محمدرضا مهراندیش مدرس دانشگاه و معاون دفتر مطالعات، آموزش و برنامه ریزی گردشگری در یادداشتی نوشت: میراث جنگ صرفاً به روایت نظامی و تکریم یاد و خاطره شهیدان والامقام محدود نمی شود، بلکه آثار ملموس و ناملموس، اماکن، اسناد و خاطرات جنگ، مقاومت و دفاع مقدس ایرانیان در دو جنگ تحمیلی اخیر، همگی میراث جنگ هستند و قابلیت های پیدا و پنهانی برای آموزش، گفتوگو، پایداری و تاب آوری ملی حتی صلح جهانی دارند.
به یاد بیاوریم فاجعه بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در سال ۱۹۴۵ میلادی در جریان جنگ جهانی دوم را که امریکا بمب های ویرانگر بر فراز این دو شهر ژاپن منفجر کرد و هنوز آن اقدام باعث رسوایی تاریخی ایالات متحده است و سازمان یونسکو نیز گنبد بمب اتم را دقیقاً در خصوص این بمباران جنایتکارانه با رویکرد جهانی صلح حفظ کرده است.
جنگها علاوه بر خسارات انسانی، بخشهایی از معماری شهرها، روستاها، تأسیسات، محوطههای تاریخی، اسناد و آثار فرهنگی و هنری و زندگی اجتماعی مردم را دستخوش تغییر میکنند. بهین خاطر تبدیل آثار و خاطرات جنگ به میراثی زنده برای شناخت تاریخ پایداری جمعی ملت ها ضرورتی انکار ناپذیر است. در این راستا معاونت میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شایسته است تا دیر نشده است به شناسایی و ثبت آثار مادی و معنوی مرتبط با این دو جنگ بپردازد و مستندسازی با استفاده از فناوری های نوین و حفاظت تخصصی از اماکن آسیب دیده جنگ های ۱۲ روز و رمضان را انجام دهد و در آینده ای نه چندان دور با تکیه بر گنجینه میراث ملموس و ناملموس جنگ، آثار و اشیای مرتبط با جنگ، عکسها، نقشهها، نامهها و اسناد، آثار هنری و فیلم ها، فایل های صوتی و تصویری، اخبار و گزارش های رسانه ای و خاطرات و مشاهدات مردم، ادبیات، شعر، داستان، موسیقی، آیینهای یادبود، خاطرات نیروهای مسلح، ، امدادگران و خانوادههای آسیب دیده، منظومه و مجموعه ی تاریخ شفاهی، مکتوب و مصور مدونی را فراهم آورد، به ایجاد موزهها و مراکز و یادمان هایی برای آینده فرزندان این سرزمین و بستری برای بازدید گردشگران داخلی و خارجی میراث این دو جنگ تحمیلی مهیا سازد.
یک نکته مهم و ضروری این است که هر ویرانهای از جنگ الزاماً نباید بازسازی شود؛ برخی از اماکن و بناهای آسیب دیده، ارزش تاریخی بی مانندی دارند و باید به عنوان سند تاریخی حفظ شوند. بنابراین بایسته است در سیاست میراث فرهنگی میان «حفظ» و «بازسازی» تفاوت قائل شویم. گاهی بازسازی کامل یک ساختمان آسیبدیده، شواهد جنگ را از بین میبرد. در برخی موارد، حفظ بخشی از دیوار ترکخورده، آثار انفجار یا بقایای یک ساختمان، از نظر تاریخی ارزشمندتر از بازسازی کامل آن است.
مسئله دیگر این است که دیجیتالسازی میراث جنگ باید به عنوان یک پروژه تعریف شود و برای مکانهای آسیب دیده که بهر دلیلی امکان حفاظت فیزیکی از آنها وجود ندارد، نسخه های دیجیتالی با روش های متنوع تهیه شود و مواردی مانند تشکیل بانک اطلاعات، تهیه اطلس، شناسایی مکانهای اولویتدار، تصویربرداری زمینی و هوایی و اسکن و بازسازی سهبعدی بناها، آرشیو هوشمند عکسها در دستورکار باشد و به این ترتیب، اگر یک بنای آسیبدیده از جنگ در آینده از میان برود، اطلاعات و حافظه آن از بین نخواهد رفت.
نکته آخر، به نظر می رسد ضرورت داشته باشد به پیشنهاد و دبیری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، شورای عالی حفاظت از آثار جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان با مسئولیت رئیس جمهور تشکیل شود و سازمان های دولتی، مردمی و مردم نهاد به عضویت آن در آیند. دستگاه هایی مانند: وزارت کشور، وزارت امور خارجه، وزارت دفاع، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی، سازمان صدا و سیما، شهرداری های مرتبط، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، کمیسیون ملی یونسکو ایران و انجمن های علمی حوزه میراث فرهنگی، فعالانه و مسئولانه ماموریت حفاظت از آثار جنگ را یپیگری نمایند. هدف نهایی تشکیل این شورا می بایست حفظ حافظه جنگ برای جلوگیری از فراموشی پیامدهای آن و تقویت فرهنگ صلح باشد
انتهای پیام/
نظر شما