داوود آبیان معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان در یادداشتی نوشت: اصفهان در سال‌های متمادی به‌عنوان یک مقصد «ایستا» (Static Destination) شناخته می‌شد که جذابیت آن صرفاً در ابنیه تاریخی خلاصه می‌گردید. بااین‌حال، تحرکات اخیر معاونت گردشگری استان اصفهان تحت راهبری مدیریت ارشد استان، نویدبخش یک «پارادایم شیفت» (تغییر پارادایم) بنیادین است.

این گذار از مدل «بازدید از بناها» به سمت «اقتصاد رویدادمحور» (Event Economy)، اصفهان را از یک شهر موزه به یک «مقصد زنده و پویا» تغییر ماهیت می‌دهد. این یادداشت به تحلیل ابعاد این تغییر استراتژیک می‌پردازد.

گردشگریِ رویدادمحور: موتور محرک تقاضای مستمر

اقدامات اخیر ازجمله برگزاری «دربی ورزشی» در اصفهان، میزبانی سمپوزیوم‌های تخصصی (مانند سمپوزیوم کیش در هتل بوتیک‌های تاریخی) و تجلیل از مفاخر در باغ‌موزه چهل‌ستون، همگی نشان‌دهنده هوشمندی در شناساییِ «گردشگریِ MICE» (جلسات، مشوق‌ها، کنفرانس‌ها و نمایشگاه‌ها) است.

تحلیل راهبردی: برگزاری رویدادها، نرخ اشغال هتل‌ها را از حالت «فصلی» خارج کرده و به یک جریان «مستمر» (All-Year-Round) تبدیل می‌کند. وقتی رویدادهای تخصصی و ملی در اصفهان تعریف می‌شوند، تقاضای اقامت در روزهای میانی هفته نیز افزایش یافته و این همان «توزیع متناسب سفر» است که پاشنه آشیل بسیاری از مقاصد گردشگری ایران محسوب می‌شود.

انسجام‌بخشی به ذی‌نفعان؛ احیای اعتماد در شبکه گردشگری

یکی از بزرگترین آفت‌های صنعت گردشگری، جزیره‌ای عمل کردن بخش‌های خصوصی و دولتی است. رویکرد اخیر معاونت گردشگری در ایجاد انسجام میان فعالان (آژانس‌ها، جامعه هتلداران، راهنمایان و صاحبان بوتیک‌هتل‌ها) نشان‌دهنده حرکت به سوی یک «سازمان مدیریت مقصد» (DMO) کارآمد است.

تولید امید: وقتی فعالان این حوزه شاهد برگزاری رویدادهای باکیفیت و تخصصی (مانند افتتاح‌های هوشمندانه در هتل‌های بوتیک) هستند، انگیزه برای سرمایه‌گذاری مجدد افزایش می‌یابد. این «امیدآفرینی»، پایه و اساسِ بازسازی برند اصفهان است؛ چرا که بدون همراهی بدنه خصوصی، هیچ کمپین مارکتینگ موفقی در سطح کلان شکل نمی‌گیرد.

گذار اقتصادی: گردشگری سبز در برابر صنایع آلاینده

شاید مهم‌ترین بخش اظهارات معاون گردشگری، تأکید بر جایگزینی «صنعت سبز گردشگری» به جای صنایع آلاینده باشد. در استانی که با چالش‌های اقلیمی و زیست‌محیطی جدی دست‌به‌گریبان است، گردشگری نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک «ضرورت بقا» است.

تحلیل اقتصادی: صنایع آلاینده، هزینه‌های پنهانِ سنگینی (در حوزه‌های بهداشت، تصفیه آب و فرسایش زیرساخت) بر استان تحمیل می‌کنند. در مقابل، صنعت گردشگری با اتکا به «سرمایه فرهنگی» و با آلایندگی نزدیک به صفر، ارزش‌افزوده بسیار بالایی ایجاد می‌کند. استراتژی فعلی که با راهبری استاندار در حال تدوین است، عملاً گردشگری را به‌عنوان پیشران اصلی «اقتصاد مقاومتی» در اصفهان تعریف می‌کند.

ری‌برندینگ؛ فراتر از شعار «پایتخت فرهنگ و هنر»

اصفهان دهه‌هاست که با عنوان «پایتخت فرهنگ و هنر ایران» شناخته می‌شود، اما این عبارت تا پیش از این بیشتر به یک «شعار» شباهت داشت تا یک «واقعیتِ عملیاتی». اقدامات اخیر، این شعار را از ویترین‌های تبلیغاتی به میدان عمل آورده است:

سینما بوتیک آیریک: تبدیل فضاهای اقامتی به مراکز فرهنگی، معنای جدیدی از «گردشگری تجربه-محور» (Experiential Tourism) ارائه داده است.

بازگرداندن رویدادها به بناها: برگزاری مراسم‌ها در باغ‌موزه‌هایی نظیر چهل‌ستون، ثابت می‌کند که بناهای تاریخی در اصفهان زنده هستند و هنوز در تولیدِ فرهنگِ معاصر نقش دارند.

نگاه به آینده: الزامات تداوم موفقیت

برای تثبیت جایگاهی که اکنون با پویاییِ معاونت گردشگری اصفهان ایجاد شده، پیشنهادهای زیر برای تداوم این مسیر ضروری است:

۱. هوشمندسازی داده‌ها (Smart Tourism): استفاده از پنل‌های داشبوردِ مدیریتی برای تحلیل لحظه‌ای ورود و خروج گردشگران و بررسی اثر مستقیمِ هر رویداد بر درآمدزایی هتل‌ها.

۲. توسعه محصولات تخصصی: تقویت رویدادهای تخصصی‌تر (مانند گردشگری سلامت به‌عنوان مکمل رویدادهای ملی) برای تکمیل سبد محصولات گردشگری اصفهان.

۳. تداومِ دیپلماسیِ رویداد: اصفهان باید در تقویم ملی ایران، به‌عنوان «میزبان ثابت رویدادهای بزرگ» تعریف شود تا تقاضا برای سفر به اصفهان، تبدیل به یک رفتار نهادینه در میان گردشگران شود.

آنچه امروز در معاونت گردشگری اصفهان در حال وقوع است، چیزی فراتر از صرفاً «برگزاری همایش یا مسابقه» است؛ این یک «مهندسی مجدد» در مدل کسب‌ و کارِ گردشگری استان است. اگر این مسیر با همین سرعت و با حمایت نهادهای فرادستی (استانداری) طی شود، اصفهان می‌تواند به الگویی برای گذار از یک «شهرِ وابسته به صنعت» به یک «قطبِ اقتصادِ سبز» در خاورمیانه تبدیل شود. زمانِ آن رسیده است که اصفهان نه تنها در حافظه تاریخی، بلکه در سبدِ مصرفِ فرهنگی و اقتصادیِ امروزِ گردشگران، رتبه اول را کسب کند.

انتهای پیام/