مرتضی دهرویه فعال رسانهای و روزنامهنگار استان سمنان در یادداشتی نوشت: روایت شبی که مردم برای شهرشان ایستادند و تاریخ، فرهنگ و آینده سمنان را به مطالبهای بزرگ تبدیل کردند؛
آن شب، صندلیها تمام شدند، اما اشتیاق مردم نه!
سالن هلالاحمر سمنان، ساعتها پیش از آغاز آیین پاسداشت روز سمنان، دیگر جایی برای نشستن نداشت. جمعیتی ایستاده بود و جمعی نیز پشت درهای بسته ماندند؛ نه برای تماشای یک سرگرمی گذرا، بلکه برای ادای احترام به شهری که ریشه در جانشان دارد.
سمنان آن شب در یک سالن جا نشد؛ زیرا عشق به یک شهر را نمیتوان با تعداد صندلیها اندازه گرفت.
این استقبال کمنظیر، زیباترین اتفاق یکی از مهمترین برنامههای هفته فرهنگی سمنان و درعینحال، رساترین پیام آن بود: مردم شهر اخلاق و تمدن، تشنه شناختن، شناساندن و سربلندی دیار خویشاند؛ مردمی که حق دارند امکانات فرهنگی شهرشان نیز به بزرگی تاریخ و آرزوهایشان باشد.
سمنان، این گنج پنهان گردشگری ایران، نه شهری بیهویت، که شهری کمتر شناسانده شده است. سخنان دکتر محمد عزیزالدین درباره پیشینه تاریخی این دیار، پرده از تمدنی برداشت که قرنها پیش، مفهوم عدالت را نهفقط در سخن، بلکه در تقسیم قطرهقطره آب معنا کرده بود.
چه افتخاری بالاتر از اینکه کتاب «هزار سال نظام آب و آبیاری در سمنان»، اثر محمد عزیزالدین و محمود دارایی، بهتازگی جایزه «میراث زنده آب» را در رویدادی مرتبط با میراث ناملموس یونسکو دریافت کرده است؟ این افتخار، تنها متعلق به یک کتاب نیست؛ سندی بر خرد نیاکانی است که در سرزمین کمآب، فرهنگ انصاف و همزیستی آفریدند.
شهری که هزار سال پیش تقسیم عادلانه آب را آموخته، امروز نیز باید در تقسیم فرصتها، امکانات و توجه، الگویی از عدالت باشد.
آنجا که قرآن کریم میفرماید: «وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ»؛ از آب هر چیز زندهای را پدید آوردیم، میتوان ژرفای این میراث را بهتر دریافت. نیاکان سمنانی ما آب را مایه حیات دانستند و عدالت در بهرهمندی از آن را به میراثی ماندگار تبدیل کردند.
اما زیبایی آن شب تنها در روایت گذشته نبود. تجلیل از نامآوران و خدمتگزاران، زندهکردن یاد علما، عارفان، سرداران، شهرداران، فرمانداران و بزرگان این خاک و قدردانی از دو چهره صنعتی که دههها برای آبادانی سمنان کوشیدهاند، پیامی انسانی داشت:
سمنانیبودن تنها به زادگاه و شناسنامه نیست؛ هرکس دلش برای این شهر بتپد و دستش برای آبادانی آن کار کند، سمنانی است.
در این میان، انصاف حکم میکند از مهدی صمیمیان، فرماندار شهرستان سمنان نیز بهپاس ابتکار، اهتمام و نقش مؤثرش در شکلگیری و برگزاری این آیین ارزشمند قدردانی شود. او با فراهمکردن زمینه چنین گردهمایی باشکوهی، فرصتی آفرید تا غبار فراموشی از بخشی از گنجینه تمدنی و هویتی سمنان زدوده شود و میراث شگفتانگیز تقسیم عادلانه آب، این جلوه کمنظیر از خرد، تدبیر و عدالت نیاکانمان، بار دیگر در برابر دیدگان نسل امروز جان بگیرد.
ارزش این اقدام تنها در برگزاری یک مراسم نبود؛ در آن بود که تاریخ از دل کتابها بیرون آمد، هویت از پس قرنها دوباره رخ نمود و مردم، شکوه تمدن شهرشان را نه فقط شنیدند، بلکه با تمام وجود احساس کردند.
بیتردید، قدردانی از چنین تلاشهایی، قدردانی از نگاهی است که فرهنگ و هویت تاریخی را سرمایهای برای آینده میداند. امید آنکه این گام ارزشمند، سرآغاز حرکتی ماندگار برای معرفی شایسته سمنان، پاسداشت میراث نیاکان و تبدیل این ظرفیت عظیم فرهنگی به فرصتی برای توسعه و سربلندی شهر باشد.
حضور بیش از پانزده روایتگر از سراسر ایران، به همت آقای گلپایگانی، فرصتی ارزشمند برای رساندن صدای سمنان به دیگر نقاط کشور بود. حضور فرماندار ساری نیز میتواند دریچهای به همکاریهای تازه بگشاید. بریدن کیک روز سمنان به دست بانوی فعال فرهنگی، صیاد طوری، هم جلوهای صمیمی به این همدلی بخشید.
