اصلاح ساختار هیئت‌های امنا؛ گامی مهم برای مردمی‌سازی حفاظت و مدیریت میراث‌فرهنگی

نود و هفتمین نشست شورای مدیران معاونت میراث‌فرهنگی با تاکید بر ضرورت پیوند نظام حکمرانی فرهنگی با ظرفیت‌های اجتماعی و نخبگانی کشور برگزار شد، نشستی که در آن، اصلاح ساختار هیئت‌های امنای پایگاه‌های میراث ملی و جهانی، مردمی‌سازی حفاظت از میراث‌فرهنگی، تقویت اقتصاد فرهنگ و هنر، بهره‌گیری از ظرفیت شوراهای فرهنگ عمومی و صیانت از هویت تاریخی و تمدنی ایران مورد تاکید قرار گرفت و علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی، از حرکت مدیریت پایگاه‌ها از ساختار دولتی به سمت چابک‌سازی، تمرکززدایی و مشارکت نخبگان و صاحب‌نظران محلی خبر داد.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، نود و هفتمین نشست شورای مدیران معاونت میراث‌فرهنگی با حضور قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، معاونان و مدیران این معاونت و جمعی از مشاوران و کارشناسان برگزار شد. همچنین مدیران‌کل، معاونان و روسای ادارات مرتبط میراث‌فرهنگی استان‌ها، مدیران پایگاه‌های میراث ملی و جهانی و مدیران موزه‌های منطقه‌ای و استانی سراسر کشور نیز به‌صورت برخط در این نشست حضور داشتند.

در این نشست، ظرفیت‌های مشترک میان معاونت میراث‌فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی کشور با محوریت تقویت حکمرانی فرهنگی، ارتقای مشارکت اجتماعی در حفاظت از میراث، توسعه اقتصاد فرهنگ و هنر و صیانت از هویت تاریخی و تمدنی ایران بررسی شد. همچنین موضوعاتی همچون نقشه مهندسی فرهنگی کشور، میراث ملموس و ناملموس، نقش مردم در حفاظت از آثار و بناهای تاریخی، نام‌گذاری اماکن و معابر، ضمانت اجرای مصوبات شورای فرهنگ عمومی و الزامات حفاظت از موزه‌ها و آثار تاریخی در شرایط بحران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور که عضویت شورای فرهنگ عمومی را نیز برعهده دارد، در این نشست بر ضرورت فعال‌سازی ظرفیت‌های این شورا برای پیشبرد ماموریت‌های حوزه میراث‌فرهنگی تاکید کرد و گفت: میراث‌فرهنگی بخشی بنیادین از هویت، حافظه تاریخی و سرمایه اجتماعی کشور به شمار می‌رود و حفاظت مؤثر از آن نیازمند مشارکت همه ارکان جامعه است.

حرکت از مدیریت دولتی به حکمرانی مشارکتی

دارابی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح روند اصلاح ساختار هیئت‌های امنای پایگاه‌های میراث ملی و جهانی، بر ضرورت بازتعریف شیوه مدیریت این مجموعه‌ها تاکید کرد و گفت: در ساختار جدید تلاش شده است ضمن حفظ نظارت و هدایت حاکمیت، زمینه حضور نخبگان، متخصصان و صاحب‌نظران هر استان فراهم شود و مدیریت پایگاه‌ها از ساختار کاملا دولتی فاصله گرفته و به سمت چابک‌سازی، تمرکززدایی و استفاده از ظرفیت‌های محلی حرکت کند.

او با اشاره به رویکرد معاونت میراث‌فرهنگی در بهره‌گیری از دیدگاه‌های کارشناسی افزود: پیش از هر اقدامی، خود را مقید می‌دانم که نظر، مشورت و دیدگاه همه همکاران را دریافت کنم؛ همان‌گونه که برای تدوین سند ملی میراث‌فرهنگی و سند ملی موزه‌داری، نظر نزدیک به پنج هزار نفر در سراسر کشور دریافت شد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور تصریح کرد: پس از تصویب هر موضوع، همه مدیران و کارشناسان موظف به اجرای مصوبه هستند و نمی‌توان پس از طی فرآیند تصمیم‌گیری، با استناد به نظر شخصی از اجرای ساختار و تصمیم مصوب فاصله گرفت.

ثبت ۱۸ اثر جهانی در پنج سال؛ حاصل یک کار تیمی

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور در ادامه با اشاره به کارنامه پنج‌ساله این معاونت اظهار کرد: طی این مدت، ۱۸ اثر در حوزه‌های میراث ملموس، طبیعی و ناملموس در فهرست‌های جهانی به ثبت رسیده است.

دارابی این موفقیت را محصول تلاش جمعی مجموعه میراث‌فرهنگی دانست و بر نقش‌آفرینی و تلاش همه همکاران در سراسر کشور در تحقق این دستاوردها تاکید کرد و گفت: ما در یک تیم بازی می‌کنیم و این تیم توانسته است افتخارات ارزشمندی برای کشور به دست آورد.

اصلاح ساختار هیئت‌های امنا با هدف تمرکززدایی

دارابی با تشریح فرآیند اصلاح ساختار هیئت‌های امنا گفت: در زمان آغاز مسئولیت معاونت میراث‌فرهنگی، بررسی‌های گسترده‌ای درباره ساختار موجود انجام شد و مشخص بود که این ساختار با کاستی‌هایی مواجه است.

