حبیبه ابراهیمی کتولی کارشناس حوزه روابط عمومی در یادداشتی نوشت: سیزدهم آبان، در حافظه تاریخی ایران، تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی در جایگاه نسلی که آینده کشور، بیش از هر زمان دیگری، به اندیشه، توانایی، امید و انتخاب‌های او گره خورده است.
روز دانش‌آموز، پیش از آنکه یادآور یک رویداد تاریخی باشد، دعوتی است به تأمل درباره این پرسش بنیادین: امروز برای دانش‌آموز ایرانی چه آینده‌ای ترسیم کرده‌ایم و تا چه اندازه صدای او را در ساختن این آینده می‌شنویم؟دانش‌آموز امروز در جامعه‌ای زندگی می‌کند که با تحولات پرشتاب سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی روبه‌روست. جهانی که مرزهای ارتباطی در آن کمرنگ‌تر شده، فناوری و هوش مصنوعی شیوه‌های یادگیری را دگرگون کرده و دسترسی گسترده به اطلاعات، نسل نوجوان را با پرسش‌ها، افق‌ها و انتظارات تازه‌ای مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، نمی‌توان دانش‌آموز امروز را صرفاً دریافت‌کننده محفوظات درسی یا مخاطب یک‌سویه برنامه‌های آموزشی و فرهنگی دانست. او پرسشگر، جست‌وجوگر و بخشی از واقعیت زنده جامعه است؛ نسلی که برای شناخت جهان پیرامون خود، به گفت‌وگو، فرصت تجربه و امکان مشارکت نیاز دارد.
در کنار این تحولات، نباید از دشواری‌هایی غافل شد که بر زندگی دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان سایه انداخته است. نگرانی از آینده، فشارهای اقتصادی خانواده‌ها، نابرابری در دسترسی به امکانات آموزشی و پیامدهای ناامنی و منازعات بر زندگی کودکان و نوجوانان، همگی ضرورت توجهی عمیق‌تر به نیازهای این نسل را یادآوری می‌کنند. یاد دانش‌آموزان جان‌باخته، به‌ویژه دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه میناب، نیز مسئولیت ما را در پاسداری از حق حیات، امنیت، آموزش و آینده کودکان سنگین‌تر می‌کند.در چنین وضعیتی، سخن گفتن از امید نباید به تکرار واژه‌های زیبا محدود بماند. امید زمانی معنا پیدا می‌کند که دانش‌آموز بتواند آینده‌ای قابل تصور برای خود داشته باشد؛ زمانی که استعدادهایش دیده شود، پرسش‌هایش جدی گرفته شود و میان توانایی‌های فردی او و فرصت‌های واقعی رشد، فاصله‌ای جبران‌ناپذیر وجود نداشته باشد. امید، محصول اعتماد است و اعتماد، در فضایی شکل می‌گیرد که در آن، نوجوان احساس کند نه‌تنها درباره او تصمیم گرفته می‌شود، بلکه می‌تواند در تصمیم‌های مرتبط با زندگی و آینده خود نیز سهم داشته باشد.از این منظر، مدرسه باید فراتر از یک محیط آموزشی، فضایی برای تمرین زندگی اجتماعی، گفت‌وگو، مسئولیت‌پذیری، خلاقیت و احترام به تفاوت دیدگاه‌ها باشد.
تربیت فرهنگی نیز زمانی اثربخش خواهد بود که به‌جای انتقال یک‌سویه پیام‌ها، امکان تجربه، پرسشگری و مشارکت خلاقانه را فراهم کند. آشنایی با تاریخ و هویت ملی، میراث فرهنگی، ادبیات، هنر و سنت‌های متنوع ایرانی، هنگامی در ذهن و جان نسل نوجوان ریشه می‌دواند که این میراث با زندگی امروز او پیوند بخورد و امکان بازخوانی و بازآفرینی آن را برایش فراهم سازد.ایران برای تداوم پویایی فرهنگی خود، به نسلی نیاز دارد که گذشته را بشناسد، حال را با نگاهی نقادانه درک کند و برای آینده ایده داشته باشد. انتقال میراث فرهنگی به نسل جدید، صرفاً حفظ بناها، اشیا، آیین‌ها و روایت‌های تاریخی نیست؛ بلکه ایجاد رابطه‌ای زنده میان هویت و خلاقیت است.
دانش‌آموزی که بتواند داستان شهر و روستای خود را روایت کند، از زبان هنر درباره محیط زندگی‌اش سخن بگوید، میراث ناملموس سرزمینش را بشناسد و با ابزارهای نوین آن را به دیگران معرفی کند، به یکی از کنشگران مؤثر پاسداری و بازآفرینی فرهنگ ایرانی تبدیل خواهد شد.در این مسیر، مسئولیت نهادهای آموزشی و فرهنگی، رسانه‌ها، خانواده‌ها و مدیران اجتماعی، فراتر از برگزاری آیین‌های مناسبتی است. باید فرصت‌هایی واقعی برای حضور دانش‌آموزان در فعالیت‌های فرهنگی، هنری، اجتماعی و محیط‌زیستی ایجاد کرد؛ به ایده‌های آنان میدان داد، مهارت گفت‌وگو و سواد رسانه‌ای را تقویت کرد و امکان دسترسی عادلانه‌تر به آموزش و تجربه‌های فرهنگی را فراهم آورد.
دانش‌آموز باید بتواند به‌جای آنکه صرفاً مخاطب برنامه‌های فرهنگی باشد، در طراحی و اجرای آنها نقش‌آفرینی کند.سیزدهم آبان همچنین فرصتی برای بازخوانی مسئولیت تاریخی نسل جوان در برابر سرنوشت کشور است. اما این مسئولیت تنها با تأکید بر گذشته محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند فراهم‌کردن شرایطی است که نوجوان امروز بتواند دانش بیاموزد، توانایی‌های خود را پرورش دهد، با جهان ارتباط برقرار کند و در عین حال، پیوندی آگاهانه و معنادار با هویت و فرهنگ سرزمین خود داشته باشد.روز دانش‌آموز، روز تجلیل از آینده‌ای است که هم‌اکنون در کلاس‌های درس، کتابخانه‌ها، کارگاه‌های هنری و ذهن‌های پرسشگر نوجوانان شکل می‌گیرد.
اگر می‌خواهیم ایران فردا، جامعه‌ای برخوردار از پویایی علمی، غنای فرهنگی، انسجام اجتماعی و توانایی عبور از بحران‌ها باشد، باید امروز به دانش‌آموزان اعتماد کنیم؛ به آنان فرصت شنیده‌شدن بدهیم و شرایطی فراهم آوریم که استعدادهایشان به توانمندی و آرزوهایشان به امکان‌های واقعی تبدیل شود.آینده ایران را نمی‌توان صرفاً برای دانش‌آموزان ساخت؛ این آینده باید با مشارکت آنان ساخته شود. شاید مهم‌ترین پیام روز دانش‌آموز همین باشد: نسلی که امروز صدایش شنیده شود، فردا مسئولانه‌تر، خلاقانه‌تر و امیدوارانه‌تر در ساختن سرنوشت سرزمین خود نقش خواهد داشت.
انتهای پیام/
نظر شما