کلیسای مادر مقدس (معروف به زور زور یا زر زر) در منطقهٔ بارون، در مجاورت سد ماکو و در شهرستان مرزی و خوشآبوهوای ماکو، استان آذربایجان غربی واقع شده است. این بنای تاریخی، که تلفیقی بینظیر از تاریخ، معماری و طبیعت بکر را به نمایش میگذارد، بهعنوان بخشی از مجموعه صومعههای ارمنی ایران، در فهرست آثار ملی ایران و همچنین میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. شاخصهٔ منحصربهفرد کلیسای زور زور، جابهجاییِ کامل آن برای حفظ از خطر آبگرفتگیِ است که آن را به نخستین و تنها اثر تاریخیِ جابهجا شده در ایران تبدیل کرده است؛ اقدامی که نشاندهندهٔ اهمیت والای این اثر در هویت فرهنگی کشورمان است.
کلیسای مادر مقدس که بنام کلیسای "زور زور" معروف است در کنار سد بارون در ۲۰ کیلومتری ماکو و ۱۲ کیلومتری، شمال غرب قره کلیسا قرار دارد. کلیسای زور زور در حدود سال های ۱۳۱۵ و ۱۳۲۴ میلادی مصادف با دوره ایلخانیان به وسیله اسقف بسداچی زاکار یا اسقف اعظم قره کلیسا با سنگ های تراوران بومی ، خوش تراش در حجم های مختلف ساخته شده است.
در گذشته این کلیسا تحت نظر هوانس یرز نقاتسی معروف به زور زورتسی بود به همین دلیل به کلیسای «زور زور» معروف است. به دلیل عملیات اجرای سد بارون محل اصلی کلیسا در زیر آب حوضچه سد قرار می گرفت که میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی با همکاری وزارت نیرو و شورای خلیفه گری ارامنه طرح جابجایی این اثر تاریخی را در تاریخ ۱۳۶۶/۰۷/۰۷ ، طراحی پیاده سازی و مصالح را به محل جدید منتقل و یک سال بعد در تاریخ ۱۳۶۷/۰۶/۱۲ عملیات بازسازی این بنای تاریخی را شروع و اواخر آبان همان سال به سرانجام رسانیدند.
انتقال کلیسا با رعایت نکات علمی و فنی با تهیه پلان اصلی آن سنگ به سنگ شماره گذاری و به محل دیگر بر روی یک صفحه یکدست سنگی که در حدود ۸۹ متر مرتفع تر از از محل اولیه کلیسا و ۶۰۰ متری آن، مشرف برتاج سند واقع بود، انجام و دوباره سازی شد. پلان کلیسا هم از داخل و هم از خارج صلیبی شکل بوده و دارای گنبدی ۱۶ ضلعی با ۴ نورگیر است. طول و عرض بنا ۷,۳۰ و۵,۵۲ و ارتفاع آن پس از احداث پوسته دوم گنبد ۱۲۵۸ متر می باشد. این کلیسا طی شماره ۶۱۵۷ در تاریخ ۱۳۸۱/۷/۷ در فهرست آثار ملی ایران و در ۷ ژوئیه ۲۰۰۸ در کنار کلیساهای ...تاریخی آذربایجان با شماره ۱۲۶۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.
نظر شما