او افزود: در ساختار پیشین، معاون میراث‌فرهنگی وزارتخانه به‌عنوان رئیس هیئت امنا در همه استان‌ها پیش‌بینی شده بود، در حالی که چنین ساختاری با فلسفه تفویض اختیار و تمرکززدایی همخوانی نداشت؛ از این رو، این بخش در اصلاحات جدید حذف شد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور ادامه داد: در ساختار جدید، شورای راهبردی و سیاست‌گذاری با حضور وزیر، معاون میراث‌فرهنگی و تعدادی از معاونان وزارتخانه و مدیران مرتبط با پایگاه‌ها، موزه‌ها و بناها پیش‌بینی شده است و دبیرخانه هیئت‌های امنا نیز در اداره‌کل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی مستقر خواهد بود.

به گفته دارابی، این ساختار جدید در پی ایجاد توازن میان حاکمیت، تخصص و جامعه محلی است؛ به‌گونه‌ای که ضمن حفظ سیاست‌گذاری، نظارت و هدایت وزارت میراث‌فرهنگی، ظرفیت‌های مدیریتی و کارشناسی استان‌ها نیز وارد فرآیند تصمیم‌گیری شوند.

حضور استاندار، شهردار و نخبگان در ترکیب جدید هیئت‌های امنا

او درباره ترکیب جدید هیئت‌های امنا اظهار کرد: در این ساختار، اعضای حقوقی از جمله استاندار، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، شهردار و مدیرکل راه و شهرسازی حضور خواهند داشت و مدیرکل میراث‌فرهنگی استان و مدیر پایگاه نیز عضو هیئت امنا خواهند بود.

دارابی افزود: در کنار اعضای حقوقی، سه تا پنج عضو حقیقی متخصص نیز برای هر مجموعه پیش‌بینی شده است که باید در رشته‌ها و حوزه‌های مرتبط با همان پایگاه از تخصص و صلاحیت حرفه‌ای برخوردار باشند.

او تاکید کرد: نخبگان و صاحب‌نظران هر استان باید در فرآیند مدیریت و تصمیم‌سازی پایگاه‌های میراث ملی و جهانی حضور داشته باشند و ظرفیت تخصصی استان‌ها به شکل مؤثر در این ساختار مورد استفاده قرار گیرد.

بانک اطلاعاتی نخبگان؛ زیرساخت مشارکت تخصصی استان‌ها

معاون میراث‌فرهنگی کشور با تاکید بر ضرورت استفاده نظام‌مند از ظرفیت سرمایه انسانی استان‌ها گفت: در هر استان باید بانک اطلاعاتی از صاحب‌نظران و نخبگان تشکیل شود تا افراد متخصص در حوزه‌های مرتبط بتوانند در هیئت‌های امنا مشارکت داشته باشند.

او افزود: احکام اعضای حقیقی پس از طی فرآیند مربوط باید به تایید وزارت میراث‌فرهنگی برسد و سیاست‌گذاری، نظارت و هدایت این فرآیند نیز در سطح وزارتخانه انجام خواهد شد.

به گفته دارابی، هدف از این سازوکار آن است که مشارکت نخبگان محلی از سطح یک حضور فراتر رفته و به بخشی از نظام تصمیم‌سازی و مدیریت پایگاه‌های میراث ملی و جهانی تبدیل شود.

استقلال مالی؛ حلقه تکمیلی اصلاح مدیریت پایگاه‌ها

دارابی در ادامه با اشاره به ضرورت ایجاد ظرفیت‌های جدید برای تامین منابع مالی پایگاه‌های میراث‌فرهنگی گفت: محدودیت‌های بودجه‌ای در شرایط عادی نیز جدی است و در شرایط فعلی، تأمین منابع مورد نیاز حوزه میراث‌فرهنگی دشوارتر شده است؛ بنابراین باید از ظرفیت‌های جدید برای تأمین منابع و مدیریت پایگاه‌ها استفاده کرد.

او با اشاره به تجربه برخی کشورها در زمینه مدیریت مشارکتی بناهای تاریخی افزود: در ایتالیا هزاران تعاونی برای مدیریت بناهای تاریخی تشکیل شده است و تجربه‌های قابل توجهی در این زمینه وجود دارد که می‌توان از آنها استفاده کرد.

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور اجرای صحیح این طرح را دارای اهمیت راهبردی دانست و خطاب به مدیران استانی و مسئولان پایگاه‌ها گفت: همه دوستان در سراسر کشور باید برای اجرای این طرح به بهترین شکل آماده باشند؛ این طرح اگر به‌درستی اجرا شود، یکی از اقدامات ماندگار دوره مدیریت همه ما خواهد بود.

او با تاکید بر ضرورت اجرای مرحله‌ای طرح افزود: طبیعی است که هر استان این پرسش را مطرح کند که چرا اجرای طرح از مجموعه آنها آغاز نشده است، اما برای ارزیابی دقیق و رفع کاستی‌ها باید از یک نقطه آغاز کرد و پس از شناسایی و اصلاح اشکالات، دامنه اجرای طرح را توسعه داد.

ارتقای جایگاه مدیران پایگاه‌های میراث جهانی

دارابی همچنین از تقویت جایگاه مدیریتی پایگاه‌های میراث‌جهانی خبر داد و گفت: درخواست شده مدیران پایگاه‌های میراث‌جهانی به عضویت شوراهای مدیران و معاونان استان‌ها درآیند و با حق رأی در این شوراها حضور داشته باشند.

او افزود: این ظرفیت باید به بهترین شکل برای تقویت مدیریت مجموعه‌های میراث‌جهانی مورد استفاده قرار گیرد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور همچنین بر اهمیت سازوکار انتخاب مدیران پایگاه‌های میراث جهانی تاکید کرد و گفت: این فرآیند همانند انتخاب معاون میراث‌فرهنگی استان در کمیته انتصابات معاونت انجام می‌شود و کار کارشناسی آن در اداره‌کل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی صورت می‌گیرد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405052501918
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha