سید موید محسن‌نژاد مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان در گفت‌وگو خبرنگار میراث آریا، با اشاره به جایگاه تاریخ شفاهی در شناخت ابعاد کمتر روایت‌شده از گذشته اظهار کرد: بخش مهمی از میراث تاریخی و تمدنی هر جامعه، فراتر از بناها، اشیا و اسناد مکتوب، در خاطرات، روایت‌ها، تجربه‌ها و دانشی نهفته است که در طول زندگی نسل‌های مختلف شکل گرفته و سینه‌به‌سینه انتقال یافته است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان افزود: تاریخ شفاهی فرصتی برای ثبت این تجربه‌های ارزشمند و بازشناسی ابعاد اجتماعی، فرهنگی و انسانی تاریخ فراهم می‌کند و می‌تواند با تکمیل اطلاعات اسناد و منابع مکتوب، تصویری جامع‌تر از شیوه زندگی، آداب‌ورسوم، باورها، مشاغل، مناسبات اجتماعی و تحولات تاریخی جوامع ارائه دهد.

او با تاکید بر ضرورت ثبت روایت‌های پیش از آنکه با درگذشت نسل‌های پیشین برای همیشه از دسترس خارج شوند، بیان کرد: بسیاری از تجربه‌ها و دانسته‌های ارزشمند مردم، از جمله شیوه‌های سنتی تولید، مهارت‌های بومی، آیین‌ها، مناسک و روایت‌های مرتبط با مکان‌های تاریخی، در حافظه افراد و جوامع محلی حفظ شده‌اند و ثبت اصولی این داشته‌ها می‌تواند به مستندسازی میراث ناملموس و انتقال دقیق‌تر آن به نسل‌های آینده کمک کند.

محسن‌نژاد با اشاره به نقش تاریخ شفاهی در انتقال بین‌نسلی ارزش‌های فرهنگی تصریح کرد: هنگامی که نسل جوان با روایت زندگی و تجربه‌های نسل‌های پیشین آشنا می‌شود، زمینه درک عمیق‌تر ریشه‌های فرهنگی، شناخت هویت تاریخی و تقویت احساس تعلق به سرزمین فراهم می‌شود و این شناخت، به‌ویژه زمانی که با آموزش و مشارکت خانواده‌ها، پژوهشگران و جوامع محلی همراه باشد، می‌تواند مسئولیت‌پذیری نسل جدید در قبال حفاظت از میراث فرهنگی را افزایش دهد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان همچنین تاریخ شفاهی را یکی از ظرفیت‌های توسعه فرهنگی دانست و گفت: ثبت و بازخوانی روایت‌های محلی، زمینه شناخت تنوع فرهنگی و تقویت گفت‌وگوی میان گروه‌های اجتماعی را فراهم می‌کند، این فرآیند با فراهم‌کردن امکان دیده‌شدن تجربه‌ها و خاطرات گروه‌های مختلف، به غنای حافظه جمعی و تقویت پیوندهای اجتماعی کمک می‌کند.

او با اشاره به ارتباط تاریخ شفاهی و سرمایه اجتماعی افزود: اعتماد، حس تعلق، همبستگی و مشارکت اجتماعی از جمله مولفه‌هایی هستند که می‌توانند از مسیر شناخت مشترک گذشته و احترام به تجربه‌های جمعی تقویت شوند، توجه به روایت‌های مردم و ثبت مشارکتی روایت‌های محلی، علاوه بر حفظ بخشی از هویت تاریخی جامعه، می‌تواند زمینه تعامل بیشتر میان نهادهای فرهنگی و شهروندان را فراهم سازد.

محسن‌نژاد تاریخ شفاهی را دارای ظرفیت‌هایی فراتر از مرزهای ملی دانست و اظهار کرد: روایت‌های مستند از فرهنگ، شیوه‌های زیست، سنت‌ها و تجربه‌های تاریخی جوامع، امکان معرفی عمیق‌تر هویت فرهنگی ایران به دیگر ملت‌ها را فراهم می‌کنند، تاریخ شفاهی می‌تواند با ایجاد زمینه شناخت متقابل و گفت‌وگوی میان‌فرهنگی، به تقویت دیپلماسی فرهنگی و ارائه تصویری انسانی و مستند از ظرفیت‌های تمدنی ایران کمک کند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان با تاکید بر ضرورت سامان‌دهی فعالیت‌های مرتبط با تاریخ شفاهی خاطرنشان کرد: موفقیت این حوزه به انجام مصاحبه‌های روشمند، ثبت دقیق اطلاعات، مستندسازی منابع، آرشیو استاندارد و فراهم‌کردن امکان دسترسی پژوهشگران و علاقه‌مندان وابسته است، همچنین رعایت حقوق راویان، ثبت زمینه و زمان روایت‌ها و تطبیق اطلاعات با سایر منابع تاریخی، برای حفظ اعتبار علمی این آثار اهمیت اساسی دارد.

او در پایان تاکید کرد: تاریخ شفاهی تنها بازگویی خاطرات گذشته نیست، بلکه راهی برای شناخت بهتر جامعه امروز و انتقال تجربه‌های ارزشمند به آینده است، سرمایه‌گذاری بر ثبت و حفاظت از این روایت‌ها می‌تواند به صیانت از میراث ناملموس، تقویت هویت فرهنگی، توسعه پایدار فرهنگی و حفظ سرمایه‌های اجتماعی کمک کند.

انتهای پیام/