رجبعلی لبافخانیکی در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با تشریح ضرورت و اهمیت هیئتامنایی شدن مدیریت محوطههای تاریخی، اظهار کرد: این رویکرد میتواند در صورت طراحی و اجرای صحیح، زمینهساز ارتقای کیفیت مدیریت و حفاظت از محوطههای باستانی باشد؛ اما تحقق این هدف، مستلزم آن است که اعضای هیئتامنا از میان افراد صاحبنظر، متبحر و وفادار به هویت و میراث ملی انتخاب شوند.
این باستانشناس با اشاره به گستردگی و پیچیدگی تهدیدهای پیش روی محوطههای باستانی افزود: محوطههای تاریخی و باستانی کشور با طیف متنوعی از آسیبها مواجهاند؛ بخشی از این تهدیدها ناشی از نبود آگاهی و حساسیت کافی در میان عموم جامعه است و بخشی دیگر به طمع برخی افراد و گروهها برای تصاحب یا تغییر کاربری اراضی واقع در محدوده محوطههای تاریخی بازمیگردد.
او ادامه داد: در کنار این عوامل، باید نسبت به پیامدهای اقدامات غیرعلمی و مداخلات فاقد پشتوانه تخصصی نیز حساس بود، چرا که شاید آسیبزا ترین عامل برای یک محوطه باستانی، اقداماتی باشد که بدون شناخت دقیق از ارزشهای نهفته در لایههای تاریخی و بدون برخورداری از مبانی علمی انجام میشود.
لبافخانیکی با تاکید بر اینکه هرگونه مداخله در محوطههای باستانی باید بر مبنای دانش تخصصی و ارزیابی کارشناسی صورت گیرد، تصریح کرد: مدیریت از طریق هیئتامنا میتواند در این زمینه نقشی تعیینکننده داشته باشد و از تصمیمهایی که ممکن است به تخریب یا از بین رفتن شواهد تاریخی منجر شود، جلوگیری کند.
این چهره ماندگار میراثفرهنگی با تبیین ظرفیتهای ساختار هیئتامنا در نظام حفاظت و مدیریت محوطههای تاریخی گفت: اگر مدیریت و نظارت بر این حوزه با سازوکاری روشن و مسئولیتپذیر به هیئتامنا سپرده شود، میتوان با برگزاری جلسات مشورتی و استفاده از دیدگاه خبرگان، درباره ضرورت، اعتبار و توجیه علمی درخواستهای مربوط به کاوش یا سایر فعالیتهای پژوهشی تصمیمگیری کرد.
او افزود: یکی از مهمترین کارکردهای چنین ساختاری باید آن باشد که پیش از هرگونه مداخله، مشخص شود فعالیت پیشنهادی تا چه اندازه از پشتوانه علمی برخوردار است و آیا نتیجه آن به تولید دانش و افزایش آگاهی درباره محوطه منجر خواهد شد یا اینکه ممکن است بخشی از لایهها و شواهد باستانشناختی را برای همیشه از میان ببرد.
لبافخانیکی خاطرنشان کرد: محوطههای باستانی در حقیقت منابع غیرقابل جایگزین تولید دانش درباره گذشته هستند و هر مداخلهای که بدون رعایت اصول علمی موجب تخریب این منابع شود، به معنای از دست رفتن بخشی از امکان شناخت علمی تاریخ و تمدن ایران است.
او با بیان اینکه هیئتامنا نباید به ساختاری اداری و تشریفاتی تبدیل شود، تاکید کرد: من کاملا با تشکیل هیئتامنا موافقم، اما شرط موفقیت این طرح آن است که این نهاد از اختیارات و جایگاه واقعی برخوردار باشد و اعضای آن اشخاصی آگاه، متبحر و متعهد به تمدن و هویت ایرانی باشند.
این باستانشناس در پایان گفت: اگر هیئتامنا بر پایه تخصص، تعهد، مسئولیتپذیری و شناخت عمیق از میراث فرهنگی شکل بگیرد، میتواند به یکی از ابزارهای مؤثر برای حفاظت از محوطههای تاریخی تبدیل شود؛ در غیر این صورت، صرف تغییر عنوان و ساختار اداری، بهتنهایی نمیتواند ضامن صیانت از میراث باستانی کشور باشد.
انتهای پیام/
نظر شما