مهدیه بد، رئیس مرکز آینده پژوهی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در یادداشتی در خصوص جایگاه اربعین نوشت: اربعین حسینی، فراتر از یک آیین مذهبی، امروز به یکی از بزرگترین و اثرگذارترین رویدادهای انسانی جهان تبدیل شده است؛ رویدادی که سالانه میلیونها زائر از دهها کشور را در مسیری مشترک گرد هم میآورد و نمونهای کمنظیر از همبستگی اجتماعی، مشارکت مردمی و تعاملات فرامرزی را به نمایش میگذارد.
از منظر مطالعات گردشگری، چنین رویدادی را میتوان یک ابررویداد گردشگری دانست؛ رویدادی که آثار آن تنها به ایام برگزاری محدود نمیشود، بلکه پیامدهای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی آن در سطح منطقهای و بینالمللی قابل مشاهده است.
در ادبیات گردشگری، ابررویدادها معمولاً با ویژگیهایی همچون گستره وسیع مشارکت، تأثیرگذاری بر تصویر مقصد، ایجاد زیرساختهای جدید و تقویت همکاریهای بیننهادی شناخته میشوند.
اربعین تمامی این ویژگیها را در مقیاسی فراتر از بسیاری از رویدادهای شناختهشده جهانی داراست. حضور میلیونها زائر، شکلگیری شبکه گسترده خدمات داوطلبانه، مشارکت دولتها و نهادهای عمومی، و ایجاد فرصتهای بینظیر برای تعامل فرهنگی میان ملتها، جایگاه ویژهای به این رویداد بخشیده است.
برای جهان تشیع، اربعین صرفاً یک مناسبت مذهبی نیست؛ بلکه ظرفیتی راهبردی در حوزه گردشگری، دیپلماسی فرهنگی و معرفی میراث فرهنگی و تمدنی کشور محسوب میشود.
بخش قابل توجهی از زائران از مسیر ایران عبور میکنند یا از خدمات، زیرساختها و ظرفیتهای گردشگری کشور بهره میبرند. این فرصت میتواند زمینه معرفی میراث تاریخی، صنایعدستی، هنر، خوراک، موسیقی و آیینهای بومی ایران را برای میلیونها مخاطب داخلی و خارجی فراهم کند. در عین حال، مدیریت چنین ابررویدادی مستلزم نگاهی آیندهنگر است. توسعه زیرساختهای حملونقل، مدیریت هوشمند جمعیت، بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال، ارتقای خدمات گردشگری، حفاظت از میراث فرهنگی در مسیرهای زیارتی، توجه به ملاحظات زیستمحیطی و تقویت همکاریهای منطقهای، از جمله موضوعاتی است که باید در دستور کار سیاستگذاران قرار گیرد.
اربعین میتواند الگویی برای حکمرانی مشارکتی باشد؛ الگویی که در آن دولت، مردم، بخش خصوصی و نهادهای مدنی در کنار یکدیگر، تجربهای کمنظیر از میزبانی و همدلی را رقم میزنند.
امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است اربعین نه صرفاً بهعنوان یک مراسم مذهبی، بلکه بهعنوان یک ابررویداد گردشگری با ابعاد تمدنی مورد مطالعه و برنامهریزی قرار گیرد. بهرهگیری از این ظرفیت عظیم، مستلزم پژوهش، سیاستگذاری و برنامهریزی بلندمدت است تا بتوان از فرصتهای فرهنگی، اقتصادی و دیپلماتیک آن در راستای توسعه پایدار گردشگری، تقویت تعاملات منطقهای و ارتقای جایگاه فرهنگی ایران در عرصه بینالمللی بهرهبرداری کرد.
اربعین، نمایش باشکوه حرکت انسانهایی است که با انگیزهای مشترک، مرزهای جغرافیایی، قومی و زبانی را در مینوردند و تصویری از همبستگی، ایثار و فرهنگ میآفرینند. از همین رو، این رویداد نه تنها میراثی معنوی، بلکه سرمایهای راهبردی برای آینده گردشگری فرهنگی و زیارتی منطقه به شمار میآید.
انتهای پیام/
نظر شما