سالم حیدری، بهره‌بردار موزه مردم‌شناسی سالم در شهرستان کارون، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، از حدود ۲۴ سال تلاش برای جمع‌آوری و نگهداری اشیای تاریخی و ابزارهای زندگی گذشتگان سخن گفت؛ مجموعه‌ای که با علاقه شخصی و از میان وسایل به‌جامانده از خانواده و بزرگان فامیل شکل گرفت و امروز به گنجینه‌ای از فرهنگ، آداب و شیوه زندگی مردم منطقه تبدیل شده است.
حیدری درباره چگونگی شکل‌گیری این مجموعه اظهار کرد: علاقه من به جمع‌آوری اشیای قدیمی از خانواده و بزرگان فامیل آغاز شد. در ابتدا وسایلی را که از گذشتگان به‌جامانده بود نگهداری می‌کردم و به‌مرور متوجه شدم این اشیا فقط وسایل قدیمی نیستند، بلکه ارزش فرهنگی و تاریخی دارند و می‌توانند بخشی از زندگی و خاطرات نسل‌های گذشته را روایت کنند.
او با بیان اینکه حدود ۲۴ سال است جمع‌آوری اشیای قدیمی را آغاز کرده، افزود: در سال‌های نخست، بیشتر اشیا را از خانواده و آشنایان تهیه می‌کردم و گاهی نیز برای خرید وسایل قدیمی هزینه می‌پرداختم. این علاقه به‌تدریج گسترش پیدا کرد و باعث شد مجموعه‌ای از ابزارها و وسایل سنتی زندگی مردم منطقه را گردآوری کنم.
۱۶۰۰ شیء در گنجینه مردم‌شناسی سالم
بهره‌بردار موزه مردم‌شناسی سالم با اشاره به تنوع اشیای موجود در این مجموعه بیان کرد: در حال حاضر حدود یک‌هزار و ۶۰۰ شیء در اختیار دارم که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها به زندگی روزمره، مشاغل سنتی، کشاورزی، دامداری و آداب‌ورسوم مردم منطقه مربوط می‌شود.
حیدری درباره برخی از اشیای موجود در موزه توضیح داد: صندوق‌های قدیمی خانوادگی، ظروف مسی، آفتابه و لگن، هاون، گلاب‌پاش، کتری، سماور، ابزارهای عطاری، وسایل قهوه‌خوری، قیچی‌های سنتی، ابزارهای پشم‌ریسی و بافندگی، زنگوله، تبر، قفل‌های قدیمی، بخاری‌های سنتی و وسایل مورد استفاده در زندگی عشایری از جمله اشیای این مجموعه هستند.
او ادامه داد: بخشی از وسایل به کشاورزی و فعالیت‌های سنتی مردم اختصاص دارد. ابزارهایی نیز برای بافت پشم و تولید محصولات دستی استفاده می‌شدند که امروز شاید نسل جوان شناخت چندانی از آن‌ها نداشته باشد. همچنین وسایلی مانند میخ‌های مخصوص برپایی چادرهای عشایری و ابزارهای مورد استفاده در خانه‌های قدیمی در مجموعه نگهداری می‌شوند.
حیدری با اشاره به وجود عکس‌های قدیمی در موزه گفت: تصاویری از اجداد و بزرگان منطقه و همچنین زنان و مردان عشایر عرب در این مجموعه وجود دارد که هرکدام بخشی از تاریخ اجتماعی و هویت مردم منطقه را نشان می‌دهند.
از یک اتاق خانوادگی تا موزه‌ای برای بازدید عموم
بهره‌بردار موزه مردم‌شناسی سالم درباره شکل‌گیری موزه و تبدیل مجموعه شخصی خود به فضایی برای بازدید علاقه‌مندان اظهار کرد: در ابتدا این وسایل در اختیار خانواده بود و دوستان، آشنایان و افرادی که به خانه رفت‌وآمد داشتند، از دیدن آن‌ها استقبال می‌کردند. همین استقبال باعث شد به فکر اختصاص دادن بخشی از خانه به نمایش اشیا بیفتم.
او افزود: حدود ۱۰ تا ۱۲ سال مجموعه به همین شکل در اختیار دوستان و آشنایان قرار داشت و بازدیدها بیشتر به‌صورت غیررسمی انجام می‌شد تا اینکه با راهنمایی و تشویق آقای یوسفی از مجموعه میراث فرهنگی، تصمیم گرفتم برای معرفی بهتر آن اقدام کنم و تابلوی موزه را نصب کردم. حدود یک تا دو سال است که این مجموعه با عنوان موزه به شکل رسمی‌تری به علاقه‌مندان معرفی می‌شود.
حیدری درباره نحوه پذیرایی از بازدیدکنندگان و دریافت هزینه ورودی گفت: بازدید از این مجموعه رایگان است و حتی پذیرایی از مهمانان نیز بدون دریافت هزینه انجام می‌شود. ما مردم عرب مهمان‌نوازی را بخشی از فرهنگ خود می‌دانیم و نمی‌توانیم از مهمان بابت حضورش در خانه و مجموعه‌مان پولی مطالبه کنیم. اگر کسی هم بخواهد به‌عنوان هدیه یا کمک مبلغی پرداخت کند، موضوع متفاوت است، اما دریافت ورودی برای بازدیدکنندگان نداریم.
کمبود فضا؛ مهم‌ترین مانع توسعه موزه
حیدری با اشاره به اینکه همچنان اشیای دیگری برای نمایش در اختیار دارد، گفت: تعداد اشیای مجموعه به حدود یک‌هزار و ۶۰۰ مورد رسیده، اما همه آن‌ها در فضای فعلی قابل نمایش نیستند. وسایل دیگری نیز دارم که به دلیل محدودیت فضا امکان قرار دادن آن‌ها در معرض دید بازدیدکنندگان وجود ندارد.
او با ابراز علاقه به توسعه موزه و افزایش امکانات آن افزود: دوست دارم مجموعه را گسترش بدهم و اشیای بیشتری را در معرض دید مردم قرار دهم، اما برای این کار به فضای مناسب و حمایت نیاز دارم.
بهره‌بردار موزه مردم‌شناسی سالم همچنین از پیگیری‌های انجام‌شده برای ثبت این مجموعه خبر داد و اظهار کرد: اطلاعات و مدارک موزه برای بررسی و طی مراحل ثبت به میراث فرهنگی ارائه شده و پرونده آن به تهران ارسال شده است. همچنین عضو انجمن موزه‌داران هستم، اما هنوز مجوز نهایی موزه صادر نشده است.
حیدری در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت مجموعه میراث فرهنگی، زمینه توسعه فضای موزه، نمایش سایر اشیای گردآوری‌شده و معرفی بهتر فرهنگ و شیوه زندگی مردم منطقه فراهم شود.
انتهای پیام/
نظر شما