رئیس موزه هنرهای معاصر تهران در گفت‌وگو با میراث‌آریا، با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر و دوسویه میان هنر معاصر، میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: میراث‌فرهنگی را نباید صرفاً در محدوده یک وزارتخانه یا سازمان تعریف کرد؛ چرا که میراث در همه شئونات زندگی و بخش‌های مختلف جامعه، به‌ویژه در کشوری با پیشینه تمدنی و فرهنگی ایران، حضور دارد.
رضا دبیری‌نژاد اظهار کرد: وقتی از میراث آبی، میراث صنعتی یا میراث علمی سخن می‌گوییم، با شاخه‌هایی از میراث فرهنگی مواجه هستیم که در نقاط مختلف کشور پراکنده‌اند. در ایران، به دلیل پیوستگی تاریخی و تمدنی، میراث فرهنگی در تمامی بخش‌های زندگی اجتماعی و فرهنگی حضور دارد.
او افزود: بسیاری از آنچه امروز به‌عنوان میراث فرهنگی می‌شناسیم، در عین حال بخشی از میراث هنری ما نیز محسوب می‌شود؛ از کتاب‌آرایی و نسخه‌های خطی گرفته تا سنگ‌نوشته‌ها، کتیبه‌ها و دیگر جلوه‌های هنر و فرهنگ ایرانی.
دبیری‌نژاد با بیان اینکه هنر و تمدن امری منقطع و گسسته نیست، ادامه داد: هنر معاصر نیز پدیده‌ای جدا از هویت فرهنگی ما نیست. بنابراین باید هنر معاصر را امتداد میراث هنری و فرهنگی ایران دانست. اگر هنر معاصر ما برگرفته، الهام‌گرفته و در امتداد میراث فرهنگی‌مان نباشد، به پدیده‌ای منقطع از جامعه و هویت ملی تبدیل خواهد شد و نمی‌تواند روایتگر ما باشد.

موزه‌ها قطعات پازل میراث فرهنگی ایران هستند
رئیس موزه هنرهای معاصر تهران گفت: موزه‌ها و مجموعه‌های هنری کشور، هر کدام مانند قطعات یک پازل هستند که در کنار یکدیگر تصویر بزرگ‌تری از میراث فرهنگی و هنری ایران را شکل می‌دهند.
او درباره نقش موزه هنرهای معاصر در بازخوانی میراث فرهنگی از زبان هنر معاصر توضیح داد: موزه هنرهای معاصر می‌تواند مبنایی برای خوانش معاصر میراث فرهنگی و حتی الهام گرفتن از آن باشد. از سوی دیگر، خود موزه هنرهای معاصر نیز بخشی از میراث ملی و جهانی است؛ چرا که بخشی از آثار هنرمندان جهان را در خود جای داده و در حوزه‌هایی مانند تاریخ عکاسی، نگارگری، خوشنویسی و نقاشی ایرانی، بخشی از میراث هنری و فرهنگی را در خود گرد آورده است.
دبیری‌نژاد تأکید کرد: موزه هنرهای معاصر باید در نمایشگاه‌های خود همواره یک نگاه میراثی داشته باشد و موضوعات مختلف را با رویکرد خوانش میراثی دنبال کند. چه زمانی که نمایشگاهی درباره زنان برگزار می‌شود و چه در حوزه عکاسی یا سایر موضوعات هنری، باید نسبت این موضوعات با امتداد فرهنگی و هنری جامعه مورد توجه قرار گیرد.
او افزود: یکی از تفاوت‌های موزه با یک گالری در همین مسئله است. موزه زمانی می‌تواند ماهیت موزه‌ای خود را به‌خوبی نشان دهد که با میراث فرهنگی پیوند برقرار کند؛ البته میراث فرهنگی نه فقط به معنای سابقه تاریخی، بلکه به معنای امتداد فرهنگی و هنری یک جامعه.

ضرورت همکاری موزه هنرهای معاصر با دیگر موزه‌ها
رئیس موزه هنرهای معاصر تهران همچنین بر ضرورت گسترش همکاری این موزه با موزه‌های وابسته به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و دیگر مجموعه‌های دارای گنجینه‌های هنری تأکید کرد.
او گفت: در سال‌های اخیر تلاش کرده‌ایم ارتباط معناداری با دیگر موزه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی برقرار کنیم و در نمایشگاه‌ها از ظرفیت آثار موجود در موزه‌ها و مجموعه‌های دیگر استفاده کنیم. در مقابل، این امکان نیز وجود دارد که آثار موزه هنرهای معاصر در نمایشگاه‌های سایر موزه‌ها به امانت گذاشته شود.
دبیری‌نژاد افزود: اکنون در برنامه‌های آینده موزه تلاش داریم بخشی از گنجینه‌های هنر معاصر موجود در نهادها و سازمان‌های دیگر را نیز معرفی کنیم. برای نمونه، با بانک‌ها همکاری‌هایی را تعریف کرده‌ایم و در برنامه پیش‌رو قرار است گنجینه هنر معاصر بانک اقتصاد نوین معرفی و کتاب آن رونمایی شود.
او ادامه داد: موزه هنرهای معاصر به‌عنوان موزه مادر در این حوزه، باید بتواند آثار و گنجینه‌هایی را که در مجموعه‌های دیگر وجود دارند و مکمل موضوعات مورد نظر هستند، روایت و معرفی کند و به تقویت این جریان کمک کند.

مرزهای سازمانی نباید مانع شکل‌گیری روایت ملی هنر ایران شود
دبیری‌نژاد با اشاره به وجود آثار ارزشمند هنر معاصر در کاخ‌های نیاوران و سعدآباد، موزه دفینه، موزه‌های بانک‌ها و دیگر مجموعه‌ها گفت: همان‌طور که در موزه هنرهای معاصر آثاری از هنرمندان بزرگی مانند پیکاسو و دیگر هنرمندان جهان وجود دارد، در مجموعه‌هایی همچون نیاوران و سعدآباد نیز آثار ارزشمندی نگهداری می‌شود. وقتی این آثار در کنار یکدیگر قرار بگیرند، می‌توانند توانمندی و گستره میراث هنر معاصر ایران را بهتر به ایران و جهان معرفی کنند.
رئیس موزه هنرهای معاصر تهران خاطرنشان کرد: هر یک از این آثار ممکن است تحت مالکیت یا مدیریت یک سازمان قرار داشته باشند، اما به نظر من همه سازمان‌ها باید برای تقویت این جریان فرهنگی همکاری کنند. مرزهای سازمانی نباید سبب جدایی گنجینه‌هایی شود که در کنار یکدیگر می‌توانند قدرت فرهنگی ایران را به نمایش بگذارند.
او در پایان گفت: این یک اتفاق دوسویه است؛ موزه هنرهای معاصر باید برای این ارتباط تلاش کند و مجموعه‌ها و نهادهای دیگر نیز باید در شکل‌گیری این همکاری و روایت مشترک از میراث هنری ایران مشارکت داشته باشند.

انتهای پیام/