میراث آریا: جمع آوری و مجموعه داری جزو مشاغلی است که فقط و فقط عشق می خواهد. باید به شی یا موضوعی علاقه خاصی داشته باشید که بتوانید در طی سال ها مجموعه ای را جمع و نگهداری کنید. مصطفی کرمی برغانی نیز یکی از افرادی است که سالها به جمع آوری وسایل تعزیه مشغول بوده است. او که خود مدیر انجمن تعزیه خوانی استان البرز، معین البکا، میرزای تعزیه استان البرز کرج و همچنین مجموعه دار وسایل تعزیه است، درباره علاقه و شغلی که این روزها به آن مشغول است، گفت.
از چه سالی به جمع آوری وسایل تعزیه مشغول شدید؟
از شش سالگی یعنی حدود ۶۰ سال پیش بچه خان تعزیه بودم و بعد از آن در عرصه تعزیه فعالیت داشتم و مدال نوکری سیدالشهدا و اشاعه فرهنگ عاشورایی از افتخاراتم است. از کودکی به تعزیه علاقه مند بودم و همان زمان شروع به جمع آوری اثاثیه کردم تا سال ۹۵ که بنا بود وزارت میراث فرهنگی مجوز بدهند و اتفاقی افتاد و وسیله هایم به سرقت رفت که برای زمان صفویه بود و در میان آنها کلاهخودهای تک پر هم داشتم. بعد از آن دوباره وسایلی جمع کردم که در حال حاضر در سه گروه تعزیه خوانی استفاده می شوند.
این علم بزرگ نیز از وسیله های شما است؟
این علم متعلق به مرحوم سید خندان است که توسط نوه شان سید حسین موسوی یکتا برای نمایش عموم در اینجا گذاشته شده است و برای زمان پهلوی اول است.
جنس کلاه خودهای شما از چیست؟
جنس کلاه و زره هایم آلومینیوم نیست و همگی از فولاد است که هر کدام حدود ۱۰کیلوگرم وزن دارند. در این جا زره، لباس، عمامه، کلاه خودهای متفاوتی به چشم می خورد.
درباره هر کدام از اینها توضیحی می فرمائید.
زره فولادی که در اینجا می بینید، حدود ۱۳ کیلوگرم وزن دارد و تعزیه خوان ها الان چنین لباسی نمی پوشند و به جای آن از زره آلومینیومی که سبک تر هست، استفاده می کنند. همچنین لباس سلطان قیس که پادشاه روم بود را داریم که امام حسین (ع) را از چنگال شیر نجات می دهد. ۲عمامه داریم، عمامهای که ابن سعد و مسلم بن عقیل بر سر میگذاشت. در غدیرخم رسول خدا عمامهشان را برداشت و بر سر حضرت علی (ع) گذاشت و آن عمامه به امام حسن (ع) و بعد از آن رسید. ما شبیه آن عمامه را درست کردیم و الان جزو وسایلمان هست. همچنین شمشیر ذوالفقار منتسب به حضرت علی (ع) را در وسایلم دارم.
هر رنگ از لباسهای تعزیه، برای کدام شخصیت استفاده می شود؟
اشقیاخوانها رنگهای سرخ آتشین بر تن می کنند، اولیا خوان ها لباسهای سبز می پوشند. لباس زرد و نارنجی مختص به حر بن ریاحی است که سر دوراهی مانده بود. تعدادی خفتان داریم که شبیه خوان فرزند و برادر امام حسین (ع) در دشت کربلا می پوشند که خفتانهای قدیمی مثل ضد گلوله بود.
درباره تاریخچه تعزیه خوانی در ایران بفرمائید.
۳۶۰ مجلس تعزیه داریم و به روایتی آقای فتحعلی بیگی معتقد است ۲۶۰۰ مجلس تعزیه داریم. از این ۳۶۰ مجلس تعزیه برخی از تعزیه ها ایرانی است، مثل شمس و مولانا، رستم و سهراب.
چطور در طول سالها این وسیله ها را جمع آوری کردید؟
برای مثال آن زمان محل کارم در تهران بود که از قزوین تماس می گرفتند و می گفتند یک کلاه خود با این جزئیات موجود است و من حقوق یک ماهم را می دادم و کلاه را می خریدم. در دستگاه امام حسین (ع) هر وسیله ای که پیدا می کردم، می خریدم و این عشق به امام حسین (ع) بالاتر از همه چیز بود.
اگر وسیلههایتان آسیبی ببینند، آنها را تعمیر و مرمت می کنید؟
اگر زرهها پاره و خراب شود، زره بافت داریم و قابل تعمیر است.
تا به حال به هر دلیلی وسیله هایتان را فروختید؟
اصلا وسیلهای را نمیفروشم چون به وسیله هایم علاقه دارم و با علاقه آنها را خریدم که نگهداری شان کنم. اما اگر بگویند این وسیله را بده تا برای تعزیه استفاده کنم با کمال میل در اختیارشان قرار می دهم.
وسایل شما در تعزیه های همین شهر استفاده می شود؟
وسیله های ما به شهرهای دیگه نمی رسد. ما در طالقان ۷۸ روستا داریم که در تمام روستاها تعزیه اجرا می شود. هر روستا ۱۰ تعزیه دارد و ۷۸۰ تعزیه خوان.
هر کدام از اشکالی که روی علم و وسیله های تعزیه می بینیم به چه نمادی معروف است؟
همین پرنده و کبوترهایی که روی علم ها می بینید نماد سمبل محبت، انسانیت، رحم و مروت هستند.
برای حفظ این مجموعه برنامه ریزی خاصی داشتید تا وسیلههایتان در موزه ای گردآوری شود؟
ما جشنواره های کشوری داریم که ابزارهایمان در این جشنواره ها استفاده می شود.
شما چند وسیله تعزیه دارید؟ آمار دقیقی از تعداد وسایلتان دارید؟
تعداد دقیق این وسیله ها را ندارم. اما شاید هزار دست لباس و بیش از ۱۰۰ وسیله تعزیه داشته باشم.
تعزیه چه نقشی در حفظ و انتقال فرهنگ عاشورا دارد؟
هنر تعزیه به عنوان میراث فرهنگی در یونسکو ثبت شده است. از روزی که امام راحل وارد کشور شدند نیت شان اشاعه فرهنگ عاشورایی بود. بعدها امام شهید درباره این فرهنگ صحبت میکردند و مردم را بشارت میدادند. این شب ها تجمع مردم در خیابان ها همه فرهنگ عاشورایی است.
بعد از اینکه تعزیه به ثبت ملی رسید رسالت شما بیشتر شد؟
بله، ۱۶ سال پیش تعزیه در یونسکو به ثبت رسید و این بزرگترین افتخاری بود که نصیب ما شد و بر همین اساس تعزیه از امامزادهها و خرابهها جمع شد و به تالارها کشیده شد. تالار وحدت، تالار محراب کرج و ... از جمله مکان هایی هستند که تعزیه در آنها اجرا می شود.
در این سالها پیشنهاد یا درخواستی داشتید که به نتیجه ای نرسیده باشد؟
از مسئولان گلایه دارم که درباره انتقال این فرهنگ کملطفی می کنند. استان البرز با سه میلیون جمعیت، خانه تعزیه ندارد که من بتوانم درآنجا به آموزش بپردازم. همچنین اجازه ندهند که موسیقی اصیل تعزیه فراموش شود.
انتهای پیام/
نظر شما