به گزارش خبرنگار میراث آریا، محمدعلی ابراهیمی روز دوشنبه ۱۸ آبان ماه ۱۴۰۵ با اشاره به قدمت زبان‌های سیستانی و بلوچی گفت: گویش‌ها، ادبیات شفاهی، ضرب‌المثل‌ها و موسیقی بومی این منطقه بخش مهمی از میراث فرهنگی استان هستند که برای شناخت و ثبت آن‌ها به پژوهش‌های تخصصی بیشتری نیاز است.

پژوهشگر فرهنگ و زبان سیستان و بلوچستان زبان را یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های هویت فرهنگی سیستان و بلوچستان دانست و اظهار کرد: زبان سیستانی و بلوچی از زبان‌های کهن منطقه هستند که هر یک ویژگی‌های آوایی، صرفی و نحوی و گویش‌های متعددی دارند.

او با اشاره به محدود بودن برخی پژوهش‌ها درباره هجاها، واژگان و ساختار این زبان‌ها افزود: بخش‌هایی از ظرفیت زبانی منطقه همچنان نیازمند بررسی است و شناسایی و مطالعه رسم‌الخط‌های کهن و ارتباط آن‌ها با یافته‌های باستان‌شناسی نیز از موضوعات قابل پژوهش به شمار می‌رود.

گویش‌های متنوع و ظرفیت‌های زبان‌شناختی

ابراهیمی درباره زبان سیستانی افزود: این زبان با ریشه‌های تاریخی سکایی و پهلوی پارتی، در شاخه‌های کهن، میانه و نو قابل بررسی است و گونه‌هایی مانند زرگری، ملایی و سیدی نیز از شاخه‌های لهجه‌ای آن به شمار می‌روند.

پژوهشگر فرهنگ و زبان سیستان و بلوچستان ادامه داد: زبان سیستانی در ساختار صرف، نحو، نگارش، هجا، کاربرد پیشوندها و پسوندها، ضمایر و صفت‌سازی ویژگی‌هایی دارد که بررسی تخصصی آن‌ها ضروری است.

این پژوهشگر همچنین زبان بلوچی را از دیگر زبان‌های کهن منطقه عنوان کرد و گفت: این زبان با توجه به شرایط جغرافیایی، فرهنگی، قومی و مذهبی، دارای گونه‌های شمالی، جنوبی، شرقی، غربی، سرحدی، برگویی، سراوانی، لاشاری و ساحلی است که هر یک ویژگی‌های زبانی و گویشی خاص خود را دارند.

ابراهیمی با قدردانی از پژوهشگران حوزه زبان و فرهنگ سیستانی، به مطالعات استاد بهار، استاد رئیس‌ذاکرین دهقانی و پژوهشگران معاصری همچون عباس باقری و راوی صباغ‌زاده اشاره کرد و تلاش‌های آنان را در شناخت و معرفی زبان و گویش سیستانی ارزشمند دانست.

ادبیات عامه و موسیقی؛ حافظان زبان و فرهنگ

او با اشاره به نقش ادبیات شفاهی در انتقال میراث فرهنگی اظهار کرد: بخش مهمی از فرهنگ و زبان سیستان و بلوچستان در قالب آسوک‌های سیستان، داستانک‌ها و گک‌های بلوچستان، چیزچیزها، ضرب‌المثل‌ها، افسانه‌ها و حماسه‌ها حفظ شده است؛ آثاری که نسل‌های گذشته، به‌ویژه پدران، مادران و ریش‌سفیدان، برای جوانان نقل کرده‌اند.

ابراهیمی موسیقی سازی و آوازی را نیز از جلوه‌های مهم بازتاب زبان و شعر بومی دانست و افزود: رمضان‌خوانی، نوروزخوانی، شبیه‌خوانی، تعزیه‌خوانی و سیه‌خوانی در کنار گونه‌های مختلف موسیقی بلوچستان، از جمله موسیقی شادی و غم، زهی، گوانی‌ها، الوکه‌ها، اردها و رواها، ابعاد گوناگون فرهنگ این سرزمین را نشان می‌دهند.

او خاطرنشان کرد: هر یک از این موضوعات ظرفیت گسترده‌ای برای بررسی و پژوهش دارند و ثبت و مطالعه آن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر زبان‌ها و میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان کمک کند.

انتهای پیام/