محسن سلاحورزی مسئول روابط عمومی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان در یادداشتی درباره ضرورت حفاظت و ثبت جهانی نگین طبیعی زاگرس نوشت: در گوشه‌ای از سرزمین کهن لرستان، در دل زاگرس و در حوالی کوهدشت، طبیعت جلوه‌ای از زیبایی و شگفتی خود را به نمایش گذاشته است؛ دره‌ای به نام شیرز که هر گوشه آن، داستانی از گذر زمان و قدرت طبیعت را روایت می‌کند.
شیرز را نمی‌توان فقط یک دره زیبا دانست. اینجا حاصل میلیون‌ها سال دگرگونی زمین است؛ جایی که باد و باران و جریان آب، در گذر روزگاران، صخره‌هایی را شکل داده‌اند که امروز تماشای آن‌ها هر بیننده‌ای را به شگفتی وامی‌دارد. دیواره‌های بلند و سنگی، پیچ‌وخم‌های طبیعی و چشم‌اندازهای متفاوت، به شیرز چهره‌ای بخشیده‌اند که کمتر می‌توان نمونه آن را در جای دیگری از زاگرس دید.
در میان این صخره‌های بلند، رودخانه‌ای جریان دارد که به طبیعت منطقه جان تازه‌ای می‌بخشد. صدای آب در کنار سکوت سنگ‌ها، منظره‌ای پدید آورده که شاید برای توصیف آن، کلمات هم کم بیاورند. درختان بلوط، انجیرهای وحشی و دیگر گونه‌های گیاهی منطقه نیز بخشی از زیبایی این مجموعه طبیعی هستند.
مناره سنگی شیرز، با قامت بلند و شکل خاص خود، یکی از دیدنی‌ترین جلوه‌های این دره است. غار پل خدا و دیگر پدیده‌های طبیعی نیز بر جذابیت آن افزوده‌اند. هرکدام از این جلوه‌ها می‌توانند موضوعی برای مطالعه و پژوهش باشند؛ به‌ویژه برای علاقه‌مندان به زمین‌شناسی و طبیعت‌گردی.
اما ارزش شیرز تنها به زیبایی چشم‌اندازهای آن خلاصه نمی‌شود. این منطقه بخشی از هویت طبیعی لرستان و سرمایه‌ای ارزشمند برای نسل‌های امروز و آینده است؛ سرمایه‌ای که گاهی آن‌گونه که شایسته است، شناخته و معرفی نشده است.
شیرز در هر فصل چهره متفاوتی دارد. بهار، با سرسبزی و طراوت خود، جلوه دیگری به دره می‌بخشد. تابستان، سایه صخره‌ها و جریان آب را به پناهگاهی دلپذیر تبدیل می‌کند. پاییز با رنگ‌های گرم درختان، زیبایی خاصی به منطقه می‌دهد و زمستان، سکوت و آرامشی متفاوت بر آن حاکم می‌کند.
با وجود همه این زیبایی‌ها، آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، حفاظت از این میراث طبیعی و فراهم کردن زمینه معرفی شایسته آن در سطح ملی و بین‌المللی است. شیرز ظرفیت آن را دارد که به یکی از شناخته‌شده‌ترین جاذبه‌های طبیعی ایران تبدیل شود؛ ظرفیتی که برای تحقق آن باید برنامه‌ریزی جدی و اصولی صورت بگیرد.
در این میان، موضوع ثبت جهانی دره شیرز می‌تواند افق تازه‌ای پیش روی گردشگری و میراث طبیعی لرستان بگشاید. البته رسیدن به چنین جایگاهی تنها با بیان علاقه و توصیف زیبایی‌های منطقه امکان‌پذیر نیست. این مسیر به مطالعات علمی، تهیه پرونده‌ای مستند، حفاظت از ویژگی‌های طبیعی، سامان‌دهی گردشگری و همراهی دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
ثبت جهانی شیرز نباید صرفاً به کسب یک عنوان محدود شود. مهم‌تر از آن، فرصتی است برای معرفی کوهدشت و لرستان به جهانیان، رونق گردشگری مسئولانه، ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای مردم منطقه و جلب توجه بیشتر به ضرورت حفاظت از طبیعت زاگرس.
البته نباید فراموش کرد که توسعه گردشگری، اگر بدون برنامه و نظارت باشد، خود می‌تواند به تهدیدی برای چنین طبیعت ارزشمندی تبدیل شود. شیرز پیش از هر چیز به حفاظت نیاز دارد؛ به حفظ رودخانه، پوشش گیاهی، ساختار طبیعی صخره‌ها و آرامشی که امروز بخشی از هویت این منطقه است.
امروز انتظار می‌رود مسئولان میراث فرهنگی، گردشگری و محیط زیست استان، با همکاری پژوهشگران و مردم منطقه، موضوع ثبت جهانی شیرز را با جدیت دنبال کنند. چنین فرصتی نباید در میان وعده‌ها و برنامه‌های نیمه‌تمام فراموش شود. شیرز شایسته توجهی در اندازه ارزش‌های طبیعی و زمین‌شناختی خود است.
دره شیرز همچنان در دل زاگرس ایستاده است؛ با صخره‌هایی که گذر میلیون‌ها سال را در خود دارند و رودی که همچنان راه خود را از میان سنگ‌ها ادامه می‌دهد. شاید نتوان شکوه واقعی این طبیعت را در چند سطر توصیف کرد، اما می‌توان برای حفظ آن قدمی برداشت.
شیرز را باید دید، شناخت و برای ماندگاری‌اش تلاش کرد. این میراث ارزشمند تنها متعلق به امروز ما نیست؛ امانتی است که باید با همان زیبایی و اصالت به نسل‌های آینده سپرده شود.
امید آنکه روزی نام شیرز در فهرست میراث جهانی بدرخشد و این نگین ارزشمند زاگرس، آن‌گونه که شایسته است، به جهانیان معرفی شود؛ افتخاری برای کوهدشت، لرستان و همه ایران.
انتهای پیام/
نظر شما