مریم مهدوی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین به مناسبت گرامیداشت روز آتش‌نشان در یادداشتی نوشت: امروز حفاظت از میراث‌فرهنگی مسئولیتی مشترک میان همه نهادهای مرتبط و آحاد جامعه است و آتش‌نشانان در این میان نه فقط حافظ جان انسان‌ها که پاسداران بخشی از هویت و تاریخ این سرزمین هستند؛ نقشی ارزشمند که شاید کمتر دیده شود، اما آثار آن در ماندگاری این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده، ماندگار و تعیین‌کننده است.

وقتی سخن از حفاظت از میراث‌فرهنگی به میان می‌آید، ذهن‌ها به سمت مرمت بناها، کاوش‌های باستان‌شناسی، ثبت آثار و برنامه‌های معرفی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری معطوف می‌شود؛ اما واقعیت آن است که حفاظت از میراث فرهنگی، مفهومی بسیار گسترده‌تر دارد و بخشی مهم از آن به مدیریت مخاطرات و صیانت از آثار در برابر تهدیدهای طبیعی و انسانی بازمی‌گردد و در این میان، آتش‌نشانان یکی از مؤثرترین و در عین حال کمتر دیده‌شده‌ترین حلقه‌های زنجیره حفاظت از میراث تاریخی هستند.

بناهای تاریخی، برخلاف سازه‌های امروزی، ویژگی‌ها و آسیب‌پذیری‌های خاص خود را دارند. مصالح سنتی، ساختارهای چوبی، محدودیت مسیرهای دسترسی و ارزش غیرقابل جایگزین آثار، موجب می‌شود که وقوع هر حادثه‌ای، به‌ویژه آتش‌سوزی، خسارتی فراتر از یک آسیب فیزیکی به دنبال داشته باشد؛ خسارتی که گاه بخشی از حافظه تاریخی و هویت یک سرزمین را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

استان قزوین با برخورداری از مجموعه‌های ارزشمند تاریخی، از دولتخانه صفوی و کاروانسراها تا مساجد، خانه‌های تاریخی و بازار سنتی قزوین، بیش از بسیاری از شهرها نیازمند توجه به مقوله ایمنی و پیشگیری از حوادث است. بازار سنتی قزوین به عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های تاریخی و اقتصادی شهر، نمونه‌ای روشن از این ضرورت به شمار می‌رود؛ مجموعه‌ای زنده و پویا که همزمان کارکرد اقتصادی، اجتماعی و تاریخی دارد و حفاظت از آن، نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های مختلف است.

در این میان، نقش سازمان آتش‌نشانی تنها به حضور در زمان بحران محدود نمی‌شود. آموزش، پیشگیری، پایش مستمر، شناسایی نقاط پرخطر، اجرای مانورهای تخصصی و مشارکت در تدوین برنامه‌های مدیریت بحران، از جمله اقداماتی است که می‌تواند سهم قابل توجهی در صیانت از میراث تاریخی داشته باشد. تجربه‌های جهانی نیز نشان می‌دهد که حفاظت موفق از بافت‌ها و بناهای تاریخی بدون توجه به الزامات ایمنی و بدون همراهی نیروهای امدادی و آتش‌نشانی امکان‌پذیر نیست.

امروز حفاظت از میراث‌فرهنگی مسئولیتی مشترک میان همه نهادهای مرتبط و آحاد جامعه است و آتش‌نشانان در این میان نه فقط حافظ جان انسان‌ها که پاسداران بخشی از هویت و تاریخ این سرزمین هستند؛ نقشی ارزشمند که شاید کمتر دیده شود، اما آثار آن در ماندگاری این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده، ماندگار و تعیین‌کننده است.

گرامیداشت روز آتش‌نشان، فرصتی است برای توجه بیشتر به این پیوند مهم؛ پیوند میان ایمنی و میراث‌فرهنگی، میان حفاظت از انسان و حفاظت از هویت و میان تلاش انسان‌هایی که در سکوت و بی‌ادعا، از داشته‌های ارزشمند این سرزمین پاسداری می‌کنند.

انتهای پیام/