محسن معصومعلیزاده، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان در یادداشتی به مناسبت دومین سالگرد ثبت جهانی هگمتانه نوشت: دو سال از روزی که نام هگمتانه، کهنترین پایتخت ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد میگذرد، رویدادی تاریخی که نه تنها برای استان همدان بلکه برای ایران، نقطه عطفی در عرصه میراثفرهنگی به شمار میآید.
یکی از مهمترین درسهای ثبت جهانی هگمتانه، نقش بیبدیل همافزایی و انسجام میان دستگاههای اجرایی بود. تجربه موفق ثبت جهانی نشان داد هر زمان که منافع عمومی و هویت تاریخی کشور در اولویت قرار گیرد، میتوان با کنار گذاشتن نگاههای بخشی، به اهدافی دست یافت که در نگاه نخست دور از دسترس به نظر میرسند. این همدلی ارزشمند باید در دوران پس از ثبت نیز تداوم یابد، چرا که حفاظت و مدیریت یک اثر جهانی نیازمند همکاری مستمر همه نهادهای مسئول است.
واقعیت این است که ثبت جهانی پایان راه نبود بلکه آغاز یک مسیر جدید بود، مسیری که در آن حفاظت و صیانت از هگمتانه بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. امروز ما در برابر جامعه جهانی متعهد هستیم که اصالت، یکپارچگی و ارزشهای تاریخی این محوطه کمنظیر را حفظ کنیم. اجرای برنامههای حفاظتی، پایش مستمر، توسعه پژوهشهای علمی، ساماندهی عرصه و حریم و بهرهگیری از دانش روز در مدیریت میراث جهانی از جمله اقداماتی است که با جدیت دنبال میشود.
در کنار حفاظت، موضوع معرفی شایسته هگمتانه نیز اهمیت ویژهای دارد، ثبت جهانی فرصتی کمنظیر برای معرفی تمدن و فرهنگ ایران به جهانیان فراهم کرده است. هگمتانه تنها یک محوطه باستانی نیست بلکه روایت زندهای از شکلگیری حکومت، شهرنشینی و تداوم حیات فرهنگی در فلات ایران است. از این رو لازم است ظرفیتهای رسانهای، فناوریهای نوین، تولیدات فرهنگی، رویدادهای علمی و گردشگری و دیپلماسی فرهنگی بیش از گذشته در خدمت معرفی این میراث جهانی قرار گیرد.
امروز هگمتانه میتواند به یکی از مهمترین کانونهای گردشگری فرهنگی کشور تبدیل شود. ثبت جهانی، اعتبار بینالمللی این اثر را افزایش داده و زمینه جذب گردشگران و توسعه سرمایهگذاریهای فرهنگی و رونق اقتصاد گردشگری را فراهم کرده است و بهرهبرداری از این فرصت نیازمند ارتقای زیرساختها و مشارکت بخش خصوصی و جوامع محلی است.
از سوی دیگر، ثبت جهانی هگمتانه موجب افزایش توجه ملی و بینالمللی به ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی همدان شده است. این رویداد ارزشمند، فرصت مناسبی برای پیوند هرچه بیشتر میراثفرهنگی با توسعه پایدار شهری، رونق گردشگری فرهنگی و تقویت جایگاه همدان به عنوان یکی از مهمترین مقاصد تاریخی کشور فراهم کرده است. همچنین بهرهگیری صحیح از این ظرفیت میتواند زمینهساز ایجاد فرصتهای جدید اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی برای استان باشد.
در دو سال گذشته اقداماتی در حوزه پژوهش و حفاظت هگمتانه انجام شده است. تداوم کاوشهای باستانشناسی، اجرای برنامههای مستندسازی، ارتقای نظام مدیریت پایگاه جهانی و توجه به الزامات حفاظتی، بخشی از مسئولیتهایی بوده که پس از ثبت جهانی با جدیت بیشتری دنبال شده است. بیتردید شناخت ابعاد ناشناخته این محوطه تاریخی و روایت هرچه دقیقتر تاریخ و تمدن نهفته در آن، همچنان نیازمند تلاش علمی و پژوهشی مستمر است.
هگمتانه امروز تنها یک پرونده موفق ثبت جهانی نیست، بلکه نمادی از ظرفیتهای فرهنگی ایران برای حضور مؤثر در عرصه بینالمللی به شمار میرود. این میراث ارزشمند میتواند بستری برای تقویت گفتوگوی فرهنگی میان ملتها، معرفی پیشینه تمدنی ایران و انتقال پیام صلح، خردورزی و همزیستی باشد، مفاهیمی که در طول تاریخ همواره در بطن فرهنگ و تمدن ایرانی جایگاهی ویژه داشتهاند.
دومین سالگرد ثبت جهانی هگمتانه، فرصتی برای قدردانی از همه کسانی است که در این مسیر نقشآفرینی کردند، در عین حال این مناسبت یادآور آن است که مسیر پیش رو همچنان ادامه دارد و موفقیت واقعی زمانی رقم خواهد خورد که هگمتانه علاوه بر جایگاه جهانی به الگویی موفق در حفاظت، معرفی و بهرهبرداری پایدار از میراثفرهنگی تبدیل شود.
انتهای پیام/
نظر شما