داریوش ذوالفقاری از اهمیت جایزه ملی میراث دفاع، ضرورت اطلس میراث دفاع و برنامه‌های جدیدی همچون نمایشگاه تخصصی عکاسی خبر داد و در پاسخ به سوال خبرنگار میراث آریا مبنی بر این که چرا میراث دفاع را در گستره‌ای فراتر از یک دوره خاص باید دید، اظهار کرد: میراث دفاع در ایران، به یک بازه زمانی محدود یا یک جنگ خاص منحصر نیست. ما معتقدیم این میراث، ریشه‌های عمیقی در اعماق تاریخ ما دارد؛ از حماسه‌های اسطوره‌ای ایران باستان تا نهضت‌ها و مقاومت‌های مردمی در دوره‌های مختلف، و تا نبردهای معاصر که همگی حلقه‌های یک زنجیره‌اند.

او افزود: آنچه امروز میراث دفاع می‌نامیم، در واقع شبکه‌ای پیوسته از تجربه‌های حماسی و ملی است که در طول سده‌ها در برابر هجوم بیگانگان شکل گرفته است. اگر این میراث را به یک برهه خاص (مانند هشت سال دفاع) تقلیل دهیم، عمق تاریخی آن را از دست داده‌ایم. پایگاه پژوهشی میراث دفاع بر همین مبنا، به‌دنبال مطالعه طولی و نظام‌مند این پدیده است تا نشان دهد فرهنگ ایستادگی، بخشی از هویت بنیادین ماست و باید هم‌ردیف دیگر عناصر میراث تمدنی ایران مطالعه شود.

ذوالفقاری با اشاره به اینکه جایزه ملی میراث دفاع چه هدفی را دنبال می‌کند و در خصوص چرایی اهمیت اینکه یک مرکز پژوهشی باید متولی چنین جایزه‌ای باشد، تصریح کرد: ما با یک شکاف میان پژوهش‌های تاریخی و بازآفرینی هنری مواجهیم. جایزه ملی میراث دفاع در واقع پلی است میان این دو حوزه. هدف ما این است که لایه‌های مختلف میراث تاریخی دفاع را از گذشته تا امروز بازخوانی کنیم و زمینه‌ای برای نویسندگان، هنرمندان و پژوهشگران فراهم آوریم تا این میراث را با شرایط و بحران‌های امروز گره بزنند.

او در این زمینه ادامه داد: این جایزه در چهار بخش ادبی، روایت و خاطره، رسانه و هنرهای نوین و بخش پژوهشی طراحی شده است. حضور ما به‌عنوان یک نهاد پژوهشی، تضمین‌کننده اصالت محتواست؛ ما نمی‌خواهیم این میراث به‌صورت شعاری یا کلیشه‌ای بازنمایی شود، بلکه به دنبال بازآفرینی خلاقانه بر پایه اسناد و روایت‌های معتبر هستیم. ذوالفقاری در خصوص برنامه ویژه‌ راه اندازی نمایشگاه عکاسی جنگ به عنوان یکی از برنامه‌های محوری پایگاه دفاع مقدس تصریح کرد: عکس‌های جنگ، صرفاً آثار هنری نیستند؛ آن‌ها مهم‌ترین منابع مستند ما برای شناخت ابعاد انسانی و تاریخی نبردها هستند. این تصاویر بخشی از حافظه تاریخی ملت ماست. ما در برنامه نمایشگاه و کارگاه عکاسی جنگ، هدفمان تقویت رویکرد میراث‌پژوهانه به عکس است.

رئیس پایگاه پژوهشی دفاع مقدس با بیان این که نمایشگاه عکس در دو بخش اجرا می‌شود، خاطرنشان کرد: نخست، کارگاه‌های آموزشی با حضور استادان صاحب‌نظر که در سه نشست تخصصی به تحلیل روش‌های مستندسازی تصویری و ظرفیت‌های پژوهشی عکس در مطالعات فرهنگی می‌پردازند.

او ادامه داد: مرحله دوم، نمایشگاه عکس که با ارائه ۵۰ قطعه عکس منتخب، بر موضوعاتی چون زندگی روزمره در مناطق جنگی و پشتیبانی‌های مردمی تمرکز دارد. هدف ما این است که مخاطب، دانشجو و هنرمند بیاموزد که چگونه یک عکس را نه فقط با نگاه زیبایی‌شناختی، بلکه به عنوان یک سند تاریخی مطالعه و حفاظت کند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در پاسخ به این سوال که پایگاه برای سامان‌دهی کلانِ این میراث چه برنامه‌ای دارد، تصریح کرد: ما علاوه بر این رویدادها، پروژه‌های زیرساختی مهمی داریم. یکی از شاخص‌ترینِ آن‌ها اطلس میراث دفاع است. تدوین محتوایی این اطلس باید آغاز شود و این سند یکی از جامع‌ترین منابع برای شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل جغرافیای دفاع در تاریخ ایران است. این اطلس می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های کلان فرهنگی نقشی حیاتی ایفا کند. در حال حاضر، این طرح در وضعیت آماده‌به‌کار است و برای تکمیل فازهای نهایی و اجرایی شدن، در انتظار تخصیص بودجه و تأمین نیروی انسانی متخصص هستیم که امیدواریم با حمایت مسئولان پژوهشگاه به نتیجه برسد.

داریوش ذوالفقاری در خصوص استمرار این برنامه‌ها تصریح کرد: نگاه ما به این رویدادها، مقطعی نیست. برگزاری نمایشگاه در هفته دفاع و اجرای جایزه ملی میراث دفاع، باید بخشی از یک تقویم پژوهشی بلندمدت باشد. ما در حال ایجاد یک بانک اطلاعاتی از اسناد، عکس‌ها و آثار برگزیده هستیم. این آثار تولیدی، خود به مواد خام پژوهش‌های آینده تبدیل خواهند شد. هدف نهایی ما، تبدیل میراث دفاع به یک گفتمان زنده، علمی و الهام‌بخش است که بتواند پلی بین دانش پژوهشگران و ذوق هنرمندان ایجاد کند.

انتهای پیام/