داوود آبیان معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان در یادداشتی نوشت: میراث‌فرهنگی، تنها مجموعه‌ای از بناهای تاریخی، کتیبه‌ها، آجرها، کاشی‌ها و روایت‌های کهن نیست؛ میراث‌فرهنگی، حافظه زنده یک ملت است. آنچه یک سرزمین را از دیگر سرزمین‌ها متمایز می‌کند، صرفاً مرزهای جغرافیایی یا ظرفیت‌های اقتصادی آن نیست، بلکه عمق تاریخ، غنای فرهنگ و استمرار هویتی است که نسل‌ها آن را پاس داشته‌اند. از این منظر، میراث‌فرهنگی اصفهان، نه‌فقط بخشی از گذشته این شهر، بلکه بخشی از آینده آن نیز هست؛ آینده‌ای که بر پایه شناخت، حفاظت و بهره‌برداری خردمندانه از این سرمایه عظیم شکل می‌گیرد.

اصفهان، شهری است که در هر گوشه‌اش نشانی از شکوه تمدن ایرانی دیده می‌شود؛ شهری که میدان‌ها، پل‌ها، مساجد، محلات، بازارها و خانه‌های تاریخی‌اش، هر یک راوی بخشی از داستان بلند ایران‌اند. این شهر، خود یک موزه زنده است؛ موزه‌ای که در آن تاریخ، هنر، معماری، اندیشه و زندگی اجتماعی درهم‌تنیده‌اند. اما این شکوه، اگر با صیانت آگاهانه همراه نباشد، می‌تواند درگذر زمان آسیب ببیند و بخشی از معنا و ارزش خود را از دست بدهد. از همین رو، حفاظت از میراث‌فرهنگی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است؛ ضرورتی که باید در متن توسعه شهری، برنامه‌ریزی گردشگری و سیاست‌گذاری فرهنگی جای بگیرد.

امروز، گردشگری فرهنگی یکی از مهم‌ترین و پایدارترین گونه‌های گردشگری در جهان است؛ گونه‌ای که نه‌تنها درآمدزا و اشتغال‌آفرین است، بلکه موجب تعمیق شناخت، افزایش گفت‌وگوی فرهنگی و تقویت احترام متقابل میان ملت‌ها می‌شود. در چنین شرایطی، اصفهان می‌تواند و باید جایگاه پیشروی خود را در گردشگری فرهنگی، تجربه‌محور و هویت‌محور بیش‌ازپیش تثبیت کند. اما این مسیر، تنها با معرفی آثار تاریخی به‌تنهایی به سرانجام نمی‌رسد؛ بلکه نیازمند روایت‌گری خلاقانه، پیوند میان هنر و گردشگری، و استفاده از ابزارهای نوین فرهنگی برای بازآفرینی تصویر شهر است.

در این میان، رویداد ارزشمند سین‌تور که پیوندی میان سینما و گردشگری برقرار می‌کند، نمونه‌ای روشن از این نگاه نوآورانه است. سینما، هنری است که می‌تواند یک شهر را از سطح مکان به سطح معنا ارتقا دهد؛ می‌تواند از یک اثر تاریخی، یک تجربه احساسی و از یک فضای شهری، یک روایت ماندگار بسازد. گردشگری نیز این روایت را از پرده تصویر به میدان تجربه می‌آورد. هنگامی‌که سینما و گردشگری در کنار هم قرار می‌گیرند، دیگر با یک رویداد صرفاً هنری یا صرفاً گردشگری مواجه نیستیم؛ بلکه با ابزاری قدرتمند برای برندینگ شهری، هویت‌سازی و معرفی هوشمندانه ظرفیت‌های فرهنگی روبه‌رو هستیم.

