محمدرضا وحدتی، دبیر نشست‌های «شب‌های ایران»، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به محورهای این نشست گفت: مدیریت منابع آب در ایران وارد مرحله‌ای شده است که دیگر نمی‌توان صرفاً با افزایش ظرفیت سدها و اجرای طرح‌های انتقال آب به چالش‌های این حوزه پاسخ داد.
او افزود: ناحیه هیرکانی به دلیل برخورداری از جنگل‌های ارزشمند، رودخانه‌های متعدد و نقش مهم در تعادل اکولوژیک شمال کشور، یکی از حساس‌ترین مناطق برای بررسی پیامدهای پروژه‌های آبی به شمار می‌رود.
وحدتی ادامه داد: در سال‌های اخیر توسعه سدسازی و اجرای طرح‌های انتقال آب بین‌حوضه‌ای با هدف تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت دنبال شده است. موافقان این پروژه‌ها بر ضرورت تأمین آب برای مناطق کم‌آب و کاهش ریسک خشکسالی تأکید دارند، اما منتقدان معتقدند انتقال آب از یک حوضه به حوضه دیگر، بدون توجه کافی به ظرفیت طبیعی حوضه‌ها و حقابه‌های زیست‌محیطی، می‌تواند مشکلات جدیدی را در مبدأ و مقصد ایجاد کند.
دبیر نشست‌های «شب‌های ایران» با تأکید بر اهمیت ناحیه هیرکانی اظهار کرد: جنگل‌های هیرکانی تنها یک ذخیره طبیعی نیستند، بلکه بخشی از چرخه آب منطقه را شکل می‌دهند. از این رو، تغییر در رژیم رودخانه‌ها، کاهش جریان‌های طبیعی و دستکاری مسیرهای آبی می‌تواند بر تالاب‌ها، کشاورزی، تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم‌های پایین‌دست اثرگذار باشد.
او با اشاره به ضرورت ارزیابی همه‌جانبه طرح‌های آبی گفت: ارزیابی هر طرح سدسازی یا انتقال آب باید فراتر از محاسبه میزان آب قابل انتقال باشد و میزان آب تجدیدپذیر، تغییرات اقلیمی، نیازهای حوضه مبدأ، حقابه محیط‌زیست، آثار اجتماعی و اقتصادی و ظرفیت واقعی حوضه مقصد به صورت هم‌زمان مورد بررسی قرار گیرد.
وحدتی همچنین بر ضرورت توجه به مدیریت تقاضا تأکید کرد و گفت: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که افزایش عرضه آب لزوماً به معنای حل بحران آب نیست. کاهش مصرف، اصلاح الگوی کشاورزی، بازچرخانی آب، کاهش هدررفت شبکه‌های شهری و حفاظت از منابع طبیعی می‌تواند در بسیاری از مناطق، بخشی از فشار بر منابع آبی را کاهش دهد.
به گفته او، یکی از پرسش‌های اصلی در مدیریت آب کشور این است که آیا می‌توان میان نیازهای توسعه‌ای و حفظ اکوسیستم‌های ارزشمندی مانند هیرکانی تعادل ایجاد کرد؛ پاسخی که نیازمند تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، شفافیت در ارزیابی‌های زیست‌محیطی و توجه جدی به منافع بلندمدت حوضه‌های آبریز است.
دبیر نشست‌های «شب‌های ایران» خاطرنشان کرد: در مدیریت آب، هر تصمیم در بالادست می‌تواند پیامدهایی در کیلومترها پایین‌تر داشته باشد و به همین دلیل، سیاست‌گذاری در این حوزه باید با نگاه حوضه‌ای، اکولوژیک و بلندمدت انجام شود.
هشتاد و دومین شب ایران با محوریت «مدیریت آب در ایران؛ واکاوی سدسازی و انتقال آب بین‌حوضه‌ای در ناحیه هیرکانی» روز دهم شهریور ۱۴۰۵ در فرهنگسرای اندیشه تهران برگزار خواهد شد.

انتهای پیام/