سیاوش چراغی‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، با اشاره به حضور خود در کاروانسرای مشجری در کویر نایین اظهار کرد: وقتی به آثار تاریخی و معماری گذشته نگاه می‌کنیم، با جلوه‌هایی از هنر و مهارت انسان‌هایی روبه‌رو می‌شویم که در روزگار خود از بسیاری از فناوری‌ها و امکانات امروزی برخوردار نبودند، اما توانستند آثاری حیرت‌انگیز خلق کنند.
او افزود: اگر این آثار را نشناسیم، برای حفاظت و بازسازی آن‌ها تلاش نکنیم و به کنکاش در تجربه‌های گذشتگان نپردازیم، فرصت بزرگی را برای یادگیری از دست داده‌ایم. به اعتقاد من، یکی از جنبه‌های غم‌انگیز وضعیت امروز این است که با وجود پیشرفت فناوری و دسترسی به امکانات بیشتر، گاهی نمی‌توانیم حتی بخشی از توانمندی‌ها و دستاوردهای هنری و معماری گذشته را بازآفرینی کنیم.
این بازیگر با اشاره به اهمیت شناخت شیوه‌های زندگی و سازگاری انسان با محیط طبیعی بیان کرد: اهمیت میراث تاریخی تنها به معماری و زیبایی بناها محدود نمی‌شود. وقتی به کاروانسرای مشجری و تاریخ آن نگاه می‌کنیم، می‌توانیم مهارت انسان‌های گذشته را در مدیریت منابع طبیعی و سازگاری با شرایط اقلیمی ببینیم. در سرزمینی که بارش‌های آسمانی محدود بوده، گذشتگان با استفاده از امکانات طبیعی و دانش خود توانسته‌اند محیطی آباد و پربرکت ایجاد کنند.
چراغی‌پور ادامه داد: این توانایی نشان‌دهنده مهارت، هنرمندی و قدرت ایده‌پردازی انسان‌هایی است که تلاش می‌کردند با امکانات موجود، شرایط بهتری برای زندگی فراهم کنند. چنین تجربه‌هایی می‌تواند برای زندگی امروز ما نیز آموزنده باشد.
سفر؛ مواجهه با جهان‌های ناشناخته
او در بخش دیگری از این گفت‌وگو، سفر را فرصتی ارزشمند برای شناخت فرهنگ‌ها و تجربه‌های تازه دانست و گفت: سفر برای من فوق‌العاده است؛ زیرا در هر سفر با جهانی ناشناخته، انسان‌هایی تازه، فرهنگ‌هایی تجربه‌نشده و فضاهایی روبه‌رو می‌شوم که هر گوشه آن می‌تواند درسی تازه و تجربه‌ای ارزشمند به همراه داشته باشد.
ضرورت مراقبت از بناهای تاریخی در جریان فیلم‌سازی
این بازیگر سینما و تلویزیون درباره ضرورت حفاظت از بناهای تاریخی هنگام تصویربرداری فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی اظهار کرد: متأسفانه در برخی گروه‌های فیلم‌سازی شاهد رفتارهایی بوده‌ام که به دلیل ناآگاهی از ارزش و قدمت عناصر تاریخی، به این آثار آسیب وارد کرده است. گاهی افراد نمی‌دانند کاشی‌ای که روی آن قدم می‌گذارند یا کاشی نصب‌شده بر دیوار، چه قدمت و ارزشی دارد و همین بی‌توجهی می‌تواند خسارت‌هایی به دنبال داشته باشد.
او با تأکید بر ضرورت حضور کارشناسان میراث‌فرهنگی در گروه‌های فیلم‌سازی افزود: در مقابل، تجربه‌هایی هم وجود داشته که کارشناسان میراث‌فرهنگی در کنار گروه‌های تصویربرداری حضور یافته‌اند؛ نه برای جلوگیری از فعالیت هنری، بلکه برای یادآوری ضرورت مراقبت از بناها و اشیای تاریخی. برای مثال، بازیگر باید بداند هنگام راه رفتن روی کف تاریخی یک بنا چگونه رفتار کند یا چه تمهیداتی برای جلوگیری از آسیب به کاشی‌ها، رنگ‌ها و دیگر اجزای معماری لازم است.
چراغی‌پور با اشاره به نقش سینما در ثبت و ماندگاری تصاویر بناهای تاریخی گفت: توجه سینما به فضاهای فرهنگی و تاریخی اتفاق ارزشمندی است؛ زیرا تصاویر ثبت‌شده در فیلم‌ها می‌توانند برای نسل‌های آینده به اسنادی تصویری تبدیل شوند. در آثار استادانی چون داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی، هنوز می‌توان کوچه‌ها، بازارها، خانه‌ها و معماری‌هایی را دید که برخی از آن‌ها دیگر وجود ندارند یا جای خود را به ساختمان‌های جدید داده‌اند.
او تصریح کرد: اگر این تصاویر در فیلم‌ها ثبت نمی‌شدند، شاید نسل‌های بعدی نمی‌توانستند درک روشنی از شکل زندگی، معماری و فضاهای شهری گذشته داشته باشند. به همین دلیل، سینما می‌تواند در مستندسازی تصویری میراث تاریخی نقشی مهم ایفا کند؛ البته به شرط آنکه فرآیند فیلم‌برداری به تخریب و آسیب این آثار منجر نشود.
این بازیگر تأکید کرد: امیدوارم بناهایی که امروز به محل تصویربرداری تبدیل می‌شوند، در آینده به دلیل بی‌توجهی و تخریب از بین نروند. حفظ این مکان‌ها باید در کنار بهره‌برداری فرهنگی و هنری از آن‌ها مورد توجه قرار گیرد.
تاریخ را باید تحلیل کرد، نه اینکه با کینه‌ورزی درباره آن قضاوت کرد
چراغی‌پور در پاسخ به پرسشی درباره نحوه بازنمایی تمدن‌های تاریخی ایران و ضرورت احترام به هویت فرهنگی کشورها در سینما و تئاتر گفت: من درباره اظهارنظر اخیر مورد اشاره شما اطلاعات دقیقی ندارم، اما به‌طور کلی معتقدم در مواجهه با تاریخ باید به‌جای قضاوت شتاب‌زده، به تحلیل تاریخی پرداخت.
او ادامه داد: تاریخ دوره‌های مختلفی از جنگ و صلح، کامیابی و ناکامی را در بر می‌گیرد. وظیفه ما این است که روایتگر تاریخ باشیم و شرایط، ویژگی‌ها و واقعیت‌های هر دوره را تا حد امکان بشناسیم و معرفی کنیم. قضاوت درباره آنچه رخ داده است، باید بر پایه آگاهی و شناخت صورت گیرد.
این بازیگر افزود: اگر با نفرت، کینه‌ورزی یا ناآگاهی به یک دوره تاریخی نگاه کنیم، نمی‌توانیم تحلیل درستی از آن ارائه دهیم. باید اجازه دهیم مخاطبان با مطالعه و شناخت، درباره رویدادهای تاریخی به درک و برداشت خود برسند.
او در پایان بر ضرورت توجه هم‌زمان به حفاظت از آثار تاریخی، شناخت دانش و مهارت گذشتگان و معرفی میراث فرهنگی از طریق ابزارهای هنری تأکید کرد؛ رویکردی که می‌تواند پیوند میان گذشته و نسل‌های آینده را تقویت کند.
انتهای پیام/
نظر شما