سیدمحمد رستگاری، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان یزد، در یادداشتی نوشت:گردشگری یزد برای بازگشت به گذشته ساخته نمیشود؛ باید برای آینده آماده شود. یزد، با میراثی که قرنها توانسته روایتگر هویت، فرهنگ و سبک زندگی ایرانی باشد، امروز در برابر یک پرسش جدی قرار دارد: چگونه میتوان این میراث را در جهانی که فناوری، داده و هوش مصنوعی رفتار گردشگران را تغییر داده است، به زبانی تازه روایت کرد؟
شعار امسال روز جهانی گردشگری، «دستور کار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» است؛ شعاری که برای یزد میتواند فراتر از یک عنوان مناسبتی باشد و به یک دستور کار اجرایی تبدیل شود.
در ششماهه نخست سال ۱۴۰۵، ۹۳۴ گردشگر خارجی وارد استان یزد شدهاند و در شهریورماه نیز حدود ۲۵۰ گردشگر خارجی در استان حضور داشتهاند. همچنین در سهماهه نخست سال، ۳۲ رویداد گردشگری برگزار شده و از ابتدای شهریورماه نیز ۱۴ رویداد دیگر در استان رقم خورده است.
برای فهم درست این اعداد، باید آنها را در بستر شرایط سخت سالهای اخیر و تغییرات ساختاری بازار جهانی سفر دید. همین اعداد نشان میدهد که گردشگری یزد، هم ظرفیت بازگشت دارد و هم برای عبور از شرایط موجود، به ابزارها و شیوههای تازه نیازمند است.
در استان یزد، ۱۳۵ دفتر خدمات مسافرتی فعال است و در کنار آنها، هتلها، اقامتگاههای بومگردی، راهنمایان گردشگری، جوامع محلی، هنرمندان صنایعدستی، مراکز پذیرایی و مجموعهای گسترده از فعالان اقتصادی، زنجیرهای را تشکیل میدهند که آینده گردشگری استان به عملکرد هماهنگ آنها وابسته است.
اما مسئله فقط افزایش تعداد گردشگران نیست. گردشگری امروز، پیش از رسیدن مسافر به مقصد آغاز میشود؛ از جستوجوی نخستین تصویر و ویدئو در فضای مجازی تا انتخاب مسیر، رزرو اقامتگاه، دریافت پیشنهادهای شخصیسازیشده و حتی انتخاب تجربههایی که قرار است در مقصد داشته باشد.
اینجاست که هوش مصنوعی میتواند از یک فناوری جذاب به یک ابزار مدیریتی تبدیل شود.
یزد میتواند با ایجاد یک چارچوب داده گردشگری استان، اطلاعات پراکنده مربوط به ورود گردشگران، اقامت، رویدادها، ظرفیت مراکز اقامتی، مسیرهای گردشگری، علایق مخاطبان و بازخورد گردشگران را به بستری برای تصمیمگیری تبدیل کند. هدف، تولید انبوه داده نیست؛ هدف، تبدیل داده به تصمیم درست است.
در گام بعد، باید آموزش دیجیتال و هوش مصنوعی برای فعالان گردشگری جدی گرفته شود؛ از مدیر هتل و دفتر خدمات مسافرتی گرفته تا راهنمای گردشگری، بومگردی و تولیدکننده محتوای فرهنگی. فناوری زمانی ارزشمند است که در اختیار انسان قرار گیرد و کیفیت تجربه گردشگر را ارتقا دهد، نه اینکه جایگزین روایت انسانی و اصالت مقصد شود.
یزد همچنین میتواند یک یا چند پروژه آزمایشی را در مقیاس محدود اجرا کند؛ برای مثال، یک مسیر گردشگری تاریخی که در آن هوش مصنوعی، واقعیت افزوده و روایت چندرسانهای در کنار روایت راهنمای محلی قرار گیرد. چنین پروژهای باید کوچک، قابل ارزیابی و قابل توسعه باشد؛ نه یک طرح پرهزینه و تبلیغاتی.
اما در این مسیر نباید از موانع داخلی غافل شد. پراکندگی اطلاعات میان دستگاهها، مقاومت طبیعی در برابر تغییر، محدودیت منابع مالی و کمبود نیروی متخصص در حوزه فناوری، از جمله چالشهایی هستند که بدون برنامهریزی برای آنها، شعار تحول دیجیتال در حد شعار باقی خواهد ماند.
بنابراین، پیشنهاد اجرایی در اینخصوص برای ادامه سال ۱۴۰۵ بدین شرح می تواند باشد: یک کارگروه تحول دیجیتال گردشگری یزد با حضور بخش دولتی، دانشگاه، بخش خصوصی و متخصصان فناوری شکل گیرد و سه خروجی مشخص را تا پایان سال دنبال کند: نخست، تدوین چارچوب داده و داشبورد گردشگری استان؛ دوم، اجرای برنامه آموزشی کاربردی هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال برای فعالان گردشگری؛ و سوم، اجرای حداقل یک پروژه آزمایشی هوش مصنوعی یا واقعیت افزوده در یکی از مسیرها یا جاذبههای گردشگری استان.
برای هر سه خروجی، مسئول مشخص، زمانبندی روشن و شاخص ارزیابی لازم است. تحول دیجیتال بدون مسئولیتپذیری، بودجه و سنجش نتیجه، تنها تغییر واژگان مدیریتی است.
در کنار فناوری، باید به زیرساخت نیز توجه کرد. راهآهن، کیفیت خدمات حملونقل، دسترسی به اینترنت، زیرساختهای شهری، کیفیت اقامت و آموزش نیروی انسانی، اجزای جدا از هم نیستند؛ همه آنها بخشی از تجربه گردشگرند. اگر قرار است یزد مقصدی هوشمند باشد، هوشمندی باید در تمام زنجیره سفر دیده شود.
از سوی دیگر، جامعه محلی باید در مرکز این تحول قرار داشته باشد. روستاها، محلههای تاریخی، اقامتگاههای بومگردی، صنایعدستی، غذاهای محلی و روایتهای بومی، داراییهایی هستند که هیچ الگوریتمی نمیتواند آنها را خلق کند. فناوری میتواند این گنجینه را بهتر معرفی و قابل دسترستر کند؛ اما اصالت همچنان از مردم و فرهنگ مقصد میآید.
آینده گردشگری یزد نه در حذف گذشته، بلکه در پیوند هوشمندانه گذشته با آینده ساخته میشود؛ حفظ اصالت، شناخت با داده، روایت با فناوری و میزبانی با انسان.
این، دستور کار گردشگری یزد برای ورود به آینده است؛ نه با حرف، با تصمیم و اقدام.
انتهای پیام/
نظر شما