اصفهان برای چنین رویکردی، بستر و ظرفیت بی‌نظیری دارد. از مناره‌ها و گنبدهای فیروزه‌ای گرفته تا کوچه‌پس‌کوچه‌های تاریخی، از معماری کم‌نظیر صفوی تا زیست فرهنگی مردم این دیار، همه و همه ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در قالب روایت‌های سینمایی، مستندها، جشنواره‌ها و رویدادهای خلاقانه بازنمایی شوند. رویدادهایی مانند سین‌تور می‌توانند این ظرفیت نهفته را آشکار کنند و به نسل امروز و مخاطبان ملی و بین‌المللی نشان دهند که اصفهان تنها شهری برای دیدن نیست، بلکه شهری برای فهمیدن، تجربه کردن و به یاد سپردن است.

نکته مهم آن است که صیانت از میراث‌فرهنگی، تنها به معنای حفاظت فیزیکی از آثار نیست. حفظ میراث یعنی احترام به اصالت، جلوگیری از فرسایش معنا، مراقبت از هویت و فراهم‌کردن زمینه‌ای که این سرمایه‌ها در زندگی امروز نیز نقش‌آفرین باشند. میراثی که در حافظه عمومی زنده نباشد، در معرض فراموشی است؛ و میراثی که در اقتصاد فرهنگی و گردشگری جایگاه نداشته باشد، از پویایی لازم برخوردار نخواهد بود. بنابراین، باید میان حفاظت، معرفی و بهره‌برداری مسئولانه از میراث‌فرهنگی، تعادلی هوشمندانه برقرار کرد.

در این مسیر، نقش نهادهای فرهنگی، رسانه‌ها، هنرمندان، فعالان گردشگری و جامعه محلی بسیار تعیین‌کننده است. هرچه مشارکت اجتماعی در پاسداشت میراث‌فرهنگی بیشتر شود، امکان حفاظت پایدار نیز افزایش می‌یابد. مردم، نخستین و مهم‌ترین حافظان میراث‌اند؛ اگر میراث در زندگی روزمره مردم معنا پیدا کند، حفاظت از آن به یک مسئولیت جمعی تبدیل خواهد شد، نه صرفاً یک وظیفه سازمانی.

اصفهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن است که میراث‌فرهنگی خود را نه به‌عنوان یادگاری از گذشته، بلکه به‌عنوان موتور محرک آینده ببیند. آینده‌ای که در آن گردشگری فرهنگی، گردشگری خلاق، رویدادمحوری، و روایت‌های هنرمندانه بتوانند در کنار حفاظت اصولی، به توسعه پایدار شهر کمک کنند.

در این میان، سین‌تور و رویدادهای مشابه، تنها یک برنامه فرهنگی نیستند؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر رویکرد، نشانه‌ای از پیوند میان هویت و اقتصاد و نشانه‌ای از باور به این حقیقت‌اند که فرهنگ، اگر درست دیده و درست روایت شود، می‌تواند یکی از قدرتمندترین پایه‌های توسعه باشد.

میراث‌فرهنگی، ثروتی است که از خاک برنخاسته، اما از دل تاریخ جان گرفته است. ثروتی که نه با فرسایش زمان که با بی‌توجهی تهدید می‌شود. و اینجاست که مسئولیت ما آغاز می‌شود: مسئولیت در برابر تاریخ، در برابر مردم، و در برابر نسل‌هایی که حق دارند شکوه این سرزمین را همان‌گونه که بوده، ببینند و بشناسند. اگر امروز برای صیانت از میراث‌فرهنگی نایستیم، فردا چیزی جز حسرت برای آیندگان باقی نخواهد ماند.

پس باید با نگاهی ملی، فرهنگی و آینده‌نگر، از این سرمایه گرانبها پاسداری کنیم؛ با علم، با برنامه، با عشق و با مشارکت. اصفهان شایسته آن است که پیشگام این مسیر باشد؛ شهری که میراثش زنده است، گردشگری‌اش معنادار است و روایتش الهام‌بخش نسل‌های آینده.

انتهای پیام/