احسان بلالی، اظهار کرد: نظرآباد به واسطه برخورداری از آثار تاریخی و طبیعی متعدد، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری برخوردار است، اما در میان این ظرفیت‌ها، محوطه باستانی ازبکی به دلیل قدمت، گستره یافته‌های باستان‌شناسی و اهمیت کشفیات آن، جایگاهی ویژه دارد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نظرآباد با اشاره به روند شناسایی و ثبت این محوطه افزود: محوطه باستانی ازبکی در سال ۱۳۴۸ شناسایی شد و پس از سه سال بررسی و مطالعات کارشناسی، در سال ۱۳۵۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. با این حال، شناخت دقیق‌تر ابعاد تاریخی و تمدنی این مجموعه با آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در سال‌های بعد وارد مرحله تازه‌ای شد.
او بیان کرد: در سال ۱۳۷۷ زنده‌یاد دکتر یوسف مجیدزاده به‌عنوان کاوشگر محوطه ازبکی، با همراهی خسرو پوربخشنده و جمعی از کارشناسان وقت سازمان میراث فرهنگی، فعالیت‌های باستان‌شناسی را در این منطقه آغاز کرد. این کاوش‌ها طی حدود چهار تا پنج سال و در پنج فصل انجام شد و اطلاعات ارزشمندی از پیشینه سکونت و زندگی جوامع انسانی در این منطقه به دست آمد.
این مسئول با بیان اینکه محوطه ازبکی از چندین تپه باستانی تشکیل شده است، گفت: در این مجموعه هفت تپه باستانی مورد شناسایی و کاوش قرار گرفته که از جمله آن‌ها می‌توان به تپه ازبکی، یان‌تپه، جیران‌تپه، مارال‌تپه اشاره کرد.
بلالی کشف نخستین خشت دست‌ساز بشر در یان‌تپه را از مهم‌ترین دستاوردهای کاوش‌های این محوطه برشمرد و افزود: یکی از یافته‌های شاخص باستان‌شناسی در محوطه ازبکی، خشتی است که در جریان کاوش‌های یان‌تپه کشف شد و به‌عنوان نخستین خشت دست‌ساز بشر شناخته می‌شود. این کشف از آن جهت اهمیت دارد که خشت یکی از مصالح بنیادین در تاریخ معماری و شکل‌گیری سکونتگاه‌های انسانی بوده و مطالعه آن می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره توانایی‌های فنی و شیوه زیست انسان در دوره‌های گذشته ارائه کند.
او اظهار کرد: نمونه‌ای از این خشت در دهه ۱۳۸۰ از سوی رئیس‌جمهور وقت به سازمان ملل متحد اهدا شد و به‌عنوان نمادی از گفت‌وگوی تمدن‌ها در پاویون طبقه سوم این سازمان نگهداری می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که یافته‌های محوطه ازبکی صرفاً برای شهرستان یا استان البرز اهمیت ندارند، بلکه می‌توانند در معرفی سهم سرزمین ایران در تاریخ تمدن بشری نیز مورد توجه قرار گیرند.
این مسئول با تأکید بر ضرورت معرفی گسترده‌تر این محوطه تصریح کرد: ازبکی ظرفیت آن را دارد که به یکی از نمادهای تاریخی و گردشگری استان البرز تبدیل شود. چنین محوطه‌ای می‌تواند برای علاقه‌مندان به تاریخ، پژوهشگران، دانشجویان و گردشگران فرهنگی جذاب باشد و در صورت فراهم‌شدن شرایط مناسب، نقش مؤثری در شناساندن هویت تاریخی نظرآباد ایفا کند.
رئیس اداره میراث فرهنگی نظرآباد در ادامه به دیگر یافته‌های باستان‌شناسی این محوطه اشاره کرد و گفت: در کنار خشت دست‌ساز، آثار سفالی متعددی نیز در جریان کاوش‌ها به دست آمده که بخشی از آن‌ها در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.
اوی نبود موزه در شهرستان را یکی از خلأهای موجود در زمینه معرفی میراث تاریخی نظرآباد دانست و افزود: در حال حاضر به دلیل نبود موزه در شهرستان، آثار کشف‌شده از محوطه ازبکی در موزه ملی ایران نگهداری می‌شوند. طبیعتاً وجود فضایی تخصصی برای نمایش و معرفی این آثار می‌تواند ارتباط مستقیم‌تری میان مردم و میراث تاریخی منطقه برقرار کند و زمینه آشنایی نسل جوان با گذشته تمدنی محل زندگی خود را فراهم آورد.
بلالی در بخش دیگری سخنانش با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای فراهم‌کردن امکان بازدید عمومی از محوطه ازبکی اظهار کرد: طی یک سال گذشته، تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز برای حضور گردشگران در این محوطه در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، زیرساخت برق و برق سه‌فاز در مجموعه ایجاد شده و امکاناتی از جمله سرویس بهداشتی و نمازخانه نیز برای رفاه بازدیدکنندگان در نظر گرفته شده است.
او توضیح داد: یکی دیگر از موضوعات مهم، بهسازی مسیر دسترسی و تسهیل تردد بازدیدکنندگان در محوطه است. در همین زمینه با دستور مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان البرز و فرماندار نظرآباد، عملیات نوسازی و پله‌گذاری مسیر در حال انجام است تا گردشگران بتوانند با شرایط مناسب‌تری از بخش‌های مختلف محوطه بازدید کنند.
بلالی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که با تکمیل زیرساخت‌های در دست اجرا، امکان بازدید گردشگران شهرستان، استان و سایر نقاط کشور از محوطه باستانی ازبکی فراهم شود. این مجموعه شایستگی آن را دارد که در کنار دیگر جاذبه‌های استان البرز، در برنامه‌های گردشگری جایگاه مشخصی داشته باشد.
این مسئول در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های متنوع گردشگری نظرآباد گفت: محوطه ازبکی تنها جاذبه تاریخی این شهرستان نیست و نظرآباد از مجموعه‌ای از آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی برخوردار است که می‌توانند در کنار یکدیگر به شکل‌گیری مسیرهای گردشگری متنوع کمک کنند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نظرآباد در پایان از آسیاب آبی مهدی‌آباد، خانه تاریخی دکتر محمد مصدق، تالاب صالحیه، فرودگاه گردشگری آزادی در روستای صالحیه و کوه‌های رنگین در جنوب شهرستان به‌عنوان دیگر ظرفیت‌های گردشگری منطقه نام برد و افزود: این جاذبه‌ها از نظر تاریخی، طبیعی و گردشگری دارای قابلیت معرفی هستند و با برنامه‌ریزی و توجه به زیرساخت‌ها می‌توانند نظرآباد را به یکی از مقاصد گردشگری استان البرز و کشور تبدیل کنند.
انتهای پیام/
نظر شما