حضور مسئولان اجرایی استان در این آیین، نشانهای از اهمیت پاسداشت هویت فرهنگی بود؛ اما در کنار آن، جای خالی برخی مدیران بومی نیز به چشم آمد. گلایه از این غیبتها، نه از سر نادیدهگرفتن مسئولیتها و گرفتاریها، بلکه از سر انتظاری بجاست: آنان که ریشه در این خاک دارند، شایسته است در روز پاسداشت هویت آن، حضوری پررنگتر داشته باشند. البته ارزش همراهی را باید بیش از حضور تشریفاتی، در پیگیری و عمل پس از مراسم سنجید. در کنار این افتخارات، آینده سمنان نیز نویدبخش است. افتتاح مرکز درمانی «راه آسمان»، با ظرفیتهای ارزشمندش، و پروژه بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی چشمپزشکی «مهد کرامت»، که با همت خیران و تلاش دستاندرکاران در مسیر تکمیل قرار دارد، میتوانند فردا به دو نشان افتخارآفرین و برند معتبر سلامت سمنان تبدیل شوند؛ مراکزی که نهتنها رنج سفر بیماران را کاهش دهند، بلکه نام سمنان را در نقشه خدمات درمانی و گردشگری سلامت کشور برجسته سازند.
این نیز جلوه دیگری از همان فرهنگ دیرینه است: دیروز نیاکان ما آب را عادلانه تقسیم میکردند و امروز نیکاندیشان این دیار برای تقسیم امید، سلامت و زندگی آستین بالا زدهاند.
بااینهمه، نباید شکوه مراسم، کاستیهای آن را از نگاهها پنهان کند.
عذرخواهی فرماندار سمنان از مردمی که به دلیل کمبود جا ناچار به ایستادن یا بازگشت شدند، اقدامی محترمانه بود؛ اما چه نیکوست با انتشار پیامی رسمی، هم از حاضران سپاسگزاری و هم از جاماندگان دلجویی شود. این استقبال فراتر از پیشبینیها بود و نباید بیدلیل کسی را مقصر دانست؛ ولی از این پس، دیگر نمیتوان گفت از چنین ظرفیتی خبر نداشتیم.
سمنان به سالنی چند هزارنفری، مجهز، آبرومند و در تراز ملی و بینالمللی، با دسترسی مناسب در مرکز شهر نیاز دارد؛ نه برای یک شب جشن، بلکه برای شأن فرهنگی نسلهای آینده.
وقتی فرماندار از نرسیدن سمنان به جایگاه واقعیاش سخن میگوید، باید این حقیقت را جدی گرفت که سمنان از کمبود استعداد و ظرفیت رنج نمیبرد؛ آنچه نیاز دارد، شناخت درست داشتهها، همدلی مدیران، سرمایهگذاری هدفمند و تبدیل وعدهها به اقدام است.
به قول معروف، «دیکته ننوشته غلط ندارد». نخستین گامهای بزرگ ممکن است کاستیهایی داشته باشند، اما هنر آن است که نقد منصفانه را چراغ راه آینده کنیم، نه بهانهای برای کمرنگکردن زحمات برگزارکنندگان.
از نمایشگاه ملی صنایعدستی تا شب شعر سمنانی، جایزه ادبی زندهیاد فرهنگ شکوهی، برنامه پیادهروی و آیینهای هفته کتاب، هنوز فرصتهای ارزشمندی برای مشارکت مردم باقی است. هفته فرهنگی نباید تنها مجموعهای از مراسم باشد؛ باید به جریانی ماندگار برای پیوند نسلها، احیای هویت و رونق گردشگری و اقتصاد فرهنگ تبدیل شود.
و اما سخن آخر...
سمنان را نباید فقط در کتابهای تاریخ، کوچههای کهن و بناهای ماندگار جستوجو کرد. سمنان در چشمان آن پیرمردی است که ایستاده به تماشای افتخارات شهرش نشست؛ در اشتیاق جوانی است که آیندهاش را در همین خاک میجوید؛ و در دل مردمی است که با همه گلایهها، هنوز شهرشان را عاشقانه دوست دارند.
آن شب مردم برای سمنان ایستادند؛ اکنون نوبت مسئولان است که برای آرزوهای مردم برخیزند.
کاش پاسداشت روز سمنان، آغاز عهدی تازه باشد؛ عهدی که در آن، تاریخ فقط ستایش نشود، فرهنگ فقط جشن گرفته نشود و توسعه فقط وعده داده نشود.
زیرا شهری که هزار سال پیش هنر تقسیم آب را آموخته است، امروز سزاوار آن است که سهم شایستهاش را از فرصت، آبادانی و آینده دریافت کند.
سمنان آن شب در سالن جا نشد؛ مبادا فردا نیز در برنامههای بزرگ توسعه، جایی به اندازه شایستگیهایش نداشته باشد!
انتهای پیام/
نظر شما