فائق توحیدی، پیشکسوت و چهره ماندگار میراثفرهنگی در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با ارزیابی طرح اداره هیئتامنایی پایگاهها و آثار تاریخی کشور و با اشاره به تجربیات پیشین در این زمینه، بر ضرورت طراحی دقیق، تخصصمحور و ضابطهمند این الگو تاکید کرد و گفت: کارآمدی هیئتهای امنا در حوزه میراثفرهنگی، در گرو آن است که تصمیمگیریها از فضای اداری فاصله بگیرد و متخصصان واقعی و افراد باتجربهای که سالها در میدان حفاظت، مرمت، پژوهش و مدیریت آثار تاریخی فعالیت کردهاند، در این ساختار نقشآفرین باشند.
وی اظهار کرد: تجربههای گذشته در زمینه اداره هیئتامنایی اماکن و آثار تاریخی نشان میدهد که هرگاه تصمیمسازی و تصمیمگیری در سطوح بالای مدیریتی متمرکز شده و بدنه کارشناسی و نیروهای اجرایی و تخصصی از فرآیند مدیریت کنار گذاشته شدهاند، این ساختارها نتوانستهاند به ظرفیت واقعی خود دست پیدا کنند.
این چهره ماندگار میراثفرهنگی افزود: هیئتامنایی شدن مدیریت آثار تاریخی، فینفسه یک هدف نیست، بلکه ابزاری برای ارتقای کیفیت حکمرانی، افزایش بهرهوری، چابکسازی فرآیندهای مدیریتی و فراهم کردن امکان مشارکت نخبگان در حفاظت و صیانت از میراثفرهنگی است و تحقق این اهداف، مستلزم آن است که ساختار جدید بر مبنای تخصص، تجربه و مسئولیتپذیری حرفهای طراحی شود.
توحیدی با تاکید بر اهمیت ترکیب اعضای هیئتهای امنا تصریح کرد: اعضای این هیئتها باید از میان کارشناسان زبده، پژوهشگران، استادان و دستاندرکاران باسابقه حوزه میراثفرهنگی انتخاب شوند.
وی ادامه داد: حضور افراد متخصص و صاحبتجربه در هیئتهای امنا میتواند فاصله میان سیاستگذاری و واقعیتهای اجرایی را کاهش دهد و تصمیمهایی را به دنبال داشته باشد که با اقتضائات فنی، تاریخی، حفاظتی و اجتماعی هر اثر و پایگاه تناسب بیشتری داشته باشد.
این پیشکسوت میراثفرهنگی همچنین با اشاره به تجربههای موفق در عرصه بینالمللی گفت: استفاده از الگوی هیئتامنایی در مدیریت میراثفرهنگی زمانی میتواند به حفاظت مؤثرتر و توسعه پایدار آثار تاریخی منجر شود که حدود اختیارات، مسئولیتها، سازوکارهای نظارتی و نحوه پاسخگویی این هیئتها در چارچوبی قانونی، شفاف، مدون و ضابطهمند تعریف شود.
توحیدی خاطرنشان کرد: در حوزه میراثفرهنگی نمیتوان میان «مدیریت» و «حفاظت» تفکیک مطلق قائل شد؛ زیرا هر تصمیم مدیریتی درباره یک اثر تاریخی، مستقیما با اصالت، تمامیت، ارزشهای تاریخی و فرهنگی و آینده آن اثر ارتباط دارد. از این رو، ساختار مدیریتی جدید باید به گونهای طراحی شود که منافع عمومی و ملاحظات حفاظتی، محور اصلی تصمیمگیری باقی بماند.
وی با تاکید بر ضرورت حفظ جایگاه حاکمیتی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گفت: تفویض بخشی از امور به هیئتهای امنای تخصصی نباید به معنای تضعیف جایگاه حاکمیتی وزارتخانه تلقی شود. وزارت میراثفرهنگی باید اقتدار مدیریتی و نقش راهبردی خود را حفظ کند و هدایت، سیاستگذاری، نظارت و تصمیمگیریهای کلان همچنان با ارکان اصلی وزارتخانه باشد.
چهره ماندگار میراثفرهنگی افزود: هیئتهای امنا میتوانند با برخورداری از اختیارات مشخص و حضور نیروهای متخصص، ظرفیت تصمیمسازی و مدیریت اجرایی را تقویت کنند، اما این امر باید در چارچوب سیاستهای کلان وزارتخانه و تحت یک نظام نظارتی روشن صورت گیرد تا از موازیکاری، پراکندگی تصمیمها و تضعیف استانداردهای حفاظتی جلوگیری شود.
توحیدی در پایان تاکید کرد: الگوی هیئتامنایی، در صورت برخورداری از ساختار حقوقی روشن، اعضای متخصص، اختیارات تعریفشده و نظام نظارت مؤثر، میتواند گامی مهم در مسیر ارتقای حکمرانی میراثفرهنگی باشد؛ اما شرط اساسی تحقق این هدف، آن است که «تخصص و تجربه میدانی» بر «عنوان و جایگاه اداری» مقدم باشد و حفاظت از میراثفرهنگی همچنان بهعنوان ماموریت اصلی و غیرقابلچشمپوشی در مرکز این الگو قرار گیرد.
انتهای پیام/
نظر شما