آمنه چرخآبادی که از سال ۱۳۷۷ در کارگاه فرش هنرهای ملی- سنتی مشغول فعالیت است، در گفتوگو با خبرنگار میراث آریا اظهار کرد: پیش از ورود به این مجموعه نیز به صورت مقدماتی با هنر فرشبافی آشنا بودم و پس از شرکت در آزمون استخدامی فعالیت حرفهای خود را در کارگاه فرش آغاز کردم. از همان سالهای نخست در حوزه بافتهای ظریف و ریزباف با چله ابریشم فعالیت داشتم و تاکنون نیز در همین زمینه مشغول به کار هستم.
او با اشاره به پیشینه تاریخی هنر فرش در ایران افزود: قالیبافی یکی از شاخصترین هنرهای ایرانی است که ریشههای آن را میتوان در دورههای مختلف تاریخی مشاهده کرد. آثار ارزشمند و نفیسی از ادوار گوناگون تاریخ ایران در موزههای داخل و خارج از کشور نگهداری میشود که نشاندهنده جایگاه ویژه این هنر در فرهنگ ایرانی است.
این هنرمند صنایعدستی با بیان اینکه رسالت مراکز تخصصی هنرهای سنتی فراتر از تولید آثار هنری است، تصریح کرد: در چنین مجموعههایی علاوه بر بافت و بازبافی نمونههای نفیس تاریخی، تلاش میشود دانش فنی، شیوههای سنتی و ویژگیهای منحصربهفرد هر منطقه نیز حفظ و منتقل شود. در واقع این مراکز نقش حلقه ارتباطی میان گذشته، حال و آینده را ایفا میکنند و از طریق مستندسازی و انتقال تجربه، به ماندگاری میراث ناملموس کشور کمک میکنند.
چرخآبادی با اشاره به تنوع گسترده شیوههای بافت در مناطق مختلف ایران گفت: هر منطقه از کشور دارای سنتها، رنگبندیها، نقوش و تکنیکهای خاص خود است و حتی در برخی موارد میان روستاهای یک منطقه نیز تفاوتهای قابل توجهی در شیوه بافت مشاهده میشود. همین تنوع و غنا، فرش ایرانی را به یکی از مهمترین جلوههای هویت فرهنگی کشور تبدیل کرده است.
او در ادامه با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به مستندسازی این دانش بومی افزود: بسیاری از شیوههای سنتی و مهارتهای خاص در مناطق مختلف کشور حاصل تجربه نسلهای متعدد است. ثبت، پژوهش و انتقال این دانش میتواند از فراموش شدن بخشی از سرمایه فرهنگی کشور جلوگیری کند و زمینه بهرهمندی نسلهای آینده از این ظرفیت ارزشمند را فراهم آورد.
این هنرمند صنایعدستی همچنین به ظرفیتهای گردشگری مرتبط با هنر فرش اشاره کرد و گفت: کارگاههای زنده هنرهای سنتی فرصتی کمنظیر برای آشنایی بازدیدکنندگان با فرآیند تولید آثار هنری فراهم میکنند. بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی هنگام بازدید از این کارگاهها با مراحل طراحی، رنگرزی، چلهکشی و بافت فرش آشنا میشوند و همین تجربه، درک عمیقتری از ارزش و جایگاه این هنر برای آنان ایجاد میکند.
او افزود: طی سالهای گذشته حضور در نمایشگاهها و رویدادهای تخصصی داخلی و بینالمللی نیز نقش مهمی در معرفی هنر فرش ایران داشته است. این رویدادها علاوه بر معرفی ظرفیتهای هنری کشور، زمینه تبادل تجربه، گسترش ارتباطات فرهنگی و آشنایی مخاطبان با پیشینه و اصالت فرش ایرانی را فراهم میکنند.
این هنرمند با اشاره به نقش پژوهش در حوزه فرش اظهار کرد: پژوهش تنها به معنای تولید مقاله یا فعالیتهای نظری نیست، بلکه شناسایی و ثبت شیوههای سنتی، مطالعه نقوش، بررسی تکنیکهای بافت و مستندسازی تجربیات استادکاران نیز بخشی از فرآیند پژوهش در هنرهای سنتی محسوب میشود. هر اندازه این فعالیتها تقویت شود، امکان حفظ اصالت و انتقال دانش به نسلهای آینده نیز بیشتر خواهد شد.
چرخآبادی همچنین بر اهمیت آموزش در کنار پژوهش تأکید کرد و گفت: هنرهای سنتی زمانی تداوم پیدا میکنند که دانش آنها به نسلهای جدید منتقل شود. در این مسیر، همکاری میان هنرمندان، مراکز آموزشی، پژوهشگران و نهادهای فرهنگی میتواند زمینه حفظ و پویایی این میراث ارزشمند را فراهم کند.
او خاطرنشان کرد: این هنر نماد افتخار ملی است حفظ این هویت فرهنگی نیازمند سیاست گذاری کلان دولت و تعیین اهداف و برنامه هاو انجام آن توسط مراجع ذی ربط) است، فرش ایرانی همچنان یکی از شناختهشدهترین نمادهای فرهنگی کشور در جهان است و بهرهگیری از ظرفیتهای پژوهشی، آموزشی و گردشگری میتواند به معرفی هرچه بیشتر این هنر و انتقال دانش ارزشمند آن به نسلهای آینده کمک کند. در بازبافی فرشهای تاریخی نیازمند دانش دقیق از طراحی ها، نقوش و رنگبندیهای اصیل و اطلاعات بسیاری دیگر است در بسیاری از موارد اطلاعات دقیقی از آنها در دسترس نیست این کمبود اطلاعات باز بافی اصیل و دقیق را مانند فرش بهارستان دشوار میکند.
به همین نسبت، اگر تکنیکها و مهارتهای سنتی این هنر در بخشهای مختلف جغرافیایی کشور حفظ نشود به دست فراموشی سپرده خواهد شد.
انتهای پیام/
نظر شما