فرزاد شعبانی در حاشیه امضای تفاهمنامه همکاری با ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در گفتوگو با خبرنگار میراث آریا با اشاره به ضرورت پیوند میان آموزش رسمی و داشتههای فرهنگی و تاریخی جامعه، اظهار کرد: تربیت نسل آینده به انتقال محفوظات و مفاهیم کتابهای درسی محدود نمیشود؛ دانشآموز زمانی میتواند تصویری روشن از آینده داشته باشد که گذشته و ریشههای فرهنگی خود را نیز بشناسد.
مدیرکل آموزش و پرورش البرز، افزود: هر جامعهای برای ساختن آیندهای روشن، پیش از هر چیز باید به تربیت کودکان و نوجوانان خود توجه کند. این موضوع یک مسئولیت صرفاً آموزشی نیست، بلکه مجموعهای از دستگاههای فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی باید در شکلگیری شخصیت و هویت نسل جدید نقشآفرینی کنند.
شعبانی با بیان اینکه هویت، موضوعی انتزاعی و جدا از زندگی روزمره دانشآموزان نیست، گفت: بخشی از هویت انسان در ارتباط او با تاریخ، فرهنگ، زبان، آداب، شخصیتهای اثرگذار و سرزمینش شکل میگیرد. به همین دلیل، مدرسه میتواند یکی از مهمترین بسترهای آشنایی نسل جدید با این عناصر باشد و آموزش و پرورش در این زمینه مسئولیتی فراتر از تدریس محتوای آموزشی دارد.
مدیرکل آموزش و پرورش البرز توضیح داد: کشوری که میخواهد در عرصه جهانی جایگاه شایستهای داشته باشد، نمیتواند نسبت به داشتههای تاریخی و فرهنگی خود بیتفاوت باشد. ایران از یک پشتوانه ارزشمند دینی، ملی و تمدنی برخوردار است و این سرمایه میتواند در تربیت نسلی که هم آیندهنگر باشد و هم نسبت به ریشههای خود احساس تعلق داشته باشد، مورد استفاده قرار گیرد.
او با اشاره به نقش میراث فرهنگی در انتقال تجربه تاریخی ملتها اظهار کرد: میراث فرهنگی در واقع روایتی از مسیر طیشده یک جامعه است؛ روایتی که نشان میدهد نسلهای پیشین چگونه اندیشیدهاند، چه ساختهاند، با چه دشواریهایی مواجه بودهاند و چه ارزشهایی را به نسلهای بعد منتقل کردهاند. بنابراین آشنا کردن دانشآموزان با این میراث، صرفاً یک فعالیت فوقبرنامه نیست، بلکه میتواند بخشی از فرایند هویتیابی آنان باشد.
شعبانی تأکید کرد: البته در این میان نباید میراث فرهنگی را تنها در بناهای تاریخی جستوجو کرد. مهمترین سرمایه هر جامعه، انسانهایی هستند که در طول تاریخ فرهنگ و تمدن آن جامعه را ساختهاند. دانشمندان، اندیشمندان، هنرمندان، پژوهشگران، شخصیتهای فرهنگی و علمی و همچنین افرادی که برای دفاع از سرزمین و ارزشهای کشور تلاش کردهاند، بخشی از این میراث انسانی هستند و معرفی آنان به دانشآموزان میتواند نگاه نسل جدید را نسبت به تاریخ کشور عمیقتر کند.
این مسئول تصریح کرد: دانشآموزی که بداند پشتوانه فرهنگی و تاریخی کشورش چیست، نسبت به حفظ آن نیز احساس مسئولیت بیشتری خواهد داشت. نمیتوان از نوجوان انتظار داشت از میراثی پاسداری کند که آن را نمیشناسد. بنابراین شناخت باید مقدمه صیانت باشد و صیانت نیز زمانی پایدار خواهد بود که در نسل جدید به یک باور و احساس تعلق تبدیل شود.
مدیرکل آموزش و پرورش استان البرز یکی از ضرورتهای امروز نظام تعلیم و تربیت را استفاده از روشهای متنوع برای انتقال این مفاهیم دانست و گفت: معرفی میراث فرهنگی نباید در قالب مطالب نظری و کتابهای درسی باقی بماند. استفاده از ابزارهای کمکآموزشی، برنامههای فرهنگی، بازدیدهای میدانی، اردوهای تخصصی و آشنایی مستقیم دانشآموزان با ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی میتواند یادگیری را از فضای کلاس به تجربهای ملموس تبدیل کند.
