلیغات رسمی، احترام جهانیان را برانگیخته است.

صنایع‌دستی، صورت مادی حافظه تاریخی ملت ایران است. هر اثر هنری ایرانی، روایتی از زیبایی‌شناسی، جهان‌بینی، دانش، مهارت و روح ایرانی را با خود حمل می‌کند. هر قلم‌زنی، هر میناکاری، هر خاتم، هر کاشی و هر نقش، حامل بخشی از هویت این سرزمین است. به همین دلیل، نگاه ما به صنایع‌دستی، نگاهی راهبردی است. صنایع‌دستی باید از حاشیه اقتصاد به متن اقتصاد ملی منتقل شود. باید از قالب سنتی تولید خارج و به بخشی از اقتصاد خلاق، اقتصاد فرهنگی و اقتصاد صادرات‌محور کشور تبدیل شود. اصفهان می‌تواند و باید مرکز این تحول باشد. همان‌گونه که در گذشته یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید فرهنگ و هنر جهان بوده است، امروز نیز می‌تواند به یکی از مهم‌ترین قطب‌های اقتصاد خلاق منطقه تبدیل شود. این هدف مستلزم بازآفرینی کامل زنجیره ارزش صنایع‌دستی است؛ از تأمین مواد اولیه و آموزش نسل جدید هنرمندان گرفته تا برندسازی جهانی، تجارت دیجیتال، حضور در بازارهای بین‌المللی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین.

اما آنچه بیش از هر چیز مرا نسبت به آینده اصفهان امیدوار می‌کند، نه بناهای تاریخی، نه ظرفیت‌های اقتصادی و نه حتی مزیت‌های گردشگری آن است؛ بلکه سرمایه اجتماعی این استان است.

توسعه پیش از آنکه یک پدیده اقتصادی باشد، یک پدیده اجتماعی است. هیچ جامعه‌ای بدون اعتماد، همدلی و وفاق به توسعه پایدار دست نمی‌یابد. آنچه امروز در اصفهان مشاهده می‌شود، شکل‌گیری سرمایه‌ای ارزشمند از همکاری میان مدیریت استان، مدیریت شهری، فعالان اقتصادی، دانشگاهیان، هنرمندان و نخبگان است. این سرمایه اجتماعی، بزرگ‌ترین مزیت رقابتی اصفهان برای آینده خواهد بود.

اکنون که ایران در آستانه ورود به دوره‌ای جدید قرار گرفته است، باور دارم یکی از نخستین دروازه‌های بازگشت قدرتمند کشور به بازار جهانی گردشگری، اصفهان خواهد بود. جهان امروز بیش از هر زمان دیگری مشتاق شناخت تمدن‌ها، تجربه‌های اصیل فرهنگی و مقاصد دارای هویت است و اصفهان در این زمینه از جایگاهی استثنایی برخوردار است. اصفهان، تجربه مواجهه با روح ایران است.

اگر بخواهیم تصویری روشن از آینده ایران ترسیم کنیم، باید به شهرهایی چون اصفهان بنگریم؛ شهرهایی که در آنها توسعه اقتصادی با هویت فرهنگی، سرمایه‌گذاری با میراث تاریخی، نوآوری با سنت و آینده با گذشته پیوند می‌خورد. من آینده ایران را در چنین پیوندی می‌بینم.

و از همین روست که همچنان معتقدم اگر اصفهان حرکت کند، ایران حرکت خواهد کرد؛ زیرا اصفهان یکی از مهم‌ترین کانون‌های تولید قدرت فرهنگی، سرمایه اجتماعی و امید ملی در ایران معاصر است؛ سرمایه‌ای که می‌تواند آینده کشور را در مقیاسی فراتر از مرزهای جغرافیایی آن تحت تأثیر قرار دهد.

انتهای پیام/