شعبانی افزود: وقتی دانشآموز یک اثر تاریخی را از نزدیک میبیند، درباره پیشینه آن مطالعه میکند و روایت شکلگیری آن را میشنود، ارتباط متفاوتی با موضوع برقرار میکند. چنین تجربهای میتواند مفاهیمی مانند هویت، تعلق به سرزمین و مسئولیت اجتماعی را از حالت نظری خارج کرده و به یک تجربه واقعی برای دانشآموز تبدیل کند.
او همچنین بر ضرورت توسعه فرهنگ سفر و گردشگری در میان دانشآموزان تأکید کرد و گفت: سفرهای هدفمند و آموزشی میتوانند فرصتی برای شناخت ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی کشور باشند. اگر گردشگری دانشآموزی با هدف یادگیری و شناخت همراه شود، دانشآموز تنها یک بازدیدکننده نخواهد بود، بلکه میتواند به مشاهدهگر، پرسشگر و حتی معرفیکننده ظرفیتهای فرهنگی سرزمین خود تبدیل شود.
شعبانی درباره تفاهمنامه همکاری آموزش و پرورش و ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز نیز اظهار کرد: هدف اصلی این همکاری، تقویت هویت بومی دانشآموزان و استفاده از ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و اقتصادی استان در مسیر آموزش و مهارتآموزی است.
این مسئول ابراز کرد: البرز اگرچه از نظر جغرافیایی استان گستردهای نیست، اما از ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و انسانی قابل توجهی برخوردار است و آشنا کردن دانشآموزان با این ظرفیتها میتواند نگاه آنان را نسبت به محیط پیرامون خود تغییر دهد. مدرسه میتواند نقطه آغاز این شناخت باشد و ارتباط نظام تعلیم و تربیت با مجموعههای تخصصی حوزه میراث فرهنگی، امکان استفاده هدفمندتر از این ظرفیت را فراهم میکند.
مدیرکل آموزش و پرورش البرز ادامه داد: یکی از محورهای مهم این تفاهمنامه، توسعه رشتهها و آموزشهای مهارتی متناسب با ظرفیتهای موجود و انجام نیازسنجی مشترک است. امروز آموزش مهارت به یکی از نیازهای جدی نسل نوجوان تبدیل شده و باید تلاش کنیم دانشآموزان در کنار آموزشهای نظری، با مهارتهایی آشنا شوند که امکان استفاده از استعداد و توانایی آنان را در آینده فراهم کند.
او برگزاری اردوها و بازدیدهای تخصصی را از دیگر محورهای همکاری عنوان کرد و گفت: این برنامهها میتوانند فرصتی برای ارتباط نزدیکتر دانشآموزان با محیطهای واقعی فرهنگی، تاریخی و حرفهای باشند. همچنین برگزاری رویدادها، استارتآپهای دانشآموزی و کارگاههای تخصصی میتواند زمینه بروز ایدهها و استعدادهای دانشآموزان را فراهم کند.
شعبانی با تأکید بر اینکه آموزش و میراث فرهنگی میتوانند یکدیگر را تکمیل کنند، خاطرنشان کرد: اگر دانشآموز را تنها دریافتکننده اطلاعات بدانیم، بخش مهمی از ظرفیت او نادیده گرفته میشود. دانشآموز امروز باید فرصت کشف، تجربه، پرسشگری، ایدهپردازی و مهارتآموزی داشته باشد و همکاری میان دستگاههای تخصصی میتواند این فرصتها را افزایش دهد.
این مسئول در پایان گفت: مطالعه درباره فرهنگ و تمدن ملی و اسلامی، شناخت میراث فرهنگی و آشنایی با انسانهای اثرگذار این سرزمین، میتواند به شکلگیری نسلی کمک کند که ضمن برخورداری از نگاه علمی و مهارتی، نسبت به هویت و آینده کشور خود نیز احساس مسئولیت داشته باشد. حفظ میراث گذشته در نهایت فقط به معنای نگهداری از آثار تاریخی نیست؛ بلکه به معنای انتقال یک تجربه تمدنی به نسلی است که قرار است آینده را بسازد.
انتهای پیام/
نظر شما